Toplu Uyumazl Kavram ve Trleri zm Yollar Arabuluculuk

Toplu İş Uyuşmazlığı Kavramı ve Türleri, Çözüm Yolları, Arabuluculuk, Tahkim HAFTA 10

Toplu iş uyuşmazlığı nedir? • İşçilerin topluluk halinde, ortak hak ve menfaatlerini ilgilendiren konularda birlikte hareket ettikleri uyuşmazlıklardır.

Toplu iş uyuşmazlığı türleri nelerdir? • 1. Toplu hak uyuşmazlığı: Mevcut bir kanun maddesinin, yürürlükte olan bir toplu iş sözleşmesinin bir maddesinin uygulanmaması ya da yanlış yorumlanması sonucunda ortaya çıkan uyuşmazlıktır. Örneğin toplu iş sözleşmesinde var olan ikramiyenin ödenmemesi, ücret zammının yanlış uygulandığı vs. • 2. Toplu çıkar (menfaat) uyuşmazlığı: Yeni bir hakkın talep edilmesi durumunda çıkan uyuşmazlıktır. Örneğin bir önceki toplu iş sözleşmesinde yer almayan ikramiyenin yeni toplu iş sözleşmesinde yer almasını istemek, ücret zammının artırılmasını talep etmek vs.

Çözüm yolları nelerdir? • I. Barışçı Çözüm Yolları • A. Toplu hak uyuşmazlıkları • 1. Özel hakem • 2. Zorunlu arabuluculuk • 3. Yargı • B. Toplu menfaat uyuşmazlıkları • 1. Resmi Arabuluculuk • 2. Tahkim • II. Grev ve Lokavt

Özel hakem • Taraflar, anlaşarak toplu hak veya çıkar uyuşmazlıklarının her safhasında özel hakeme başvurabilir. • Toplu iş sözleşmesine, taraflardan birinin başvurması üzerine özel hakeme gidileceğine dair hükümler konulabilir. Toplu iş sözleşmesinde aksine hüküm yoksa 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun özel hakeme ilişkin hükümleri uygulanır. Toplu hak uyuşmazlıklarında özel hakem kararları genel hükümlere tabidir. • Toplu çıkar uyuşmazlıklarında taraflar özel hakeme başvurma hususunda yazılı olarak anlaşma yaparlarsa, bundan sonra arabuluculuk, grev ve lokavt, kanuni hakemlik hükümleri uygulanmaz. Toplu çıkar uyuşmazlıklarında özel hakem kararları toplu iş sözleşmesi hükmündedir. • Uyuşmazlığın her safhasında taraflar anlaşarak özel hakem olarak Yüksek Hakem Kurulunu da seçebilir.

Toplu menfaat uyuşmazlığında resmi arabuluculuk • Toplu görüşme için kararlaştırılan ilk toplantıya taraflardan biri gelmez veya geldiği hâlde görüşmeye başlamazsa, • Toplu görüşmeye başladıktan sonra toplantıya devam etmezse veya • Taraflar toplu görüşme süresi içerisinde anlaşamadıklarını bir tutanakla tespit ederlerse ya da • Toplu görüşme süresi anlaşma olmaksızın sona ererse, taraflardan biri uyuşmazlığı altı iş günü içinde görevli makama bildirir.

Resmi arabulucu atanması ve görevi • Uyuşmazlık yazısını alan görevli makam altı iş günü içinde taraflardan en az birinin katılımı ile veya katılım olmazsa resen, resmî listede bir arabulucu görevlendirir. Tarafların resmî arabulucu listesindeki bir arabulucu ismi üzerinde anlaşma sağlamaları hâlinde, belirlenen kişi görevli makam tarafından o uyuşmazlıkta arabulucu olarak görevlendirilir. • Arabulucu, tarafların anlaşmaya varması için her türlü çabayı harcar ve ilgililere önerilerde bulunur. • Arabulucunun görevi kendisine yapılacak bildirimden itibaren on beş gün sürer. Bu süre tarafların anlaşması ile en çok altı iş günü uzatılabilir ve görevli makama bildirilir.

Zorunlu Tahkim (Yüksek Hakem Kurulu) • Grev oylaması sonucunda grev yapılmaması yönündeki kararın kesinleşmesinden itibaren altı iş günü içinde işçi sendikası; • grev ve lokavtın yasak olduğu uyuşmazlıklarda 6356 sk 50 nci maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen tutanağın tebliğinden ya da • erteleme süresinin uyuşmazlıkla sonuçlanması hâlinde sürenin bitiminden itibaren taraflardan biri altı iş günü içinde Yüksek Hakem Kuruluna başvurabilir. Aksi takdirde işçi sendikasının yetkisi düşer. • Yüksek Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu iş sözleşmesi hükmündedir. Özel hakeme başvurma