T C GMRK VE TCARET BAKANLII Tketicinin Korunmas
T. C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü TÜKETİCİ HAKEM HEYETLERİNE YÖNELİK GARANTİ-SATIŞ SONRASI HİZMETLER SUNUMU
Sunum İçeriği I- GİRİŞ ve GÖREV ALANI II- GARANTİ ve SATIŞ SONRASI HİZMETLERE İLİŞKİN SORU CEVAPLAR
I- GİRİŞ Ø Belgelendirme Dairesinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 55, 56, 57 ve 58 inci maddeleri ve ilgili yönetmelikler kapsamında Tanıtma ve Kullanma Kılavuzu Garanti Belgesi İhtiyari Garanti Satış Sonrası Hizmetler Alanlarında hizmetler yürütülmektedir Ø Ürünler için verilmesi zorunlu 2 yıllık garanti, satış sonrası servislerin kurulumu ve tamir bakım süreçleri ya da ürünlere ilişkin düzenlenen kullanma kılavuzları tüketicinin korunmasında etkin bir rol oynamaktadır.
I-BELGELENDİRME FAALİYETİ KAPSAMINDAKİ SEKTÖRLER • • • • • Sağlık Sektörü Gözlükler Isıtma ve Havalandırma Cihazları Sıhhi Tesisat Alet ve Cihazlar Taşınabilir Elektrikli Ev Aletleri Motorlar Evlerde Kullanılan Alternatif Enerji Sistemleri Elektronik Telekomünikasyon Alet ve Cihazlar Elektrikli Alet ve Cihazlar Taşıtlar Ev Tipi Dikiş Makinaları Bahçelerde Kullanılan Makinalar Ölçme Alet ve Cihazları Spor, Av Alet ve Makinaları Ev Ve Benzeri Yerlerde Kullanılan Elektrikli ve Gazlı Cihazlar Müzik Aletleri Ahşap ve Metal Mobilyalar Kapı ve Pencereler Kapı Açma ve Kapama Düzenekleri Alt başlıklar ile birlikte toplam 206 adet mal belgelendirme mevzuatı kapsamında bulunmaktadır.
Garanti-SSH 1) Garanti Süresi içerisinde hasar gören ürünün servis tarafından ücretli onarımı yapıldığında, aynı ürünün bir arızası olduğunda garanti hizmetlerinden yararlanabilir mi? Garanti süresi devam eden bir ürünün ücretli onarımı kullanım hatası durumunda ortaya çıkmaktadır. Diğer taraftan Garanti süresi boyunca kullanım hatası kaynaklı olmayan arızalarda garantiden doğan haklardan yararlanılabilir.
Garanti-SSH 2) Garanti Belgesi ve Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği ekli listesinde olmayan ürünlerde nasıl hareket etmek gerekir? Garanti Belgesi Yönetmeliği ve Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği ekli listede yer alan her bir ürün için servis istasyonları ve garanti süreleri belirlenmiş durumdadır. Ekli listede yer almayan mallar için ayıplı mal hükümleri çerçevesinde hareket edilebilir.
Garanti-SSH 3) Bazı firmalar ürün satışı sırasında belli bir ücret karşılığı “ek garanti” vermektedir. Ancak uygulamada, bazı firmaların sözleşmedeki ‘ürünün onarımının imkan dahilinde olmadığının tespit edilmesi halinde firmanın tüketiciye hizmet paketinin bedelini ödeyeceği’ne ilişkin maddeye dayanarak sözleşmeyi feshettiği, arıza tespitini dahi yaptırmadığı, onarımın mümkün olup olmadığına bakmaksızın onarım maliyetine katlanmak yerine ‘ek garanti’ bedelinin iadesi yolunu tercih ettiği görülmektedir. Sözleşmeye konulan bu madde haksız şart olarak yorumlanabilir mi? İhtiyari garanti sözleşmesi yapılması durumunda iki koşulun göz önüne alınması ve ona göre karar verilmesi gerekmektedir. Öncellikle eğer ihtiyari garanti sözleşmesi yasal garanti süresi içinde yapılmışsa tüketicinin garanti belgesi yönetmeliğinden doğan hakları saklı kalacaktır. Diğer taraftan ihtiyari garanti sözleşmesi yasal garantiden sonra hüküm ifade edecek ise kapsamı taraflar arasındaki sözleşmeye göre belirlenecektir. Diğer taraftan ihtiyari garanti haksız şartlarda yer alan tanımı uygun olarak hazırlanmış ve tüketiciye sunulmuşsa, haksız şart olarak değerlendirilebilir.
