Termodinamik indekiler 1 2 3 4 5 6



















































- Slides: 51
Termodinamik
İçindekiler 1 2 3 4 5 6 7 İstemlilik: Kendiliğinden Olan Değişmenin Anlamı Entropi Kavramı Entropi ve Entropi Değişiminin Belirlenmesi İstemli Değişme Ölçütleri: Termodinamiğin 2. Yasası Standart Serbest Enerji Değişimi, ΔG° Serbest Enerji Değişimi ve Denge ΔG° ve K nin Sıcaklıkla Değişimi Termodinamik 2
1. İstemlilik: Kendiliğinden Olma Eğilimi Termodinamik 3
Kendiliğinden Olan(İstemli) İşlemler • Kendiliğinden gerçekleşmeyen değişimlere istemsiz değişim denir. • Kendiliğinden gerçekleşen değişimlere istemli değişim denir. 4 Fe(k) + 3 O 2(g) → 2 Fe 2 O 3(k) H 2 O(k) → H 2 O(s) Termodinamik 4
Kendiliğinden gerçekleşen prosesler Kendiliğinden gerçekleşen bir reaksiyonun tersi istemsiz bir reaksiyondur GERÇEKTEN DOĞRU MU ACABA? ? ? Termodinamik 5
Suyun Erimesi İSTEMLİ ise Peki bunun tersi reaksiyon İSTEMSİZ MİDİR? ? ? Termodinamik
İstemli Prosesler • Bir sıcaklık değerinde istemli olan prosesler başka bir sıcaklıkta istemsiz olabilir. HAYDAAA!!!! • 0 C üzerinde buzun erimesi istemli bir reaksiyondur (O halde bunun tersi reaksiyon istemsiz olmalı) • Ama 0 C altında suyun donması (yani yukarıdakinin zıt reaksiyonu) da İSTEMLİ dir. Termodinamik 7
Tersinir Prosesler Tersinir proseste sistem ve çevre kendi içinde orijinal hallerine dönebilirler. Termodinamik 8
Tersinmez Prosesler • Tersinmez prosesler • İstemli reaksiyonlar tersinmezdir. Termodinamik 9
Entropi • Entropi (S) Rudolf Clausius tarafından 19 yüzyılda ortaya atılmıştır. • Clausius bir reaksiyon sonucu açığa çıkan ısının salınan sıcaklık değerine oranı dikkatini çekmişti. q T Termodinamik 10
Entropi • Entropi bir sistemin düzensizliğinin veya gelişigüzelliğinin bir ölçümüdür. • Entropi moleküllerdeki birçok atomal hareketlerle ilişkisi olduğu düşünülür. Termodinamik 11
Termodinamik
Entropi • Toplam iç enerji gibi, E, entropide bir hal fonksiyonudur. • Bu yüzden, S = Sfinal Sinitial Termodinamik 13
Entropi • İzotermal bir proseste, entropideki değişim eğer proses tersinirse transfer edilen ısının sıcaklığa bölümüyle bulunabilir. qter S = T Termodinamik 14
Termodinamiğin İkinci Yasası Evrenin entropisi istemli prosesler (tersinmez) için artarken, tersinir prosesler için evrenin entropisi değişmez. Termodinamik 15
Termodinamiğin ikinci yasası Bir başka deyişle; Tersinir bir proses için: Suniv = Ssystem + Ssurroundings = 0 Tersinmez proses için: Suniv = Ssystem + Ssurroundings > 0 Termodinamik 16
Termodinamiğin ikinci yasası TÜM İSTEMLİ PROSESLER EVRENİN ENTROPİSİNİ ARTTIRIR. Termodinamiğin ikinci yasası Termodinamik 17
4. İstemli Değişme Ölçütleri: Termodinamiğin 2. Yasası ΔStoplam = ΔSevren = ΔSsistem + ΔSçevre Termodinamiğin 2. Yasası: ΔSevren = ΔSsistem + ΔSçevre > 0 İstemli değişmeler için tek ölçüt olarak entropi artışını ele alırsak hemen çeşitli zorluklarla karşılaşırız. Örneğin suyun -10 C de kendiliğinden donmasını nasıl açıklayacağız ? Çünkü kristal buz sıvı sudan daha düzenli bir yapı arzeder. Su donunca entropi azalır. O halde bu durumu sadece sistemin entropisine bakarak karar vermek doğru değildir. Sistem ve çevrenin entropisini ele almamız gerekir. Eğer bir değişme de hem sistemin hem de çevrenin entropi artışı pozitifse, değişme kesinlikle istemlidir. Eğer iki entropi değişimi negatifse değişmenin istemsiz olduğu kesindir. Sıcaklık O 0 C nin altında olduğu sürece çevrenin entropisindeki artış, sistemin entropisindeki azalıştan daha fazla olur. Sonuçta toplam entropi pozitif olacağından olay istemlidir (yani buzun donması istemlidir). BÜTÜN İSTEMLİ OLAYLAR EVRENİN ENTROPİSİNDE ARTMAYA NEDEN OLURLAR Termodinamik 18
