Taalkennis les 4 Vragen 1 Met welke taal

Taalkennis les 4

Vragen 1 • Met welke taal is het Fries het meest verwant? • En het Nederlands? • Hoe noemen we de taalfamilie waar Nederlands en Zweeds samen bij horen, maar Frans niet? • Hoe noemen we de taalfamilie waar Frans en Spaans bij horen, maar Nederlands niet?

Vragen 2 • Hoe noemen we de taalfamilie waar bijna alle Europese talen bij horen? • Hoe noemen we de taalfamilie waar Fries en Nederlands wel bij horen, maar Zweeds niet? • Hoe oud zijn het Fries en het Nederlands?

Standaardtalen • • • Rond 1600 had elk dorp zijn eigen taal. Opkomende staten wilden een landstaal. Bijbelvertalers hadden een standaard nodig. Ontstaan van de moderne standaardtalen. Standaardschrijftaal in 18 e en 19 e eeuw. In 20 e eeuw worden standaardtalen ook spreektaal.

Het Standaardnederlands • Rond 1500 sprak en schreef iedereen in Nederland zijn eigen dialect. Er was geen standaardtaal. • In de 16 e eeuw kwam er iets op in Europa. Wat was dat? • Wat moest er toen komen? • Wat was de invloed daarvan op de schrijftaal?

Het Standaardnederlands • In 1498 gebeurde er iets in Friesland. Wat was dat? • De schrijftaal was toen nog Fries. Tussen 1498 en 1550 veranderde dat. Na 1550 werd er geen Fries meer geschreven. Hoe kan dat? • Wat werd er toen wel geschreven?

Het Standaardnederlands is ontstaan rond 1550. Het veranderde sterk in de 17 e eeuw. Dat kwam door: * schrijvers (P. C. Hooft, Joost v. d. Vondel enz. ) * Statenbijbel (1637) Hoe kwam het nieuwe Standaardnederlands eruit te zien?

Het Standaardnederlands • Het Standaardnederlands was tussen 1550 en 1950 vooral schrijftaal. Wie spraken het? • Waardoor werd het na 1950 steeds meer de algemene spreektaal? • Wat gebeurde er met de dialecten?

Het Standaardfries • Sinds wanneer werd er geen Fries meer geschreven? • In 1667 verscheen er voor het eerst in ruim honderd jaar weer een Fries boek. Weet je hoe dat heette en wie het geschreven had?

Het Standaardfries Gysbert Japicx, 1603 -1666

Het Standaardfries • In de 19 e eeuw spraken de mensen in Friesland Fries. Ze schreven Standaardnederlands. Er werd toen over een eigen schrijftaal gediscussieerd. Er waren drie ideeën: - de schrijftaal van voor 1550 - de taal van Gysbert Japicx - de moderne spreektaal

Het Standaardfries • Welke van de drie ideeën is uiteindelijk gekozen? Welk gevolg heeft dat vandaag de dag? • Wat is de rol van het Standaardnederlands in Friesland? En van het Standaardfries? • Wat gebeurt er met de twee standaardtalen in de 20 e eeuw? • Wat voor rol speelt het Engels in Friesland/Nederland?

Vragen 2 • Wanneer zijn de standaardtalen ontstaan? • Wanneer zijn mensen de standaardtalen gaan spreken? • Waarom vinden mensen de standaardtaal vaak vreemd? • Wat is ouder: dialect of standaardtaal? • Wat is ouder: Fries, Nederlands of Engels?