Toshkent Tibbiyot akademiyasi Davolash fakulteti fakultet va gospital

Toshkent Tibbiyot akademiyasi Davolash fakulteti fakultet va gospital xirurgiya kafedrasi Ichak oqmalari

Ichak okmalarining tarkalishi • Xar bir jarrox oshkozon va ichak okmalari bilan bemorlarni kuzatadi, lekin bunday bemorlar kam uchraydi. • Ichak okmalari korin bushligi jarroxdik amalietlaridan keyin 1 -2 % xolatlarda paydo buladi.

• Xirurgiya va reanimatologiyaning rivojlanishi korin bushligida murakkab rekonstruktiv amalietlarining kupayishi va bu amalietlarni kari va kuchsiz bemorlarda bajarilishi ichak okmalari kabi asoratlarni kupayishiga olib keldi. • Shakllanmagan ichak okmalarini davolash murakkab xisoblanadi, bu xolatdarda ulim kursatkichi 20 - 71, 7% ga yetadi.

Ichak oqmalari II. Davolash maqsadida qo‘yiladigan ichak oqmasi I. Tug‘ma IO III. Patologik vaziyatda yuzaga kelgan ichak oqmalari Ichaklararo yoki ichak va to‘qimalar orasida yuzaga kelgan, ichak suyuqligining chiqishi – ichak oqmasi deyiladi.

II. Davolash maqsadida qo‘llaniluvchi ichak oqmalari 1. Ichak dekompressiyasini o‘tkazish uchun gastrostoma enterostoma kolostoma

2. Ozuqalantirish maqsadida gastrostoma enterostoma Ozuqa moddalar

Ozuqalantirishning texnik vositalari Rolikli nasoslar Zond va kateterlar rezervuarlar

3. Jarrohlik amaliyotining bosqichi sifatida Gartman opertsiyasi

III. Patologik ichak oqmalari Jarrohlik amaliyotidan keyin • • • O‘tkir appenditsit 49, 3% O‘tkir xoletsistit 14, 8% O‘tkir ichak tutilishi 12, 3% Churralar qisilishi 8, 4% Qîðèí àúçîëàðè æàðîhàòè 8, 7% Boshqa kasalliklar 6, 5%

Ichak oqmalari rivojlanishining mexanizmi Drenajlarning ko‘p vaqt turishi Choklar yetishmovchiligi Ichak oqmalari To‘qimalarning ortiqcha jarohatlanishi Ichakni chokka olinishi

Ichak oqmalari Ichki Shakllanmagan Bushliq orqali Ingichka ichakli Tashqi Tuliq Notuliq Ochilib turgan Labsimon Yogon ichakli Asoratlanmagan Shakllangan Kuchimli Aralash Asoratlangan Naysimon Murakab

Shakllanmagan (ochilib turgan) ichak oqìalarining turlari

Shakllangan ichak oqmalari Labsimon Trubka (nay) simon

To‘liq va toliqmas ichak oqmalari

To‘liqmas ichak oqmalarining turlari

To‘liq ichak oqmalari

Davolash takticasi 1. Shakllanmagan ichak oqmasini shakllantirish, ya'ni shakllanishiga optimal sharoit yaratib berish • Oqayotgan ichak tarkibi (shirasi)ni qorin bo‘shlig‘i-ga tarqab ketishini oldini olish – uning chegarala-nishiga sharoit yaratib berish (formirovanie ki- shechnogo sviщa), • Oqmadan oqayotgan ichak shirasini tashqariga bema-lol chiqishiga sharoit yaratib berish, • Ichakning yuqori qismi dekompressiyasi, • Aktiv aspiratsiya, • Drenajlar o‘rnatish va boshqalar,

Davolash takticasi 2. Organizmdagi ichak oqmasi orqali yo‘qotilayotgan kerakli moddalarning o‘rnini o‘z vaqtida qoplab borish va modda almashinuvining buzilishiga yo‘l qo‘ymaslik • Ichak oqmasidan tashqariga chiqib ketayotgan ichak shirasini organizmga qaytarish, • Infuzion muolaja (elektrolit eritmalari, ugle-vodlar, aminokislotalar, qon, plazma, vitaminlar va boshqalar, • Parenteral ozuqalantirish (Selemin, Selepid), • Enteral zondli ozuqalantirish. Ichak oqmasi qancha yuqori joylashgan bo‘lsa – yo‘qotish shuncha ko‘p miqdorda bo‘ladi.

Davolash takticasi 3. Antibakterial va yallig‘lanishga qarshi muolaja va jarrohlik amaliyotini o‘tkazish • Ta'sir doirasi keng antibiotiklar, sulfanila-mid preparatlarini qo‘llash, • Qóââàòíè îøèðóâ÷è ïðåïàðàòëàðíè q¢ëëàø, • Immunoterapiya, • Oqmada shiraning yig‘ilib qolishini oldini olish • Jarohat atrofini yallig‘lanib ketishidan asrash (Lassar pastasi va b. ), • Vaqti kelganda jarrohlik amaliyotini o‘tkazib, ichak oqmasini yo‘qotish (bartaraf etish).

Oqmadan shira yo‘qotishning oldini olish va uni organizmga qaytarish yo‘llari

Bartaraf etish usullari Ingichka ichakni oqma bilan rezeksiya qilish va EEA qo‘yish

Bartaraf etish usullari Yo‘g‘on ichakni oqma bilan rezeksiya qilish va EEA qo‘yish

Bartaraf etish usullari Ingichka ichak oqmasini ponasimon rezeksiyasi va EEA qo‘yish

Bartaraf etish usullari Yo‘g‘on ichakni oqma bilan rezeksiya qilish va EEA qo‘yish

Ichak okmalarida umumiy amaliet shifokorlarinng vazifalari • - axoliga birlamchi tibbiy-ijtimoiy yerdam kursatish ; • - okartuv-marifat ishlari (soglom turmush tarzini ilgari surish); • - profilaktik ishlar (uz vaktida kasalliklarning yashirin va erta boskichlarini aniklash); • - dinamik kuzatish; • - shoshilinch xolatlarda birinchi yerdamni kursatish; • - uz vaktida maslaxat berish va bemorlarni kasalxonaga yetkizish; • - davolash va reabilitatsiya ishlari; • - vaktinchalik ishga laekatsizlik ekspertizasini utkazish; • - ruxatga olish va xisobot xujjatlarini yuritish.