Moleküler Düzeyde Entropi • Ludwig Boltzmann described the concept of entropy on the molecular level. • Temperature is a measure of the average kinetic energy of the molecules in a sample. Termodinamik 19
Entropy on the Molecular Scale • Molecules exhibit several types of motion: – Translational: Movement of the entire molecule from one place to another. – Vibrational: Periodic motion of atoms within a molecule. – Rotational: Rotation of the molecule on about an axis or rotation about bonds. Termodinamik 20
Entropy on the Molecular Scale • Each thermodynamic state has a specific number of microstates, W, associated with it. • Entropy is S = k ln. W where k is the Boltzmann constant, 1. 38 10 23 J/K. Termodinamik 21
Entropy on the Molecular Scale • The change in entropy for a process, then, is S = k ln. Wfinal k ln. Winitial ln. Wfinal S = k ln ln. Winitial • Entropy increases with the number of microstates in the. Termodinamik system. 22
Entropy on the Molecular Scale • The number of microstates and, therefore, the entropy tends to increase with increases in – Temperature. – Volume. – The number of independently moving molecules. Termodinamik 23
Entropy and Physical States • Entropy increases with the freedom of motion of molecules. • Therefore, S(g) > S(l) > S(s) Termodinamik 24
Solutions Generally, when a solid is dissolved in a solvent, entropy increases. Termodinamik 25
Entropy Changes • In general, entropy increases when – Gases are formed from liquids and solids. – Liquids or solutions are formed from solids. – The number of gas molecules increases. – The number of moles increases. Termodinamik 26
Termodinamiğin 3. Yasası Saf bir kristalin mutlak sıcaklıktaki entropisi 0 dır Termodinamik 27
Standart Entropi Değerleri • Standart hallerdeki molar entropi değerleri. • Standart entropi değerleri moleküler kütle arttıkça artma eğilimindedir. Termodinamik 28
Standart Entropi Daha büyük ve daha kompleks moleküller daha yüksek entropiye sahiptirler. Termodinamik 29
Entropi Değişimleri S° = n S°(products) - m S°(reactants) m ve n denkleştirilmiş reaksiyondaki katsayılardır. Termodinamik 30
Çevredeki Entropi Değişimi • Sisteme giren veya sistemden çıkan ısı çevrenin entropisini değiştirir. • İzotermal bir proses için Sçev = qsis T • Sabit basınçta q sistem H eşittir. Termodinamik 31
Evrende Entropi Değişimleri • Evren sistem ve çevreden oluşur. • Bu yüzden, Sevren = Ssistem + Sçevre • İstemli bir reaksiyon için Sevren > 0 Termodinamik 32
Serbest Enerji ve Serbest Enerji Değişimi Evren için: ΔSevren = ΔSsis + ΔSçevre > 0 ΔSçevre= - ΔHsistem/T (bu ifadeyi üstte yerine koyup her iki tarafı T ile çarparsak; TΔSevren = TΔSsis – ΔHsis = -(ΔHsis – TΔSsis) -TΔSevren = ΔHsis – TΔSsis İfadenin sol tarafı tamamen sisteme ait olup sağ tarafı ise evrenle ilgilidir, ΔSevren >0 ise olay istemlidir. Sistem için: G = H - TS ΔG = ΔH - TΔS ΔGsis = - TΔSevren Termodinamik 33