Garanti-SSH 4) Cep telefonlarında kasko sözleşmesi kapsamında onarım yapılması durumunda kasko şirketi muadil yedek parça kullanacak mıdır? Kasko sözleşmesinin hükümlerinin incelenmesi ve buna yönelik bir hüküm varsa yükümlülüğün doğacağı düşünülmektedir.
Garanti-SSH 5) Cihazlar için kullanıcı hatasını da kapsayan, satın alınmış koruma paketine (kasko) istinaden, cihazın kaskoda tamir işlemi görmesi ve sonrasında garanti dahilinde karşılanabilecek bir başka arızadan dolayı yetkili servise başvurulduğunda yetkili servis yetkisiz onarım nedeniyle garanti dahilinde onarım talebini reddedebilir mi? Bu konuda tanıtma ve kullanma kılavuzuna bakmak gerekmektedir. Şayet tanıtma ve kullanma kılavuzunda sadece yetkili servilerin müdahale edebileceği belirtilmiş ise aksi durum kullanıcı hatası teşkil edebilecektir. Bu nedenle tüketici kasko sözleşmesinde belirtilen servislerin tanıtma ve kullanma kılavuzunda yetkili servis olup olmadığına bakarak karar vermesi gerekmektedir.
Garanti-SSH 6) Uzatılmış garantide tüketicinin seçimlik haklarından hangisinin kullanılması gerekmektedir? İhtiyari garantide sadece tarafların anlaştığı haklar kullanılabilir. Ancak ihtiyari garanti yapılmış bile olsa yasal garanti süresince tüketicinin seçimlik hakları saklıdır.
Garanti-SSH 7) Garanti servisine gönderilen ürünlerin onarımının azami tamir süresini aşması durumunda tüketicinin hakem heyetimize başvurabilmesi için ürünü teslim alıp almamasının bir önemi var mıdır? Bununla birlikte tüketici bu durum yaşandıktan en fazla ne kadar süre sonra başvurabilir? Örneğin ürünü teslim alıp 4 - 5 ay kullandıktan sonra farklı arızalar da oluşmasına rağmen Garanti belgesi Yönetmeliğinin ilgili maddesine göre tüketici lehine karar çıkarılabilir mi? Uyuşmazlık halinde Tüketici Hakem Heyetine başvuru için malın teslim alınıp alınmamasının önemi yoktur. Tüketicinin uyuşmazlık yaşandıktan en fazla ne kadar süre sonra başvurabileceğine ilişkin açık bir düzenleme bulunmamakla beraber makul bir sürede başvurması beklenir. Her durumda başvuru süresi 2 yıllık zamanaşımı süresini aşmamalıdır. Garanti süresi içinde farklı arızaların ortaya çıkması ayrıca tüketicinin diğer seçimlik haklarını doğurur.
Garanti-SSH 8) Malın garanti süresi içerisinde teslim tarihinden itibaren 10 iş günü içerisinde tamir edilmemesi nedeniyle tüketiciler yönetmelik gereğince ithalatçı/üretici firmaların sorumluluğunu yerine getirmeyerek kendilerine kullanımı için benzer malı tahsis etmediğini belirterek başvurularda bulunmaktadır veya bazı durumlarda tüketici talep etmemektedir. Bu konuda düzenleme var mıdır? Hakem heyetinin burada muadil ürün tahsisine karar verme durumu olmadığı düşünülmektedir.
Garanti-SSH 9)Garanti Belgesi Yönetmeliği 6. maddesinde “Garanti süresi; malın tüketiciye teslim tarihinden itibaren başlar ve asgari iki yıl veya bu Yönetmeliğe ekli listedeki ölçü birimi ile tespit edilen değer kadardır. ” denilmekte ise de kullanılma zamanından ürünün önce alınması ve saklanması ( örneğin çeyiz) halk arasında yaygın bir durumdur. Hal böyle iken tüketicinin ürünü teslim aldığı tarih kurulum gerektiren ürünlerde tüketicinin fiili faydayı sağladığı kurulum tarihi teslim tarihi olarak kabul edilebilir mi? Garanti süresinin ne zaman başlayacağına ilişkin Yönetmelik hükmü açıktır ve tüketiciye teslim tarihinde başlar. Kurulum tarihinin garanti süresinin başlangıç tarihi olarak kabul edilmesinin mümkün olmayacağı düşünülmektedir.
