SYSTEM SZKOLNICTWA W POLSCE Rok szkolny 20192020 JAKIE

SYSTEM SZKOLNICTWA W POLSCE Rok szkolny 2019/2020

JAKIE SZKOŁY MOGĄ WYBRAĆ UCZNIOWIE PO SZKOLE PODSTAWOWEJ I Z CZYM WIĄŻĄ SIĘ POSZCZEGÓLNE WYBORY?

3

LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE • 4 lata • wykształcenie ogólne, głównie przygotowanie do matury • wykształcenie średnie (także bez zdania matury) • brak zawodu (też: LO kl. policyjna / wojskowa / strażacka) • zawód uczeń zdobędzie: - bez matury – szkoła policealna (1, 0 – 2, 5 roku) – tytuł technika - z maturą – studia (3, 0 – 6 lat) – licencjat/ inżynier/ magister • KKZ – Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe

JAK WYBRAĆ KLASĘ W LO Wybierając klasę w LO decyduje, które przedmioty chce mieć rozszerzone: • jeśli jeszcze nie wie, czy i co chce studiować, ani jaki zawód będzie dla Niego najlepszy – powinien dać sobie czas i wybrać swoje ulubione przedmioty • jeśli już wie, co chce studiować - wybiera przedmioty, które będą przydatne podczas rekrutacji na studia, na które zamierza iść

PRZYKŁAD Przedmioty zdawane na maturze są „biletem wstępu” na bezpłatne studia: • PRAWO Język polski + Język obcy + Historia/Matematyka • WYDZIAŁ LEKARSKI Biologia + Chemia/Fizyka

JAK ZDOBYĆ ZAWÓD PO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM? • SZKOŁA POLICEALNA (z maturą lub bez) • STUDIA (tylko z maturą) • KKZ Do tych szkół można iść również po technikum oraz szkole branżowej II stopnia

TECHNIKUM STUDIA WYŻSZE • 5 lat • wykształcenie średnie – tytuł technika (z maturą lub bez) MATURA • może zdać maturę i iść na studia • w trakcie nauki: SZKOŁA POLICEALNA KKZ – od 18 lat - praktyki zawodowe - przedmioty zawodowe - egzaminy potwierdzające kwalifikacje w zawodzie (2) • 2 języki obce • 2 przedmioty realizowane na poziomie rozszerzonym TECHNIKUM

ZAWODY w TECHNIKUM ORAZ SZKOLE BRANŻOWEJ I STOPNIA SĄ PODZIELONE na KWALIFIKACJE (liczba kwalifikacji = liczba egzaminów zawodowych) FOTOGRAF K 1: Rejestruje i obrabia obraz TECHNIK FOTOGRAFII I MULTIMEDIÓW K 1: Rejestruje i obrabia obraz K 2: Wykonuje i realizuje projekty multimedialne

TECHNIKUM CZY SZKOŁA BRANŻOWA I STOPNIA TECHNIKUM SZKOŁA BRANŻOWA I STOPNIA TECHNIK FOTOGRAFII I MULTIMEDIÓW FOTOGRAF TECHNIK USŁUG FRYZJERSKICH TECHNIK INFORMATYK TECHNIK WETERYNARII - FRYZJER CUKIERNIK KUCHARZ - STOLARZ INFORMATOR O ZAWODACH

ZOSTAĆ TECHNIKIEM PO TECHNIKUM, CZY PO SZKOLE POLICEALNEJ? • Część zawodów uczeń zdobędzie zarówno w technikum, jak i w szkole policealnej (np. technik informatyk) Zasadnicze różnice: Ø nauka w systemie LO + szkoła policealna zajmie trochę więcej czasu 4 + 1, 0 / 2, 5 jednak uczeń Ø Będzie mniej obciążony nauką - w LO zdobędzie wiedzę ogólną i przygotuje się do matury, w szkole policealnej odbędzie praktyki zawodowe i zda egzaminy potwierdzające kwalifikacje w zawodzie

