Talige uitdagingen in het hoger onderwijs Lieve De

Talige uitdagingen in het hoger onderwijs Lieve De Wachter ILT KU Leuven 23 januari 2020

Overzicht Achtergrond Talig testen: is meten weten? Talig testen: een casus Remediëren? Conclusie

Middelbaar hoger onderwijs: problematisch? • resultaten PISA: leesonderzoek • studieduurverlenging slechts 25%-30% van studenten behaalt alle studiepunten na 1 ste jaar (KU Leuven) o 30% maatregel o snelle heroriëntering • extra taalvakken nodig? • schakeljaar nodig?

Nederlands? Welk Nederlands? • kwaliteitsvolle input (onderzoek Elke Peters meertaligheid) • ‘taalontwikkelend’ lesgeven • schrijfvaardigheid = spreekvaardigheid? • structuurgerelateerde items = elementaire taalkwesties = metataal? taalbeleid breekpunten vastleggen/afspreken en meedelen aan studenten hefbomen

Overzicht Achtergrond Talig testen: is meten weten? Talig testen: een casus Remediëren? Conclusie

Talige testen? • Taal = vaak (politiek) beschreven als oorzaak voor mindere prestaties (Baker & Wright, 2017; Cummins, 2017)

Taal. Va. ST

Hoe testen? • Construct: Academische strategische taalvaardigheid (KU Leuven face validity) Niet-frequente woordenschat Complexe grammaticale structuren Onpersoonlijke taal Impliciete relatie tussen tekstdelen • Testvorm o o o Computertest 30 minuten 25 items Van den Branden 2010, Davies 1990, Mc. Namara 2000, Brown & Hudson 2002, Davies et al. 1999

Taaltest - ontwikkeling Woorden: synoniemen

Taaltest - ontwikkeling Woorden: 1 woord, 3 contexten

Taaltest - ontwikkeling Lezen - tekststructuur

Taaltest - ontwikkeling Lezen (& schrijven): alineaopbouw

Test - pilot % studenten 0 -10 40 91 -100 35 11 -20 30 25 20 15 81 -90 21 -30 10 Eerste bachelor studenten 5 ASO 0 TSO 71 -80 31 -40 score in % 61 -70 41 -50 51 -60

Resultaten alle studenten % of students per academic year per 10% (n=12, 647) 30. 00 year Mean (%) Stdv n alpha 2010 66, 12 15, 72 1291 0, 69 2011 65, 36 16, 44 1521 0, 67 2012 66, 89 16, 06 2380 0, 62 2013 66, 93 16, 74 1641 0, 69 10. 00 2014 65, 97 17, 14 1972 0, 69 5. 00 2015 65, 35 16, 13 1237 0, 60 2016 65, 63 15, 23 1140 0, 63 2017 66, 19 15, 63 1465 0, 65 25. 00 20. 00 15. 00 0 -10 11 -2 0 21 -30 2010 31 -40 2011 2012 41 -50 2013 51 -60 2014 2015 61 -70 2016 71 -80 2017 81 -90 91 -100

Algemene correlatie studiesucces(Januari) 6. 00 15. 19 8. 73 23. 47 12. 14 41. 08 13. 24 17. 37 14. 25 15. 41 17. 38 85, 26 % 73. 12 13. 09 57. 32 43. 74 28. 46 0 -39 40 -59 0 -29 Screening score R=0. 31; p < 0, 001 60 -79 30 -49 50 -79 CSE categorieën 80 -100

Test - validiteit: correlatie studiesucces data: 2010+2011 N = 2660

Test - validiteit: correlatie studiesucces Belangrijk verband: ± 24% van de studenten scoort <60% op de test = 72% slaagt niet voor de examens in januari De test is geen voorspeller, maar geeft een signaal aan laagst scorende groep

Talige testen? • Taal = vaak (politiek) beschreven als oorzaak voor mindere prestaties (Baker & Wright, 2017; Cummins, 2017) • Taal is een noodzakelijke, maar geen voldoende voorwaarde voor studiesucces • Maar hoe zit het met basistaalvaardigheid leerlingen / studenten?

Overzicht Achtergrond Talig testen: Is meten weten? Talig testen: een casus Remediëren? Conclusie

Talige toelatingsvoorwaarden anderstaligen komen overal voor blijven vaak onbevraagd berusten op een centrale aanname Een zeker taalniveau is nodig om te kunnen deelnemen aan academisch onderwijs B 2 Succesvolle participatie mogelijk Succesvolle participatie onmogelijk

Context in Vlaanderen Toegang tot het Vlaamse hoger onderwijs? centrale eindexamens iedereen met diploma Nederlandstalig secundair onderwijs (ASO, TSO, BSO (7 de jaar)) 1

Onderzoeksvraag masterproef Elke Gilin Mogen we er inderdaad van uit gaan dat middelbare scholieren op het einde van het zesde jaar middelbaar onderwijs een niveau Nederlands hebben dat equivalent is aan het B 2 -niveau dat buitenlandse studenten moeten behalen?