Garanti-SSH 10) 1 -Kullanıcı kaynaklı arızalarda tamirde geçen süre garanti süresine eklenir mi? Yönetmelikte, tamirde geçen sürenin garanti süresine ekleneceği hükmü mevcut olup, arızanın kullanım hatası olup olmaması konusunda ayrım yapılmadığından kullanıcı kaynaklı bir arızadan dolayı malın servise verilmesi durumunda da bu hüküm geçerlidir. 2 -“Tamirde geçen süre” hesabında ‘süre’den kastedilen iş günü müdür? Kanunda bahsedilen sürelerden kasıt iş günüdür. İş günün tanımı «Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği» 4. maddesinin (d) bendinde yapılmıştır.
Garanti-SSH 11) Garanti Belgesi Yönetmeliğinin 9. maddesine göre azami tamir süresi aşıldığında ücret iadesi satıcıdan talep edilebilir düzenlemesi mevcut olup tüketici satıcının aracılığı olmadan kargo ile ürünü servise gönderdiğinde azami tamir süresinin aşılması durumunda ücret iadesini satıcıdan talep edebilir mi ? Mevzuatta kargo ile servise gönderilmesinin tüketicinin seçimlik haklarına halel getireceğine yönelik bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle ücret iadesi bu durumda satıcıdan talep edilebilir.
Garanti-SSH 12) Tüketici seçimlik haklarından “bedel iadesi veya ayıpsız misli ile değişim hakkı” teknik servise yöneltilebilir mi? Yönelttiği takdirde teknik servisin bu konudaki sorumluluğu nedir? Ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi hakları üretici veya ithalatçıya karşı da kullanılabilir. Hakların yerine getirilmesi konusunda satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur. Dolayısıyla, “bedel iadesi veya ayıpsız misli ile değişim hakkı”nın yetkili servise yöneltilemeyeceği açıktır.
Garanti-SSH 13) Satıcı, üretici veya ithalatçı firmaya incelenmek üzere gönderilen malların kaç gün içinde tüketiciye iade edilmesi gerekmektedir? Bu konuda düzenleme var mıdır? Mahkemeler ve Hakem Heyetleri farklı uygulamalar içerisindedir. Satıcı, üretici veya ithalatçı firmaya incelenmek üzere gönderilen malların kaç gün içinde tüketiciye iade edilmesi gerektiğine ilişkin mevzuatta açık bir hüküm bulunmamakla birlikte, tamirat amacıyla malın ilgililere verildiği göz önünde bulundurulunca söz konusu inceleme süresinin azami tamir süresini geçmemesi gerektiği düşünülmektedir.
Garanti-SSH 14) Ayıpsız misliyle değiştirilmesi esas alınan bir kararda için değişimin mümkün olmadığı bu nedenle tüketiciye bir satıcı üst model vermesi durumunda eski üründen kalan garanti süresi mi devam eder yoksa yeni garanti mi işler? Garanti Belgesi Yönetmeliği’nin “Değiştirilen malın garanti süresi” başlıklı 10. Maddesi gereği, garanti uygulaması sırasında değiştirilen malın garanti süresi, satın alınan malın kalan garanti süresi ile sınırlıdır.
Garanti-SSH 15)Garanti kapsamında bakım onarıma gönderilen cep telefonlarının teknik servis tarafından daha önce açılmış şeklinde rapor düzenlemesi durumunda kanun uygulamada tereddüt yaşanmakta olup nasıl davranılmalıdır? Garanti süresi içerisinde yetkili servislerde yapılan inceleme ve tamiratlar garantiyi bozmaz. Ancak yetkili olmayan servislerce tamiratının yapıldığı ispatlanırsa söz konusu mal garanti dışı kalacaktır. Dolayısıyla bu durumda «tanıtma ve kullanma kılavuzuna» aykırı hareket edildiğinin ispat edilmesi gerekmektedir.
