Theorieen over criminaliteit tekstboek bladzijde 4041 Aangeleerd gedrag

Theorieen over criminaliteit (tekstboek bladzijde 40/41) Aangeleerd gedrag theorie Rationele keuzetheorie (ook wel: Gelegenheidstheorie) Bindingstheorie Anomietheorie Sociobiologie Zelfcontroletheorie Psychoanalyse

Aangeleerd gedrag theorie • Criminelen verschillen niet wezenlijk van andere mensen; • Criminelen hebben dezelfde persoonlijkheidskenmerken en levensdoelen als alle andere mensen; • Criminelen hebben alleen het verkeerde gedrag aangeleerd om die doelen te bereiken. Kritiek op de theorie: • Waar begint crimineel gedrag? • Waar komen veranderingen en nieuwe ontwikkelingen in de misdaad, zoals creditcardfraude of computercriminaliteit, vandaan?

Rationele keuzetheorie (Gelegenheidstheorie) • Ieder individu kiest voor zichzelf de meest gunstige optie; • De mens is een rationeel denkend wezen en weegt kosten en baten tegen elkaar af; (- juist- ook criminelen) • “het niveau van criminaliteit wordt bepaald door de aanwezigheid van potentiele daders, de aanwezigheid van geschikte doelwitten en de afwezigheid van voldoende sociale bewaking. De gelegenheid maakt de dief!

Bindingstheorie • Deze theorie verklaart waarom mensen GEEN strafbare feiten plegen; • De meeste mensen gedragen zich volgens de wet omdat zij voldoende binding (sociale relaties) hebben in de samenleving. • Burgers zetten die sociale relaties niet op het spel. Sociale relaties : directe omgeving: familie, vrienden, buren, school, etc. maatschappelijk niveau: werkkring, algemeen zelfrespect. Criminaliteit kan worden teruggedrongen door het herstellen van bindingen!

Anomietheorie • Maatschappelijke ongelijkheid is de verklaring voor criminaliteit; • Iedereen in de westerse samenleving wil zo hoog mogelijk op de maatschappelijke ladder komen; • De mensen die hun levensdoelen niet op legitieme/ legale wijze kunnen realiseren verkiezen de niet -legitieme/ strafbare weg

Sociobiologie Criminaliteit wordt bepaald door zowel: • Genetische (erfelijke) factoren; • Opvoeding; • Cultuur. Neurobioloog Swaab stelt zelfs: “al ons gedrag wordt bepaald door de structuur en de werking van onze hersenen, die vastliggen door onze genetische achtergrond”.

Zelfcontroletheorie Criminaliteit wordt verklaard door: - Een gebrek aan zelfcontrole. - Het tijdens de opvoeding aanleren van discipline en zelfbeheersing is daarom belangrijk voor het later functioneren. Extra: “Als je je emoties, gedrag en verlangens slecht kunt beheersen leidt dat niet alleen eerder tot crimineel gedrag, maar zijn andere vormen van risicogedrag ook waarschijnlijker, zoals roken, alcohol- en drugsgebruik en te veel of verkeerd eten. ”

Psychoanalyse Crimineel gedrag wordt verklaard door: - Een verband tussen crimineel gedrag en een storing in de psyche. Een psyche bestaat uit drie delen: • Het id (het onderbewuste en bevat instinctieve driften als seks en agressiviteit); • Het ego (het bewuste deel dat de overhand krijgt als we ‘volwassen’ worden); • Het superego ( is het geweten, ‘de innerlijke beoordelaar’, waardoor we gevoelens van schuld en schaamte hebben). Een verstoorde balans tussen deze drie delen kan leiden tot afwijkend of crimineel gedrag.

Conclusie van alle behandelde theorieën: - Elk van de theorieën schetst een (mogelijke) verklaring voor het ontstaan en voortbestaan van afwijkend en crimineel gedrag; - Geen van de theorieën is alomvattend en geeft een verklaring voor alle vormen van criminaliteit; - De verschillende theorieën beschrijven niet alleen de (mogelijke) oorzaken van afwijkend en crimineel gedrag maar geven ook richting aan de (mogelijke) oplossingen voor de aanpak van crimineel gedrag! bv. Rationele keuzetheorie: pakkans verhogen d. m. v. meer toezicht en controle of bindingstheorie: zorgen voor herstel van bindingen zodat mensen weer iets/ iemand te verliezen hebben.