Gibbs Serbest Enerjisi • T Sevren Gibbs serbest enerjisi olarak ifade edilir. G. • Sevren positifse, G negatiftir. • Dolayısıyla G negatif olduğunda, proses istemlidir. Termodinamik 34
İstemli Değişme Ölçütleri ΔGsis < 0 (negatif), süreç istemlidir. ΔGsis = 0 (sıfır), süreç dengededir. ΔGsis > 0 (pozitif), süreç istemli değildir. Termodinamik 35
Standart Serbest Enerji Değişimleri G = n G f (products) m G f (reactants) where n and m are the stoichiometric coefficients. Termodinamik 36
Free Energy Changes At temperatures other than 25°C, G° = H T S How does G change with temperature? Termodinamik 37
Serbest Enerji ve Sıcaklık • Serbest enerji eşitliğinde iki kısım vardır: – H — entalpi terimi – T S — entropi terimi • Serbest enerji teriminin sıcaklık bağımlılığı entropi teriminden kaynaklanmaktadır. Termodinamik 38
Serbest Enerji ve Sıcaklık Termodinamik 39
Serbest Enerji ve Denge Herhangi bir koşulda (standart veya standart olmayan) serbest enerji aşağıdaki formülden hesaplanabilir: G = G + RT ln. Q (Under standard conditions, all concentrations are 1 M, so Q = 1 and ln. Q = 0; the last term drops out. ) Termodinamik 40
Serbest Enerji ve Denge • Dengede, Q = K, and G = 0. • Eşitlik 0 = G + RT ln. K • Eşitliğin tekrar düzenlenmesiyle G = RT ln. K veya, K = e G /RT Termodinamik 41
Trouton Kuralı Pek çok sıvının normal kaynama noktasında standart molar buharlaşma entropisinin yaklaşık 87 Jmol-1 K-1 değerine sahip olduğunu belirtir. ΔHbuh ΔS = T ≈ 87 k. J mol-1 K-1 k. n Termodinamik 42
ΔG ve Denge Sabiti K ΔG = ΔG° + RT ln Q Eğer tepkime dengede ise: Q=Kp ya da Q=Kc olur. ΔG = ΔG° + RT ln K= 0 ΔG° = -RT ln K Termodinamik 43
ΔGo , Büyüklüğü ve Anlamı ∆Go K Termodinamik Anlamı 44
ΔG° ve K ‘nın Sıcaklıkla Değişimi ΔG° = ΔH° -TΔS° ΔG° = -RT ln K -ΔG° -ΔH° TΔS° ln K = = + RT RT RT -ΔH° ΔS° ln K= + RT R ln K 2 K 1 1 -ΔH° ΔS° -ΔH° 1 = + + = RT 2 R RT 1 R R T 2 T 1 Termodinamik 45
2 SO 2(g) + O 2(g)↔ 2 SO 3(g) Tepkimesinin Değişik Sıcaklıklardaki Denge Sabitleri, Kp T, K 800 850 900 1/T, K-1 12, 5 x 10 -4 11, 8 x 10 -4 11, 1 x 10 -4 Kp 9, 1 x 102 1, 7 x 102 4, 2 x 101 ln Kp 6, 81 5, 14 3, 74 950 1000 1050 1100 1170 10, 5 x 10 -4 10, 0 x 10 -4 9, 52 x 10 -4 9, 09 x 10 -4 8, 55 x 10 -4 1, 0 3, 2 1, 0 3, 9 1, 2 2, 30 1, 16 0, 00 -0, 94 -2, 12 Termodinamik x 101 x 100 x 10 -1 46
K’nın Sıcaklığa Bağlılığı -ΔH° ΔS° ln K = + RT R -ΔH° Eğim = R -ΔH° = R x eğim = -8, 3145 J mol-1 K-1 x 2, 2 x 104 K = -1, 8 x 102 k. J mol-1 Termodinamik 47
Standart serbest enerji değişikliklerinin toplanabilme özelliği, termodinamik olarak elverişsiz ( Goı pozitif, endergonik) bir reaksiyonun yüksek olarak ekzergonik bir reaksiyona ortak bir ara madde vasıtasıyla bağlanarak ileri yönde yürüyebilmesini açıklar. Termodinamik
Glukoz + Pi Glukoz-6 -fosfat + H 2 O ATP + H 2 O ADP + Pi Goı= 13, 8 k. J/mol Goı= 30, 5 k. J/mol Glukoz + ATP Glukoz-6 -fosfat + ADP Goı= 16, 7 k. J/mol Toplam reaksiyon ekzergoniktir. ATP’nin bağlarında depolanmış olan enerji, glukoz ve fosfattan oluşumu endergonik olan Glukoz-6 -fosfatın sentezini sürdürmek için kullanılabilmektedir. Termodinamik
Glukozdan glukoz-6 -fosfatın oluşmasındaki gibi bir strateji, bütün canlı hücreler tarafından, metabolik ara ürünler ve hücresel komponentlerin sentezinde kullanılır. Termodinamik 50
Termodinamik