SZKOŁA BRANŻOWA I STOPNIA • 3 lata • wykształcenie zasadnicze branżowe • brak wykształcenia średniego • kończąc szkołę branżową I stopnia uczeń nie może podejść do matury ani iść do szkoły policealnej – żeby to zrobić będzie musiał kontynuować naukę w szkole branżowej II stopnia, w której nauka trwa 2 lata lub Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych • w trakcie nauki: - praktyki zawodowe (nawet 2 -3 dni w tygodniu) - przedmioty zawodowe - egzamin potwierdzający kwalifikacje w awodzie (1) • nauka jednego języka obcego • brak przedmiotów na poziomie rozszerzonym

SZKOŁA BRANŻOWA I STOPNIA - PRAKTYKI • uczeń jest zobowiązany sam znaleźć pracodawcę, który przyjmie go na praktykę (praktyczną naukę zawodu) • młodocianemu w okresie nauki zawodu przysługuje wynagrodzenie obliczane w stosunku procentowym do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale: ü w pierwszym roku nauki - nie mniej niż 4% ü w drugim roku nauki - nie mniej niż 5% ü w trzecim roku nauki - nie mniej niż 6%

BLACHARZ SAMOCHODOWY CUKIERNIK INTROLIGATOR MURARZ – TYNKARZ KRAWIEC OGRODNIK ELEKTROMECHANIK KUCHARZ PIEKARZ ELEKTROMECHANIK POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH LAKIERNIK SPRZEDAWCA ELEKTRYK MECHANIK POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH STOLARZ FOTOGRAF MONTER KONSTRUKCJI BUDOWLANYCH ŚLUSARZ FRYZJER MONTER SIECI I URZĄDZEŃ TELEKOMUNIKACYJNYCH TAPICER

ZANIM WYBIERZE SZKOŁĘ – SPRAWDŹ: Zarobki www. wynagrodzenia. pl Dane odnośnie bezrobocia www. praca. gov. pl > rynek pracy > statystyki i analizy urzędu

ZAPAMIĘTAJ: NIEKTÓRE SZKOŁY MAJĄ INNE TERMINY ALBO INNE / DODATKOWE KRYTERIA PODCZAS REKRUTACJI • Liceum Plastyczne • Szkoły muzyczne • Klasy dwujęzyczne • Szkoły / klasy sportowe • Szkoły katolickie • Szkoły prywatne Szczegóły sprawdź na www danej szkoły

SZKOŁA POLICEALNA • Oferta szkół policealnych skierowana jest do osób, które mają wykształcenie średnie (z maturą lub bez). • Nauka trwa od roku do dwóch i pół. • W krótkim czasie uczeń zdobędzie wiele atrakcyjnych zawodów, np. : § Asystent kierownika produkcji filmowej/telewizyjnej § Asystentka stomatologiczna § Technik informatyk. www. doradztwo. ore. edu. pl > wybieram zawód

KKZ – KWALIFIKACYJNE KURSY ZAWODOWE (DLA OSÓB PEŁNOLETNICH) zdobywanie POJEDYNCZYCH KWALIFIKACJI w ramach danego zawodu: 1 KURS = 1 KWALIFIKACJA zdanie egzaminu w ramach kwalifikacji = otrzymanie CERTYFIKATU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJĘ organizowane NIE TYLKO W SZKOŁACH PUBLICZNA I PRYWATNA forma kształcenia szybki sposób na POSZERZENIE KWALIFIKACJI czy tzw. „przekwalifikowanie” się

Schemat podziału punktów w postępowaniu rekrutacyjnym uczniowie szkoły podstawowej. Kryteria -świadectwo Punkty w postępowaniu rekrutacyjnym Aktywność na rzecz innych osób 3 pkt. Świadectwo ukończenia szkoły podstawowej z wyróżnieniem Szczególne osiągnięcia Wynik z języka polskiego Wynik z matematyki 7 pkt. 18 pkt. 6→ 18 pkt. 5→ 17 pkt. 4→ 14 pkt. 3→ 8 pkt. 2→ 2 pkt. Wynik z I przedmiotu 6→ 18 pkt. 5→ 17 pkt. 4→ 14 pkt. 3→ 8 pkt. 2→ 2 pkt. Wynik z II przedmiotu 6→ 18 pkt. 5→ 17 pkt. 4→ 14 pkt. 3→ 8 pkt. 2→ 2 pkt.