Garanti-SSH 16)Garanti süresi içinde arızalanan telefonun yetkili servisçe tamiri sonrasında kısa süre içinde tüketicinin bilgisi dışında klonlanması durumunda servis mi satıcı firma mı sorumludur? Bu durumda klonlama işleminin kim tarafından yapıldığının tespit edilmesi önem arz etmektedir. Muhatabın tespit edilmesi durumunda tazminata hükmedilebileceği değerlendirilmektedir. Tazminata hükmedilmek için kusur, illiyet bağı, hukuka aykırılık ve zarar şartlarının var olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir.
Garanti-SSH 17) Cihaz fatura tutarı hariç ek olarak ödeme yapılıp kasko yaptırılan cihazlarda ayıp tespit edilirse tüketici fatura tutarına ek kasko ücretini talep edebilir mi? Ayıplı mal münhasıran mala özgü haklar doğurduğundan kasko bedeli ayıplı mal hükümlerine göre satıcıdan talep edilemez. Kasko tüketicinin kendi isteği ile yaptırdığı bir sigortadır ve riski önceden satın almayı amaçlar. Buna ek olarak kasko ile ilgili olarak sigorta şirketi primler bakımdan yara elde etmekte olup sigorta şirketine ayıplı mal kapsamında başvurulması mümkün olmamakla birlikte kalan sigorta primleri bakımından sigorta şirketine husumeti yönelterek hakem heyetine başvurulabileceği düşünülmektedir.
Garanti-SSH 18) Garanti süresi uzatmada garantinin tüm arızaları kapsamadığı bazı arızalara kapsadığı mekanik sorunların olması durumunda ek garanti süresi verildiği durumda tüketicinin garanti süresini uzatırken şartları bilmeden garanti süresini uzatması sonradan oluşacak arızalar durumunda tüketicinin talebi veya firma hakkında verilecek kararlarda tereddüt yaşanmakta olup nasıl davranılmalıdır? İhtiyari garanti, tüketicinin yasal hakları saklı kalmak kaydıyla mal veya hizmetle ilgili; değişim, onarım, bakım, bedel iadesi ve benzeri hususlarda satıcı, sağlayıcı, üretici veya ithalatçı tarafından verilen ilave taahhüdü ifade eder. Taahhütte bulunan, taahhüdünün yanı sıra ilgili reklam ve ilanlarında yer alan ifadelerle de bağlıdır. Dolayısıyla ihtiyari garantinin şartları taraflar arasında yapılacak sözleşmede belirlendiğinden söz konusu sözleşme ve varsa reklamlarındaki taahhütler çerçevesinde karar verilmelidir.
Garanti-SSH 19) Garanti süresi içerisinde tüketici yetkili servise ürün veriyor ve onarımı için yetkili servis tüketiciden parça ve işçilik bedeli adı altında fatura çıkartarak bedel talebinde bulunuyor ise tüketici sonrasında bu bedelin iadesi için yetkili servisi mi yoksa satın alım işleminin gerçekleştirildiği firmayı mı şikayet etmelidir? Tüketicinin, Kanunun 11 inci maddesinde yer alan seçimlik haklarından ücretsiz onarım hakkını seçmesi durumunda satıcı; işçilik masrafı, değiştirilen parça bedeli ya da başka herhangi bir ad altında hiçbir ücret talep etmeksizin malın onarımını yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Tüketici, ücretsiz onarım hakkını üretici veya ithalatçıya karşı da kullanabilir. Satıcı, üretici ve ithalatçı, tüketicinin bu hakkını kullanmasından müteselsilen sorumludur.
Garanti-SSH 20) Tüketicilerin satın almış oldukları ürünlerin standart garanti süresine ilave olarak ücret karşılığı yaptırılan ek garantinin belgenin kaşelenmesi gerekli midir? İhtiyari garantinin tarafları kimse hak ve borçlar o taraflar arasında doğmaktadır. Bu nedenle ihtiyari garanti sözleşmesi incelenerek taraf tespiti yapılmalıdır. İhtiyari garantiyi veren tarafın Kanunun 57 inci maddesinin dördüncü fıkrası gereği yazılı veya kalıcı veri saklayıcısı ile verme zorunluluğu bulunduğundan, firma bilgilerinin yer alması gerektiği düşünülmektedir.
