Tijd 700 1000 Ruimte WestEuropa Clovis de Merovingische

Tijd: 700 – 1000 Ruimte: West-Europa

Clovis, de Merovingische koning § Van welk volk stamt hij af? § Wat was daardoor zijn godsdienst? § Wat doet hij op deze afbeelding? § Waarom? § Wat heeft dat als gevolg?

Hofm Schi eiers jnko nem n macingenen de ht! ! Clovis Theuderik Childebert Chlodomer Chlotarius

Pepijn van Hofmeierschap = hoofd van het Herstal huishouden, wordt erfelijk Karel Martel Pepijn de Korte Karel de Grote Slag van Poitiers, 732 Beschermde de Paus en werd gezalfd tot koning Karolingische dynastie

Merovingers Karolingers 481 -751 751 -987 Karel de Grote rond 800

De Germanen (een grote kudde) vee Het was een lange, strenge winter waarin veel sneeuw viel. Veel mensen en dieren stierven.

Het bosbestand (de bossen) verminderde dramatisch op korte tijd.

Tussen 27 en 42 miljoen 32 miljoen 73 miljoen Na 500 is er een daling in het bevolkingsaantal. Vanaf 700 stijgt het aantal langzaam. Daling: koude klimaat, hoge kindersterfte, oorlog Stijging: goede oogst, veel kinderen Sterke stijging vanaf 1500

De stijging van het bevolkingsaantal zorgde voor nood aan landbouwgronden. Resultaat: veel bossen gekapt. Amazonegebied in Brazilië, Zuid-Amerika

Amazonegebied in Brazilië, Zuid-Amerika

Actua: Amazonegebied in Brazilië, Zuid-Amerika

Amazonegebied in Brazilië, Zuid-Amerika

In de vroege middeleeuwen was West. Europa relatief dun bevolkt. Het landschap was bosrijk, de natuur ruw en het klimaat vrij hard. Het bevolkingsaantal lag vrij laag. Vanaf 700 steeg het langzaam.

Tijd: 700 – 1000 Ruimte: West-Europa

§ Wat is de economische hoofdactiviteit? landbouw § Handel viel stil door invallen. Veel rijken gaan naar het platteland om zeker te zijn van voedsel. Velen volgden hen. Waarom? In ruil voor levensonderhoud en bescherming Domein is AUTARKISCH

Voordat de boer gaat ploegen, bakt de vrouw een koek van verschillende soorten meel. De man begraaft de koek in de akker en zingt: "Aarde, aarde. O aarde, onze moeder! Moge vader hemel u schenken wassende akkers, opwaarts groeiend, zwanger van koren en overvloedig in kracht; scharen van korenhalmen en van glanzend gewas van bloesemende gerst en van de groeiende witte tarwe en de oogst van heel het land. Doorvoede akker, breng voort voeder voor de mensen, licht bloesemend. Het zij gezegend!" Citaat uit: De Rek, Van Hunebed tot Hanzestad, 187.

Voordat de boer gaat ploegen, bakt de vrouw een koek van verschillende soorten meel. De man begraaft de koek in de akker en zingt: "Aarde, aarde. O aarde, onze moeder! Moge vader hemel u schenken wassende akkers, opwaarts groeiend, zwanger van koren en overvloedig in kracht; scharen van korenhalmen en van glanzend gewas van bloesemende gerst en van de groeiende witte tarwe en de oogst van heel het land. Doorvoede akker, breng voort voeder voor de mensen, licht bloesemend. Het zij gezegend!" Citaat uit: De Rek, Van Hunebed tot Hanzestad, 187.

Kruispunt tussen twee verbindingswegen - Asse-Mechelen - Grimbergen-Puurs Behoorde tot hertogdom van Brabant

13 de eeuw, was toen kleiner Patroonheilige: Sint-Kristoffel, reizigers (voertuigenzegening)

Burcht, tussen 1100 en 1150 Feodale motte = kunstmatige heuvel Waarschijnlijk een slotgracht Gebouwd door de familie Berthouts = heer van Grimbergen

Document 25 Mansus = boerderij van horigen Mansi = meervoud

domein grondheer of een koning aan belangrijke handelswegen, bossen en rivieren.

bos + gemene gronden akkers mansi kapel vroonhof palissade

nieuwe landbouwgronden open plekken kolonisatie van moerassen heiden polders Een domein was zelfvoorzienend = autarkisch