Schemat podziału punktów w postępowaniu rekrutacyjnym (uczniowie szkoły podstawowej) Kryteria -egzamin Punkty w postępowaniu rekrutacyjnym Wynik z języka polskiego Wynik z matematyki Wynik z języka obcego na poziomie podstawowym 100% x 0. 35= 35 pkt. 100%x 0. 30 = 30 pkt.

JAK WYBRAĆ SZKOŁĘ PONADPODSTAWOWĄ? Najpierw zdobądź informacje – poznaj: 1. SIEBIE – zainteresowania, słabe i mocne strony, możliwości edukacyjne, stan zdrowia. 2. ZAWODY – zadania/obowiązki, warunki pracy, wymagania względem kandydata 3. RYNEK PRACY – zarobki, bezrobocie, zawody nadwyżkowe, deficytowe, nowe zawody 4. SZKOŁY – szkoła branżowa / technikum / szkoła policealna / studia Następnie wybierz najlepszą dla siebie ŚCIEŻKĘ DOJŚCIA DO CELU ZDOBYCIA INTERESUJĄCEGO CIEBIE ZAWODU

NAUCZYCIELE DORADCA ZAWODOWY RODZIC UCZEŃ

Czynniki związane z uczniem • zainteresowania • uzdolnienia • umiejętności • temperament • stan zdrowia • stosunek do nauki i różnych rodzajów działalności zawodowej • kontakty towarzyskie • sytuacja materialna rodziców • tradycje rodzinne

Inne umiejętności: umiejętność nawiązywania kontaktów międzyludzkich, zdolność komunikowania się z otoczeniem, umiejętność pracy w zespole, zdolność podejmowania decyzji, umiejętność stawiania sobie celów i ich realizowania, zdolność rozwiązywania problemów, świadomość swoich możliwości i ograniczeń, umiejętności organizacyjne, zdolność wprowadzania innowacji, odporność na stres.

Dlaczego Rodzic? Większość młodych ludzi pytanych o to kto jest dla nich najważniejszym doradcą przy wyborze drogi edukacji wskazuje rodziców, następnie kolegów i nauczycieli.

Czynniki związane z rodziną • poziom wykształcenia rodziców i starszego rodzeństwa • zawodowe tradycje rodzinne • pozycja społeczna rodziców • aspiracje rodziców • poziom wiedzy rodziców o zawodach proponowanych dziecku i drogach zdobycia tych zawodów • stosunek rodziców do nauki i różnych rodzajów działalności zawodowej • postawy rodzicielskie (stosunek do dziecka) • sytuacja materialna rodziców • znajomość stanu zdrowia i rozwoju fizycznego dziecka W. Duda, dr D. Kukla, Rodzice jako podstawowy determinant wyborów edukacyjno-zawodowych dzieci, Kwartalnik Doradca Zawodowy 1(14)2011

Uprzedzenia, które redukują wybory edukacyjno-zawodowe Rodzice, którzy nie cierpią swojej pracy nie chcą, by ich dzieci taką wykonywały; Wielu rodziców uważa, że „wiedzą, co jest najlepsze” dla dziecka Zawody „specyficzne” wydają się być dramatem rodzinnym Dochodowa praca, bezpieczna praca, niezagrażająca życiu Blisko domu, żeby nie trzeba było dojeżdżać, nie na wsi, bez nocnych zmian Czysta praca, niezbyt czasochłonna, żeby nie doprowadziła do utraty życia osobistego Rodzice, którzy znajdują satysfakcję z własnej pracy chcą, by ich dzieci podążały tą samą drogą Niektóre zawody są tylko dla kobiet a niektóre tylko dla mężczyzn

