Sucidaliteit beoordelen zin en onzin Parnassia 23 september
Suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin Parnassia 23 september Vos Beerthuis, psychiater De Geestgronden
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin • Crisisteam • Eénmalige consulten • Tot 3 maanden door behandelen, • Psa, psy, spv, aios, pit, secr.
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin Inleiding Vignet Risicofactoren Meetinstrumenten Interventies Hoe liep het af Zin en onzin
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin Vignet Hr. R. 38 jr. suïcidaal, TS in voorgeschiedenis, recidief depressie, persoonlijkheidsstoornis NAO (narcistische, borderline trekken) gescheiden, kinderloos, dreigt baan kwijt te raken, katholiek, weinig contact met familie, wil geen antidepressiva, wil geen afspraken maken voor na de vakantie. • Hoe groot schat je nu de kans op een suïcide? • Welke interventie? • IBS beoordeling?
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin • Hoeveel van de 100. 000 Nederlanders die vorig jaar overleden hebben zich gesuïcideerd? Ongeveer a) 10. 000 b) 1000 c) 100 d) 10
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin Powell(2000) 1906 opgenomen pat met een stemmingsstoornis Achteraf suïcide voorspellen. Slechts 2% vd mensen met een risico van 1: 20 kon correct voorspeld worden Pokorny(1983) Wie vd 4800 nwe. pat. van het Vet. adm hosp suicideert zich? 5 jr. follow up 30 vd 803 risicopat. pleegde suïcide, 773 niet. van de 67 suïcides waren 37 niet als riskant geïdentificeerd
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin Risicofactoren: Suïcidale gedachten/gedrag Demografische factoren Psychiatrie Somatiek Psychologie Sociaal Beschermende factoren Diversen
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin ambivalentie
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin Demografische factoren -Man (c) -Verweduwd, gescheiden of uit elkaar, in het bijzonder voor mannen -Ouder -Adolescent en jong volwassen -Blank -Homo/lesbisch/biseksueel (b) a)associatie met verhoogde kans op suïcide is gebaseerd op klinische ervaring en niet zozeer op onderzoekresultaten b)associatie met verhoogde kans op TS, maar uit onderzoek blijkt geen grotere kans zozeer op suïcide. c)vrouwen hebben een grotere kans op TS
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin Suïcidale gedachten en gedragingen Somatische diagnose -suïcidale gedachten, plannen, pogingen – vroeger en nu -Neurologische ziekten Psychiatrische diagnosen -Depressieve stoornis -Bipolaire stoornis(vooral depressief en gemixt) -MS -M. Huntington -Hersen- en ruggenmerg ziekten -Epileptie -Schizofrenie -Maligne tumoren -Anorexia nervosa -HIV/AIDS -Alcohol afhankelijkheid -Ulcus duodeni/ventriculi -Middelenmisbruik -SLE -Cluster B persoonlijkheidsstoornis (vooral borderline) -Pijnstoornissen -Co-morbiditeit van as 1 en/of as 2 stoornissen -Functionele beperkingen
Sociale factoren -recent gebrek aan sociale steun – bijv. woont alleen, dreigende verlating Psychologische kenmerken -Hopeloosheid -Psychische pijn (a) -werkloosheid -Hevige of aanhoudende angst -achteruitgang in socio economische status -Paniekaanvallen -slechte relatie met familie (a) -Schaamte, vernedering (a) -huiselijk geweld door partner (b) -recent stressvol life event , bijv (vermeende of werkelijke) relatiebreuk, -Psychologische verwarring (a) -Verlaagd zelfgevoel (a) -Extreme narcistische kwetsbaarheid (a) trauma’s in de jeugd Gedragskenmerken -seksueel misbruik -Impulsiviteit -mishandeling -genetische en familiaire belasting -suïcide in de familie(vooral eerste graads) -psychiatrie in de familie, inclusief verslavingen -Agressie – incl. gewelddadigheid jegens anderen -Onrust Cognitieve kenmerken -Verlies van uitvoerende functies(b) -Gedachtevernauwing -Zwart-wit denken
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin Nat. comorbidity study 1999 Kessler 5877 personen tussen 15 en 54 jaar 14% ooit gedachten gehad 4% had een min of meer uitgewerkt plan en 4, 6% had ooit een poging gedaan. 14% kans dat gedachten een plan werden 72% dat een plan tot een poging leidde. 26% kans dat gedachten tot ongeplande poging leidden 90% ongeplande poging binnen een jaar na gedachten en 60% gepland
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin Kay Jamison (tender is the night) the rules of seven • • One out of seven with recurrent depressive illness commits suïcide 70% of suïcides have depressive illnes 70% of suïcides see their primary care physician within 6 weeks of suïcide is the seventh leading cause of death in the United States
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin Somatiek
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin Diversen -Beschikking over (vuur-)wapens -Onder invloed van middelen (in afwezigheid van diagnostische criteria van verslaving) -Instabiele of slechte therapeutische werkrelatie (a) a)associatie met verhoogde kans op suïcide is gebaseerd op klinische ervaring en niet zozeer op onderzoekresultaten
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin Vakantie
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin Feestdagen
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin Dag van de week
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin Afscheidsbrieven Minderheid laat brief achter
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin Factoren die samenhangen met beschermende effecten voor suïcide -kinderen thuis(a) -verantwoordelijkheid voor de familie(b) -zwangerschap -religiositeit -tevredenheid met het leven -reality testing intact (b) -positieve coping skills -postieve problem solving skills -positieve therapeutische werkrelatie (b) a)behalve bij patiënten met postpartum psychose of stemmingsstoornis b)samenhang met verlaagde kans op suïcide is gebaseerd op klinische ervaring en niet op onderzoeksresultaten
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin Non suïcide contract 100 TS-en 80% had een non suicide contract(Hall 1999)
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin Opname psychiatrisch ziekenhuis
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin Onzin : • voorspellen wie zich gaat suïcideren • zij die het zeggen doen het niet • vertrouwen op non suicide contracten Zin : • inventariseren evidence based risicofactoren • en beschermende factoren • Top-3 van beïnvloedbare risicofactoren opstellen plus behandeling
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin • Zin: vragen naar eerder TS, suïcide in familie, psychiatrische stoornissen, depressie plus paniek, eetstoornissen, hopeloosheid, religie, kinderen
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin • • Man Eerder TS Persoonlijkheidsstoornis Baan kwijt • • Relatie dreigt uit te gaan Depressie Hopeloos Werkrelatie nog niet stevig • Katholiek • Goed contact met broer
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin Hoe liep het af?
suïcidaliteit beoordelen: zin en onzin LITERATUUR: • APA richtlijn 2003 (www. psych. org) • R. Simon 2004 assessing and managing suïcide risk • M. Allen 2002 emergency psychiatry • Handboek suïcide Hawton & van Heeringen 2002
- Slides: 29