Garanti-SSH 21) Garanti süresi bitmemiş ikinci el ürünlerde garanti hükümleri uygulanabilir mi? Tüketicinin başvuruyu ikinci el ürün olarak yapıp 1 yıllık garanti süresinden faydalanması için ikinci el olarak satın aldığı firmanın faturası mı gerekir yoksa sıfır faturası mı geçerli? İkinci el ürünlerde fatura kesilmiyor genelde basit bir kartvizite veya kimlik fotokopisine imza atılarak satış yapılıyor. Bunlar geçerli mi? İkinci el ürünlerde kaç yıllık ürünler kast edilmektedir İkinci el ürünlerde yeni bir garanti süresi yoktur. Sadece ayıplı mal gereği 1 yıllık zamanaşımı süresi vardır. Bu süre de teslim ile başlamaktadır. Diğer taraftan malın ilk garantisi devam etmekte ise kalan garanti süresi ile sınırlı olmak üzere malı teslim alan yeni tüketici garantiden doğan haklarını üretici/ithalatçıya/satıcıya karşı kullanabilir. Bu nedenle bu ürün için ikinci el olduğunu kanıtlayan bilgi ve belgelerin olması halinde ilgili süreden yararlanabileceği düşünülmektedir. Bununla birlikte ikinci el ürünlerde ürünün yaşı konusunda bir düzenleme olmadığı için 20 yıllık bir üründe ikinci ele konu olduğu teslim tarihinden itibaren 1 yıllık zamanaşımı kapsamına dahil edilebileceği düşünülmektedir.
Garanti-SSH 22) Cep telefonları ile ilgili birçok firma ürünlerinin su geçirmez olduğu konusunda reklam yapmaktadır. Reklamlarda cep telefonu suya düştüğü halde çalışmaya devam etmektedir. Bu yanıltıcı reklamlara aldanan tüketiciler cep telefonları ile havuza girdiklerinde telefonları bozulursa sıvı teması olduğu gerekçesiyle ürün garanti kapsamı dışında kalır mı? Taahhüt edilen özelliğin bulunmaması ayıplı mal teşkil etmektedir. Dolayısı ile bu durumlarda tüketicinin seçimlik hakları saklıdır ve kullanıcı hatası olarak yorumlanamaz. Diğer taraftan reklamlardaki ifadeler tüketiciyi aldatıcı ve yanıltıcı nitelikte ise reklam kurulunun yaptırım yetkisi her zaman saklıdır.
Garanti-SSH 23) Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliğine göre kullanım ömrü süresince onarım, montaj vs. hizmeti sunulması gereken bir ürün için firmanın parça bulunmadığını belirtmesi tüketici için seçimlik hakları doğurur mu? Tüketicinin seçimlik hakları 2 yıllık zamanaşımına tabi olduğundan ve kullanım ömrü süreleri ekli listede daha uzun belirlendiğinden, 2 yıllık zamanaşımı geçtikten sonra seçimlik hakların doğmayacağı düşünülmektedir.
Garanti-SSH 24)Bazı telefon markaları tarafından ücretsiz ya da ücretli tamir hizmeti sunulmayıp, tüketicilerden ek bir bedel alınarak cihazın yalnızca değişiminin yapılması mevzuata uygun mudur? Kanunun 11. maddesinde tüketicinin seçimlik hakları 4 adet olmak üzere sayılmış tüketicinin seçtiği hakka göre talebin yerine getirilmesi gerekmekte olup ayıpsız misli ile değişim hakkının kullanılması durumunda ücret alınmasının mevzuata aykırı olduğu değerlendirilmektedir.
Garanti-SSH 25) Garantisi biten malların kullanım ömrü süresince imalatçı veya ithalatçısının yedek parçayı kaç gün içerisinde temin etmesi gerekir? Süresi içerisinde temin edilmemesi durumunda 6502 sayılı Kanun’un 11. maddesi uygulanır mı? Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında kullanım ömrü süresince malın yetkili servis istasyonundaki tamir süresinin Yönetmelikçe belirlenen azami tamir süresinin geçemeyeceği belirtilmiştir. Bu nedenle yedek parça temininin azami tamir süresi içinde sağlaması gerektiği düşünülmektedir. 2 yıllık süre biteceği için ağır kusur veya hile durumu olmadığı takdirde 11. maddenin uygulanamayacağı düşünülmektedir.
Garanti-SSH 26) Servise bildirim tarihinden itibaren tüketici kaç iş günü içerisinde arızalı malı alabilmektedir? Bu süre garanti süresine göre değişmektedir. Azami tamir süresi garantisi devam eden mallar için tüketicinin bildirimi ile, garantisi bitmiş mallar için malın teslimi ile başlamaktadır. Bu bakımdan başlangıç süresi belirlenerek azami tamir süresinin ekli listede süre baz alınarak hesaplanması gerekmektedir.