ITNA: componenten computertest taal in gebruik woordenschat grammatica gatentekst lezen begrijpend lezen tekststructuren luisteren begrip transcriptie

Studie 2016 -2017 • Afname: laatste jaar middelbaar onderwijs • Nederlandstalig onderwijs Leuven / Brussel / Boost • Constatatie: specifieke subgroep: ‘meertalige’ leerlingen die in Nederlandstalige middelbare (thuistaal ≠ schooltaal) = G 1. 5 • Computertest school zitten

Thuistaal Sociaal-economische status (SES)

Resultaten: pass/fail totale score computertest

Thuistaal Sociaal-economische status (SES)

Pass/fail totale score computertest

Talige testen? • Taal = vaak (politiek) beschreven als oorzaak voor mindere prestaties (Baker & Wright, 2017; Cummins, 2017) Maar • Taal = relatief zwakke voorspeller en verdwijnt vaak (deels) bij controle SES of eerdere studieresultaten (Baker & Wright, 2017; Cummins, 2017; Davies, 2007; De Wachter et al. , 2013; Van Dyk, 2015) • Is basistaalvaardigheid van leerlingen in Vlaamse onderwijs altijd voldoende? (De Wachter et al. , 2013; Deygers, Van Den Branden & Peters, 2017) • PISA: “Socio-economic status explains 17% of the variance in reading performance in Belgium (OECD average: 12%)”

Overzicht Achtergrond Talig testen: Is meten weten? Talig testen: een casus Remediëren? Conclusie

Behoefteanalyse en maatregelen Resultaten behoefteanalyse! Remediëring? • Workshops • Leeromgeving • Taalbeleid (!) • Bijsturen eindtermen (metataal = kapstokken) • Communicatie en overleg secundair onderwijs

Workshops • Inhoud > behoefteanalyse = doelgroepgericht werken ‘Echte’ materialen Eigen materiaal Concrete voorbeelden Feedback Structuur & stijl • Onderwerpen: schrijven, lezen/studeren, hoorcollege, … • Schrijven: observerend leren en collaboratief schrijven

Effectmeting • Workshops ‘wetenschappelijk schrijven’ • 2 verschillende vormen o Kwalitatief perceptie workshops • Enquête in februari • Voordelen nadelen o Kwantitatief meetbaar effect • Kleinschalig effectonderzoek op basis van teksten

Effectmeting: kwantitatief • Methode: pretest-posttest design 1 groep design Taak: tekst schrijven 3 weken Tekst A Workshop 1 Taal -test Workshop 2 Beoordelingsschema 2 beoordelaars Tekst B Workshop 3

Effectmeting: kwantitatief Tekstaspect Taak 1 Taak 2 κw Significantie (p) Effect size [d] Tekststructuur 0, 94 1, 69 0, 75 0, 0002 1, 16 Alinea coherentie 0, 81 1, 53 0, 78 0, 001 1, 03 Onpersoonlijke stijl 0, 78 1, 53 0, 90 0, 0000 0, 97 Neutrale stijl 0, 72 1, 56 0, 66 0, 0000 1, 23 Spelling 1, 91 1, 78 0, 59 0, 1606 / Grammatica 1, 5 0, 75 0, 60 0, 0000 1, 08

Effectmeting: kwantitatief Tekstaspect Taak 1 Taak 2 κw Significantie (p) Effect size [d] Tekststructuur 0, 94 1, 69 0, 75 0, 0002 1, 16 Alinea coherentie 0, 81 1, 53 0, 78 0, 001 1, 03 Onpersoonlijke stijl 0, 78 1, 53 0, 90 0, 0000 0, 97 Neutrale stijl 0, 72 1, 56 0, 66 0, 0000 1, 23 Spelling 1, 91 1, 78 0, 59 0, 1606 / Grammatica 1, 5 0, 75 0, 60 0, 0000 1, 08 Mogelijke verklaring: - Taak? - Aandacht voor HOCs?

Conclusie • Taalsterkere leerlingen vormen: o o behoefteanalyses taalvaardigheid: noodzakelijke maar geen voldoende voorwaarde studiesucces taalbeleid (directie, leerkrachten, leerlingen, CLB) meer afstemming secundair – hoger onderwijs

Vragen aan jullie • Herkenbaar? • Verwachtingen naar hoger onderwijs? • Reacties? Feedback? Kritiek? o o Algemeen? Talig testen? • Taalbeleid?