-Autarkisch: zelfvoorzienend - Vroonhof: woonplaats van de heer + omringd met palissades - Mansus: hoeve waar de horige woont. Hij betaalt cijns voor het land en bewerkt het. - Horige: halfvrije boer die afhankelijk is van de heer

4% 6% Clerus 90 % Adel Derde stand

1948: Universele verklaring van de rechten van de mens

§ Artikel 1 Alle mensen worden vrij geboren en moeten op dezelfde manier worden behandeld. § Artikel 2 Ieder heeft recht op alle rechten, ongeacht of je jong of oud, man of vrouw bent, welke huidskleur je hebt, welke godsdienst je belijdt of welke taal je spreekt. § Artikel 3 Je hebt recht op leven in vrijheid en in veiligheid. § Artikel 4 Slavernij is verboden. § Artikel 5 Je mag niemand martelen.

clerus adel derde stand In w elkbidden wille e stan d zo n lestrijden ven? u jij werken Waarom waren de standen belangrijk? Door de diensten van de ene groep, kunnen de twee andere functioneren. . . Ze zijn afhankelijk van elkaar. = middeleeuws gedachtengoed Doc. 29, blz. 34

Clerus Adel Derde stand Taken 1. Bidden Rechten 1. Ontvangen tienden 2. betalen geen belastingen 1. Rechtspraak 2. Strijden Rechten 1. Bezitten grond 2. Betalen geen belastingen 1. Werken 2. Belastingen betalen Rechten Geen rechten

clerus bidden, onderwijs bisschop, abt, kardinaal monnik, priester, kloosterzuster ontvangen tienden betalen geen belastingen

adel regeren, strijden, rechtspraak hertog, graaf heren grondbezit betalen geen belastingen

boeren werken Horigen/cijnsboeren, lijfeigenen geen rechten, wel plichten: belastingen betalen (tienden), werken domein adel en clerus

adel derde stand clerus adel derde stand

naast de clerus en de adel Onder de clerus en de adel. = de standen hebben elkaar nodig om in evenwicht te blijven. De boeren zorgen voor geld en voedsel. = de boer wordt vertrappeld omdat hij volgens de twee andere standen niets waard is. = aanleiding Franse Revolutie + einde Ancien Regime!

spitten zaaien manu eel = maaien met d dorsen e han d Welke activiteiten oefenen deze mensen uit? Bespreek!

Pionier, blz. 39 Vroege middeleeuwen: beperkingen door … • Vooral manueel: spierkracht van mens & dier • Primitieve houten werktuigen: oppervlakkige grondbewerking • Geen bemesting: beperkte vruchtbaarheid • Tweeslagstelsel: laag rendement (50%)

Verdeel de grond in 2 Zaaien Braak Jaar 1 Zaaien Jaar 2

NOO D A L AN N A Vroege ME: beperkingen door … NDB IEUW OUW E T E • Vooral manueel: spierkracht van mens & dier CHN IEKE • Primitieve houten werktuigen: oppervlakkige N! grondbewerking • Geen bemesting: beperkte vruchtbaarheid • Tweeslagstelsel: laag rendement (50%)

Nieuwe landbouwtechniek: de karploeg

Blz. 21 Een ploeg helpt om de gronden los te maken. Door een betere bewerking stijgt de vruchtbaarheid van de grond. voortgetrokken door ossen geen wielen geen ploegijzer voortgetrokken door paarden wielen ploegijzer

ploegt grondiger wendbaarder Ook voor zware gronden (leem, klei) DUUR

Halster/gareel “In het gareel houden” Dorsen = graankorrel verwijderen uit de rijpe aar.

10 - 13 de Grond wordt verdeeld in 3 nieuw halster voor dieren Ploeg met vooraan twee wielen Metalen bescherming voor hoeven van paarden Houten werktuig om graan te dorsen Windkracht gebruiken om graan te pletten 5 3 4 6 2 1 7 8 1/4

Pionier, blz. 41 zomergraan wintergraan tarwe oktober augustus haver maart augustus 33% braak 33% geen

De vruchtbaarheid van de bodem verhogen 2 x oogsten 16% meer opbrengst Nog steeds 1/3 e ongebruikt IK BEN FAN!

Grond bemesten houdt het vruchtbaar

Verdeel de grond in 3 zomergraan wintergraan braak zomergraan wintergraan Jaar 1 Jaar 2 Jaar 3