Systemy operacyjne Definicja l System operacyjny ang skrt

Systemy operacyjne

Definicja l System operacyjny (ang. skrót OS Operating System) – jest to zbiór programów zarządzających wszystkimi elementami komputera – zarówno strukturą twardą jak i miękką oraz pośredniczących pomiędzy aplikacjami użytkownika a sprzętem.

Zadania: l zarządzanie zasobami komputera, m. in. procesorem (a dokładniej czasem procesora), pamięcią, urządzeniami peryferyjnymi oraz przydzielanie zasobów procesom, l koordynacja pracy ww. urządzeń poprzez obsługę przerwań oraz odpowiednie na nie reagowanie, l ochrona danych i pamięci – tak, aby jeden proces w wyniku błędu lub zamierzonego działania nie mógł zniszczyć lub pozyskać danych innego procesu, l automatyzacja najczęściej wykonywanych funkcji, l ukrywanie skomplikowania sprzętu komputerowego przez tworzenie abstrakcji, np. – zbiory zapisanych klastrów na dysku widziane są jako pliki o symbolicznych nazwach, – symulacja równoległości wykonywania programów, – jednolity sposób dostępu do urządzeń.

Rodzaje systemów l Systemy operacyjne ze względu na sposób przetwarzania można podzielić na: l Systemy przetwarzania bezpośredniego – /systemy interakcyjne/ gdzie występuje bezpośrednia interakcja pomiędzy użytkownikiem a systemem i wykonywanie zadania użytkownika rozpoczyna się zaraz po wydaniu polecenia, l Systemy przetwarzania pośredniego – /systemy wsadowe/ gdzie występuje znacząca zwłoka czasowa między przedłożeniem a rozpoczęciem wykonywania zadania i niemożliwa jest ingerencja użytkownika w wykonywanie zadania.

Ze względu na sposób komunikacji tekstowe graficzne

Ze względu na architekturę l monolityczne – jednozadaniowe l warstwowe – o hierarchicznej strukturze poleceń l typu klient–serwer – aplikacje traktowane jako klienci, dla każdego serwer wydziela własną odrębną przestrzeń adresową

Wielozadaniowość l Wielozadaniowość polega na możliwości dzielenia czasu procesora przez wiele procesów. Ze względu na dopuszczalną liczbę zadań systemy dzielimy na: l Systemy jednozadaniowe, gdzie niedopuszczalne jest rozpoczęcie wykonywania następnego zadania użytkownika przed zakończeniem poprzedniego, l Systemy wielozadaniowe gdzie dopuszczalne jest istnienie jednocześnie wielu zadań (procesów), którym zgodnie z pewną strategią przydzielany jest procesor. Zwolnienie procesora następuje w wyniku: żądania przydziału dodatkowego zasobu, zainicjowania operacji wejścia/wyjścia, przekroczenia ustalonego limitu czasu (kwantu czasu).

Wielozadaniowość z wywłaszczaniem l Wielozadaniowe systemy operacyjne można podzielić na oferujące i pozbawione wywłaszczania. l W systemie z wywłaszczaniem jest możliwe przerwanie wykonywania procesu i przeniesienie go z powrotem do kolejki kontrolowanej przez algorytm szeregowania. l W systemie bez wywłaszczania zadania muszą przełączać się dobrowolnie. Proces aktywny (wykonujący się) jest przenoszony do kolejki procesów oczekujących tylko wtedy, gdy sam przerwie (wstrzyma, zawiesi) swoje działanie, a dopóki tego nie uczyni (lub nie zakończy działania), żaden inny proces nie otrzyma dostępu do procesora.

Wielodostęp l Systemy dla jednego użytkownika, gdzie zasoby przeznaczone są dla jednego użytkownika (np. w przypadku komputerów osobistych), nie ma mechanizmów autoryzacji dostępu, a mechanizmy ochrony informacji są ograniczone, l Systemy wielodostępne, gdzie wielu użytkowników może korzystać z zasobów systemu komputerowego, a system operacyjny gwarantuje ich ochronę przed niepowołaną ingerencją.

Budowa systemu operacyjnego l Przyjęto podział na trzy główne elementy budowy systemu operacyjnego: l jądro systemu wykonujące zadania, l powłoka - specjalny program komunikujący użytkownika z systemem operacyjnym, l system plików - sposób zapisu struktury danych na nośniku.

Przykłady systemów operacyjnych l DOS l Windows – rodzina systemów okienkowych l Windows NT 4 l Unix l Linux Lata powstania

Wybierz odpowiedni system do Twoich zadań!