Stijn Hoppenbrouwers en Tom Heskes Onderzoeksmethoden vervolg Herfst

Stijn Hoppenbrouwers en Tom Heskes Onderzoeksmethoden (vervolg)

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Onderzoeksmethoden 1 • Operationaliseren • Dataverzameling • Data analyse • Onderzoeksplan schrijven

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Onderzoeksmethoden 2 • Specifieke onderzoeksmethoden die ingezet (kunnen) worden bij (wetenschappelijk) Informatiekunde onderzoek • Doel: – – ervaring opdoen met een specifieke methode inspiratie opdoen voor de master scriptie (“beyond space talking”) methodes kunnen positioneren t. o. v. elkaar kunnen beredeneren welke methode waarvoor en waarom

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Onderzoekparadigma’s • Positivist • Interpretivist • Criticus (minder belangrijk voor IK)

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Positivist • Uitgangspunt: – Realiteit is objectief en meetbaar • Kennisvergaring: – hypotheses testen, generaliseren • Methoden: – vooral kwantitatief

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Interpretivist • Uitgangspunt: – Realiteit is subjectief, beeld bepaald door menselijke en sociale interacties • Kennisvergaring: – Via begrip van de interacties • Methoden: – Vooral kwalitatief

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Methodologische classificatie • Empirisch vs. niet-empirisch • Kwantitatief vs. kwalitatief • Cross-sectioneel vs. longitudinaal Gegevens uit: Chen & Hirschheim, Information Systems, 14: 197, 2004

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Empirisch vs. niet-empirisch • Empirisch: – observaties en data – testen van theorie • Niet-empirisch: – ideeën en concepten – bouwen van theorie

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Kwantitatief vs. kwalitatief • Kwantitatief – statistische of numerieke methoden • Kwalitatief – argumentatie

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Cross-sectioneel vs. longitudinaal • Cross-sectioneel – snapshots, mogelijk meerdere • Longitudinaal – gedurende zekere tijd, nadruk op proces

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Onderzoeksmethoden • • • Enquetes (surveys) Gevalsstudies (case studies) Lab experimenten (laboratory experiments) Veldstudies (field experiments) Participatief onderzoek (action research) Overig…

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Trends in Informatiekunde onderzoek • Positivistisch, kwantitatief, empirisch overheerst (want beter verkoopbaar) • Interpretivist, kwalitatief, niet-empirisch langzaam in opkomst, met name in Europa

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Onderzoekscyclus

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Specifieke onderwerpen (1) • Knowledge elicitation, engineering and collection – Critical decision method http: //www. dsto. defence. gov. au/research/page/3274/ – Field observations/ethnographic methods http: //jthom. best. vwh. net/usability/fieldobs. htm – Protocol analysis: think aloud http: //en. wikipedia. org/wiki/Think_aloud_protocol – Repertory grid http: //en. wikipedia. org/wiki/Repertory_grid – Card sorting http: //www. steptwo. com. au/papers/cardsorting/index. html – Wizard of Oz http: //en. wikipedia. org/wiki/Wizard_of_Oz_experiment – (Common)KADS http: //www. commonkads. uva. nl/

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Specifieke onderwerpen (2) • Surveys – Questionnaire construction http: //en. wikipedia. org/wiki/Questionnaire_construction – Online surveys http: //en. wikipedia. org/wiki/Statistical_survey#Survey_methods – Survey data analysis http: //www. ats. ucla. edu/stat/seminars/svy_intro/default. htm • Case studies – Descriptive (illustrative) case studies http: //en. wikipedia. org/wiki/Case_study#Illustrative_case_studies – Prospective (exploratory) case studies http: //en. wikipedia. org/wiki/Case_study#Exploratory_case_studies

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Specifieke onderwerpen (3) • Document analysis – Content analysis http: //en. wikipedia. org/wiki/Content_analysis – Discourse analysis: speech act http: //en. wikipedia. org/wiki/Speech_acts – Hermeneutics http: //en. wikipedia. org/wiki/Hermeneutics

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Conceptuele modellen • • Domeinexpert Modelleur • Gericht op mentale modellen i. p. v. technische modellen Vaak georiënteerd op natuurlijke taal Soms formeel • •