Garanti-SSH 27) Yetkili teknik servis personeli tarafından kurulan cihazlarda garanti belgesine garanti başlama tarihinin işlenmediği verilen servis formunun garanti başlangıç tarihi olarak dikkate alındığı yetkili teknik servisin bu şekilde hareket etmesi garanti belgesini boş bırakması mevzuata uygun mudur? Garanti süresinin malın teslimi ile başlayacağı kesin olarak düzenlenmiş olup herhangi bir istisna söz konusu değildir. Garanti belgesinde yer alan zorunlu unsurların Yönetmeliğe uygun olarak doldurulması gerekmektedir.
Garanti-SSH 28) Azami tamir süresi içinde tamir edilen ve tüketici tarafından teslim alınmayan mallarla ilgili durumlarda nasıl hareket etmek gerekir? Tamir süresinin bitiminden itibaren tüketici söz konusu malı teslim almalıdır. Malın tamirinin tamamlandığı tarih tüketiciye telefon, kısa mesaj, faks, e-posta, iadeli taahhütlü mektup ve benzeri bir yolla bildirilir. Uyuşmazlık halinde bildirime ilişkin ispat yükümlülüğü yetkili servis istasyonuna aittir.
Garanti-SSH 29) Tüketici mal ile ilgili olarak ayıpsız misli ile değişim veya ücret iadesi istediği halde mal onarım şeklinde işlem görüyorsa nasıl hareket edilmeli? Tüketicinin onarımdan başka seçimlik hakkı kullanmasına rağmen malın onarım şeklinde işlem görmesi halinde tüketicinin bunu ikrar olarak saymaması bakımından malın teslim alınmamasının uygun olacağı düşünülmektedir. Diğer taraftan malı servise verildiğinde ispat açısından servis tarafından düzenlenen malın teslim alındığına dair belgede tüketici hangi seçimlik hakkına kullandığını belirtmesi ispat açısından önemlidir. Burada önemli olan tüketicinin hangi hakkını kullandığını ispat edebilmesidir.
Garanti-SSH 30) Üretici, ithalatçı ve satıcının iflası durumunda ve yeni ithalatçının bulunmaması durumunda, tüketici arızalanan ürünü ile ilgili satış sonrası hizmetler bakımından yasal haklarını nasıl kullanacaktır? Bu durumda muhatabın olmaması söz konusu olmaktadır. Elinde icra niteliğine sahip bir karar olan tüketici icra-iflas kanuna göre iflas etmiş olan şirketin iflas masasına alacağını kaydettirmelidir. Buradaki alacak doğal olarak bedel iadesi olarak değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Garanti-SSH 31) Kullanım hatası nedeniyle veya garantisi bitmiş ürünlerde ortaya çıkan hasarlarda ücretli onarım yapıldığı durumlarda gereken tamirin eksik veya hiç yapılmadığının anlaşıldığı durumlarda nasıl hareket edilmeli? Bu durumlarda servis hizmetini sağlayana karşı ayıplı hizmete yönelik seçimlik hakların talep edilebileceği değerlendirilmektedir. Ayrıca tüketicinin her durumda tazminat hakkı saklıdır.
Garanti-SSH 32) Ayıplı elektronik mallarda garantisi bitmek üzere olan bir üründe yazılım güncellemesi şeklinde yetkili servis işlemi yapıldıysa bu nasıl değerlendirilmelidir ? Ayıplı olduğu tespit edilmişse 2 yıllık zamanaşımı süresince tüketici dilediği seçimlik hakkı kullanmakta serbesttir. Kanunda fiziksel ayıp yazılımsal ayıp diye bir ayrım yoktur. Yazılım güncellemesi şeklinde yapılan işlem onarım işlemi olarak değerlendirilmelidir.
Garanti-SSH 33) Bir tüketicinin satın almış olduğu X ürününe ilişkin 10 yıllık kullanımın 6. nci senesinde ürünün yedek parçası olmadığından tamiri yapılamadığından üründen faydalanılamıyorsa bu kapsamda amortisman/kullanım bedeli düşümü yapılarak ürün bedeli iade edilmeli midir? Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında kullanım ömrü süresince malın yetkili servis istasyonundaki tamir süresinin Yönetmelikçe belirlenen azami tamir süresinin geçemeyeceği belirtilmiştir. Bu nedenle yedek parça temininin azami tamir süresi içinde sağlaması gerektiği düşünülmektedir. 2 yıllık süre biteceği için ağır kusur veya hile durumu olmadığı takdirde 11. maddenin uygulanamayacağı düşünülmektedir.
