TAM PROTEZLERDE POSTDAM VE YAPIM TEKNKLER PROF DR

TAM PROTEZLERDE POST-DAM VE YAPIM TEKNİKLERİ PROF. DR. A. CAVİDAN AKÖREN

Protez terimleri sözlüğünde post dam Protezin retansiyonuna yardım etmek üzere, sert ve yumuşak damağın birleşim yerinde veya daha ilerisinde fizyolojik sınırlar dahilinde, basınç uygulanabilen yumuşak doku alanıdır. Post dam alanı üst protezlerin arka sınırında hermetik kapama sağlar

Post dam’ın yararları Protezin retansiyonuna katkı sağlar Bulantı refleksinin önlenmesini sağlar Akriliğin boyutsal değişimini kompanse eder Protezin arka kısmında yemek artıklarının birikimini önler Dokulara uyguladığı hafif basınç sayesinde düzgün bir geçiş sağlar Posterior bölgede kenar örtücülüğü sağlar

Post dam alanının muayenesinde Dikkatli Sert bir ağız içi muayenesi ve yumuşak damağın şekli Hamular çentiklerin yeri Bu bölgedeki mukozanın bastırılabilirliği Torus var ise uzunluğu dikkatlice değerlendirilmelidir

Post-dam sahası: ü Damağın arka tarafında basınç uygulanabilir bir alandır. ü Titreşim hattından öne doğru yumuşak damakta yer alır. ü Protez iç yüzeyinde kelebek şeklinde pozitif bir çıkıntı oluşturulur.

Post dam sahası; - Ön titreşim hattı - Arka titreşim hattı, arasında yer alan kelebek şeklinde bir alandır.

Ön titreşim hattı; Sert damağın hareketsiz mukozası ile yumuşak damağın az hareketli mukozası arasında yer alır. Hasta kuvvetli “Ah” dediğinde gözlenir. Ya da hastanın burun delikleri kapatılıp, burnundan hafifçe hava çıkarması istenir.

Arka titreşim hattı; Yumuşak damağın az hareketli mukozası ile çok hareketli mukozası arasındaki hattır. Hasta hafif ve abartısız bir şekilde kısa patlamalar şeklinde ”Ah” dediğinde gözlenir

Yumuşak damağın sert damakla yaptığı açıya göre post dam genişlikleri de farklı olur. Açı daraldıkça daha fazla kas aktivitesine gereksinim olacaktır. Class I : Yumuşak damak az hareket eder. Geniş post dam. Class II: Yumuşak damak orta derecede hareket eder. Orta post dam. Class III: Yumuşak damak çok hareketlidir. Dar post dam

Post dam hazırlama teknikleri Modelde kazıma tekniği (endirekt teknik) Ölçüde post dam şekillendirilmesi (direkt teknik) Ampirik teknik(modelde kazıma) Bitmiş protezde şekillendirme

Sonuç Post dam her tam protezin iç yüzeyinde arka sınırda uygulanması gereken, yumuşak damağa denk gelen, kelebek şeklinde pozitif bir çıkıntıdır Protezin tutuculuğuna katkıda bulunur Bulantı refleksinin önlenmesini sağlar Akriliğin boyutsal değişimlerini kompanse eder Yemek artıklarının protezin arka kısmında birikimini önler Yapımı teknisyene bırakılmamalı hekim tarafından belirlenip laboratuvara iletilmelidir

TEŞEKKÜRLER Kaynak: 1. Zarb Bolender. Prosthodontic Treatment for Edentulous Patients, 2004 2. Çalıkkocaoğlu S. Dişsiz Hastaların Protetik Tedavisi, 2013