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Voorbeelden van conceptuele modellen (1)

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Voorbeelden van conceptuele modellen (2)

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Specifieke onderwerpen (4) • Conceptual modeling (1) – Conceptual graphs http: //en. wikipedia. org/wiki/Conceptual_graphs – Data flow modeling http: //en. wikipedia. org/wiki/Data_flow_diagram – Entity-relationship modeling en object-role modeling http: //en. wikipedia. org/wiki/Entity-relationship_model – Entity life modeling http: //www. ferg. org/papers/entity_event_modelling/

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Specifieke onderwerpen (5) • Conceptual modeling (2) – Object oriented modeling http: //en. wikipedia. org/wiki/Object-Oriented_Modeling – Semantic networks http: //en. wikipedia. org/wiki/Semantic_network – IDEF modeling http: //en. wikipedia. org/wiki/IDEF – Petri nets http: //en. wikipedia. org/wiki/Petri_nets – Decision analysis http: //home. ubalt. edu/ntsbarsh/opre 640 a/part. IX. htm

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Wat is de bedoeling? • • Per groep van 2 ga je één specifieke methode beschouwen Je geeft hierover (samen) een college van 45 minuten Je schrijft hierover een diktaat van ongeveer 5 -10 pagina’s Je past de methode toe in een case study, beschrijft het resultaat en reflecteert daarop • Het diktaat vormt (na screening) de stof voor het tentamen

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Wat moet aan de orde komen in diktaat/college? (1) • Beschrijf in het kort de methode/techniek. • Uit welk(e) kennisgebied(en) komt de methode? • Hoe zou je het onderzoek classificeren? Kwantitatief/kwalitatief; empirisch/niet-empirisch; positivist/interpretivist; cross-sectioneel/longitudinaal. • Hoeveel vraagt deze methode aan mensen, materialen, tijd, geld? • Wat is de input: wat voor gegevens/documentatie heb je nodig, in welke vorm, hoe kom je aan die bronnen? • Wat is de output, d. w. z. , wat zijn de deliverable(s) en wat is de aard van deze deliverables (ook tussenproducten!!)?

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Wat moet aan de orde komen in diktaat/college? (2) • In welke onderzoeksfase(s) uit de onderzoekscyclus hoort deze methode thuis? • In welke omstandigheden kun je deze onderzoeksmethode goed of juist beter niet inzetten? • Hoe betrouwbaar en herhaalbaar acht je deze methode? Wat zijn sterke/zwakke punten wat dit betreft? • Geef voorbeelden (bibliotheek, google scholar) van wetenschappelijke publicaties, waar mogelijk betrekking hebbend op de informatiekunde, die resultaten presenteren gebaseerd op de methode. • Beschrijf beschikbare hulpmiddelen (softwarepakketten, websites, …).

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) De case study • Pas de methode toe op een concreet geval. • Voorbeelden: – Een interview afnemen aan de hand van de onderzochte kenniselicitatiemethode. – Een conceptueel model bouwen van een domein m. b. v. de bestudeerde modelleertechniek en dit model valideren. – Bestaande survey data analyseren met een gevonden softwarepakket.

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Werkwijze • Nu t/m het door jou verzorgde college: – – • Bestuderen methode. Voorbereiden college. Concept maken van diktaat. Case study bedenken. Eind oktober t/m eind november: – Colleges volgen op maandag en woensdag (minimaal 80%). • Tot uiterlijk 15 december (HARDE deadline!): – case study uitvoeren, verslag (diktaat + beschrijving case study) schrijven. • Van 22 december t/m 15 januari (tentamendatum) tentamenstof bestuderen.

Herfst 2006 Onderzoeksmethoden (vervolg) Nu • Stuur voor het einde van deze week een lijst met 3 onderwerpen die je zou willen bestuderen, in volgorde van voorkeur naar tomh@cs. ru. nl. • Wij verdelen de onderwerpen zo eerlijk mogelijk… • Je mag ook zelf met een (1) suggestie komen! • De lijst met groepen, onderwerpen, begeleiders en college data staat vanaf dinsdag 3 oktober op de website http: //www. cs. ru. nl/~tomh/onderwijs/om 2/.