Garanti-SSH 34) Garanti dışı olan ürünlerde onarım yapılması halinde azami tamir süresi söz konusu olacak mıdır? Söz konusu ise, bu süre aşıldığında tüketicinin hakları nelerdir? Kimden talep edilebilir? Kullanım ömrü süresince malın yetkili servis istasyonlarındaki bakım ve onarım süresi azami tamir süresini geçemez. Bu süre, garanti süresi içerisinde mala ilişkin arızanın yetkili servis istasyonuna veya satıcıya bildirimi tarihinde, garanti süresi dışında ise malın yetkili servis istasyonuna teslim tarihinden itibaren başlar. Dolayısıyla garanti dışında olan ürünlerin onarımı sırasında da azami tamir süresine uyulması gerekmektedir. Garanti süresi devam eden ürünlerde eğer tamirat yetkili servis istasyonunda yapılıyor ise satış sonrası hizmetin sağlanmasından ve yürütülmesinden üretici veya ithalatçı sorumludur. Eğer özel servis eli ile tamirat gerçekleştiriliyorsa sorumluluğun o serviste olacağı düşünülmektedir. Garanti süresi devam eden veya biten ürünlerde aşılan azami tamir süresi için Kanunun 77 inci maddesi gereği idari para cezası uygulanabilecektir. Diğer taraftan garanti süresi biten ürünlerde azami tamir süresinin aşılması durumunda servis hizmetini sağlayana karşı ayıplı hizmet hükümleri çerçevesinde söz konusu hizmet ile sınırlı olarak 6502 sayılı Kanunun 15 inci maddesi gereği seçimlik hakların kullanılabileceği düşünülmektedir.
Garanti-SSH 35) Garanti kapsamı içinde ya da tüketiciden kaynaklanan sorunlardan dolayı garanti dışı kalan ürünler herhangi bir bayi, firma aracılığı ile gönderilmeyip, tüketici tarafından kargo ile servise gönderildiğinde, telefon bir aydan fazla süre geçmesine rağmen tüketiciye teslim edilmediyse ya da ürün kayıp olduysa sorumluluk serviste midir? Tüketici hangi seçimlik haklarını kullanabilir? Tüketici para iadesi talebinde bulunabilir mi? Garanti süresi içinde kullanım hatası nedeniyle yetkili servise gönderilmiş arızalı malın tamiratını yetkili servislerin azami tamir süresi içerisinde tamamlamaları gerekmektedir. Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği’nin 14. Maddesinin birinci fıkrası gereği, üretici veya ithalatçılar, yetkili servis istasyonlarının ayrı bir tüzel kişiliği olsa dahi, satış sonrası hizmetlerin sağlanmasından ve yürütülmesinden yetkili servis istasyonları ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğu düzenlenmiştir. Dolayısıyla, yetkili servis istasyonları hizmetlerinden dolayı zaten sorumludur, buna ek olarak üretici ve ithalatçılar da müteselsil sorumlu olacaktır. Telefonun kayıp olması durumu ayrıca bir tazminat konusu olarak ortaya çıkmaktadır. Tazminata hükmedilmek için Kusur, illiyet bağı, hukuka aykırılık ve zarar şartlarının var olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir.
Garanti-SSH 36) Garanti süresi içinde kullanım hatası olduğu durumlarda tamir süresi aranacak mıdır? Garanti süresi içinde kullanım azami hatası nedeniyle azami tamir süresi aşılırsa tüketici herhangi bir hak talep edebilir mi? Kullanıcı hatası olduğu durumlarda garanti devam etse bile onarım için servisler tarafından ücret istenebilecektir. Fakat garanti içi veya dışı fark etmeksizin azami tamir süresinde tamir yükümlülüğü devam edecektir. Diğer taraftan azami tamir süresinin aşılması durumunda ayıplı hizmet gereği tamir ücretinin istenebileceği değerlendirilmektedir.
TEŞEKKÜRLER…. .
- Slides: 41