Znaczący wpływ na rozwój edukacyjno-zawodowy młodego człowieka mają postawy rodzicielskie. Właściwe postawy rodzicielskie to: akceptacja Przyjęcie dziecka takim, jakim jest, ze wszystkimi cechami fizycznymi (wygląd) jak i cechami umysłowymi. współdziałanie Rodzice angażują się i interesują się tym, co robi dziecko (zabawa, nauka, praca), a dziecko (stosownie do możliwości rozwojowych) interesuje się i angażuje w zajęcia domowe, rodzinne, wykonywane przez rodziców, dawanie swobody Rodzice dają dziecku swobodę (stosownie do wieku), ale kierują się rozwagą i postępują mądrze (rodzice dają swobodę dziecku, jednakże zachowują pozycje autorytetu pozwalającego im zachować niezbędny poziom kontroli nad dzieckiem), uznawanie praw dziecka Rodzice doceniają rolę dziecka, w swobodny sposób podchodzą do aktywności dziecka, szanują jego decyzje i wybory.

Niewłaściwe postawy rodzicielskie to: postawa unikająca Rodzice prezentują obojętność uczuciową, niechętnie przebywają ze swoim dzieckiem, a nawet nie wiedzą, co z nim robić, jak się nim zająć. Przebywanie z dzieckiem jest dla nich trudne. postawa nadmiernie wymagająca, zmuszająca, korygująca Bez względu na predyspozycje i możliwości dziecka jest ono zmuszone do spełniania oczekiwań rodziców, dorównywania ideałom i wzorcom przerastającym często ich możliwości. postawa nadmiernie chroniąca Rodzice traktują dziecko jako twór doskonały, którego nie można krytykować. Wykazują przesadną opiekuńczość, pobłażliwość, wyręczanie dziecka, a w konsekwencji opóźniają i utrudniają samodzielność dziecka. Opracowano na podstawie: Ziemska M. , Postawy rodzicielskie, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973, s. 6– 21.

Grupa zawodów do których powstanie zapotrzebowanie Informatycy: programiści, projektanci serwisów www, graficy komputerowi, specjaliści ds. projektowania i wdrożenia zintegrowanych pakietów zarządzania firmą, administratorzy baz danych, specjaliści ds. zabezpieczeń, administratorzy sieci, Finansiści: specjalista ds. budżetowania, analizy kosztów, zarządzania finansami , doradcy inwestycyjni, księgowi, Inżynierowie: specjalista ds. telekomunikacji, nowoczesnych technologii, budownictwa, ochrony środowiska, automatyki przemysłowej, cybernetyki,

c. d. Logistyka: specjaliści ds. projektowania rozwiązań logistycznych, zarządzaniem przepływem towarów, spedycji, transportu, Sprzedaż: specjaliści ds. sprzedaży sieciowej, sprzedaż bezpośrednia, Marketing: zarządzanie w sytuacjach kryzysowych, Zarządzanie zasobami ludzkimi: specjaliści ds. rozwoju personelu, rekrutacji, systemów motywacyjnych, szkoleniowcy, trenerzy.

Drogi Rodzicu, pomóż swojemu dziecku odkryć jego możliwości. Rozmawiaj ze swoim dzieckiem nt. zainteresowań, zdolności, Umiejętności, wartości, temperamentu, cech charakteru, możliwości intelektualnych, wtedy łatwiej będzie mu podjąć decyzje dotyczące własnej przyszłości.

Ponadto… -słuchaj uważnie swojego dziecka, -rozważ z nim wszystkie czynniki, które mogą być kluczowe dla podjęcia przez niego decyzji, -pomóż w przygotowaniu listy możliwych rozwiązań, -zachęć swoje dziecko do przeanalizowania "plusów" i "minusów" każdego rozwiązania, -pomóc dziecku wybrać najlepsze rozwiązanie, -chwal za aktywność, wspieraj i bądź ze swoim dzieckiem. Wspieraj swoje dziecko! Nie podejmuj decyzji za swoje dziecko i nie krytykuj decyzji swojego dziecka!

Rodzicu pamiętaj – wybór dalszej ścieżki kształcenia i zawodu powinien być wyborem świadomym i zgodnym z zainteresowaniami. Powodzenia!

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ Życzę trafnych decyzji edukacyjnych i zawodowych