Starten met kinderopvang van babys en peuters Missie

Starten met kinderopvang van baby’s en peuters

Missie en waarden Kind en Gezin wil, samen met zijn partners, voor elk kind, waar en hoe het ook geboren is en opgroeit, zo veel mogelijk kansen creëren.

Wie zijn we? - Kind en Gezin is een agentschap van de Vlaamse overheid. Het heeft als opdracht om actief bij te dragen tot het welzijn van jonge kinderen en hun gezinnen. - Werking in drie stromen: • Geïntegreerde gezinstrajecten • Faciliteren en ondersteunen van de brede leefomgeving • Groeipakket Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

K&G als regisseur kinderopvang -> Vlaamse regering schrijft scenario -> K&G probeert scenario in praktijk om te zetten • K&G organiseert zelf geen kinderopvang à is geen werkgever, heeft geen kinderopvanglocaties • K&G stimuleert, ondersteunt en controleert • K&G informeert ouders Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

De functies van kinderopvang 1. Economische functie • Ouders werken, solliciteren, zorgen voor inkomen… In de kinderopvang zelf is er ook veel tewerkstelling 2. Pedagogische functie • Goede kinderopvang biedt niet alleen verzorging en geborgenheid, maar stimuleert ook fysieke en psychische ontwikkeling. Kinderen ontmoeten anderen en leren respectvol omgaan met elkaar. 3. Sociale functie • Kinderopvang kan de uitsluiting van kansengroepen tegengaan en hun integratie bevorderen. => Daarom is het belangrijk dat ook werkzoekenden, huismoeders, huisvaders… de mogelijkheid hebben om hun kind te laten opvangen! Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

• Online Starterswijzer • Stap voor stap: beheersbaar • Per thema relevante informatie, tips, inspiratie, advies, begeleiding, . . • Op maat • Op eigen tempo • Beter gewapend aan de start + reality check • Samenwerking met partners en sector • Doel = start wijzer !

Algemene informatie • Te volgen regelgeving: • Vergunningsbesluit (elke opvang heeft een vergunning nodig) • Decreet Baby’s en Peuters • Wanneer voldoen? Kinderopvang van baby’s en peuters, namelijk het beroepsmatig en tegen betaling opvoeden, bijdragen aan de ontwikkeling en verzorgen van baby’s en peuters tot ze naar de kleuterschool gaan • Gezinsopvang (max 8 plaatsen) versus groepsopvang (vanaf 9 plaatsen) • Gezinsopvang: 1/8 • Groepsopvang: 1/8 indien alleen, 1/9 vanaf 2 begeleiders Het luik over regelgeving op de website van Kind en Gezin Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

Algemene informatie Subsidiesysteem: - getrapt systeem - Aan elke subsidietrap zijn bepaalde voorwaarden gekoppeld Geen automatisch recht! Volgens programmatie uitbreidingsrondes Meer informatie op de website van Kind en Gezin Subsidiebedragen Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

Algemene informatie • Subsidie inclusieve opvang: voor een individueel kind met een specifieke zorgbehoefte • Het kind met een specifieke zorgbehoefte wordt samen met kinderen zonder specifieke zorgbehoefte opgevangen. • Kinderen met een specifieke zorgbehoefte zijn kinderen die door medische of psychosociale problemen meer intensieve zorgen nodig hebben. Subsidie inclusieve opvang Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

Kinderopvangtoeslag - Onderdeel van het Groeipakket. (vroegere kinderbijslag) - Elke ouder ontvangt voor een volledige opvangdag 3, 23 €. - Elke kinderopvanglocatie die werkt met een vaste prijs, moet vanaf 1 januari 2019 de exacte aankomst- en vertrektijd van elk opgevangen kind registreren. Deze registratie moet maandelijks aan Kind en Gezin bezorgd worden. - Kind en Gezin heeft hiervoor een gratis registratiesysteem ontwikkeld, Aaron. - Bij de opstart van je kinderopvanglocatie zal je hierover de nodige informatie ontvangen. Website groeipakket Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

Voorstelling Ondersteuningsnetwerk MENTES • Er is een ondersteuningsnetwerk kinderopvang waar je terecht kan voor ondersteuning bij starten. • Concreet biedt het netwerk: • een infopunt waar aanbieders kinderopvang terecht kunnen met al hun vragen • netwerkmomenten waar uitwisseling tussen collega’s centraal staat • trajecten op maat van de opvanglocatie • Meer info op: www. ondersteuningsnetwerkkinderopvang. be Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

1. Je project a. Visie b. Ondernemingsplan (haalbaarheidsanalyse) Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

a. Visie • Waarom wil je kinderopvang starten? • Wat voor kinderopvang wil jij uitbouwen? Waarom zouden kinderen en gezinnen naar jouw opvang moeten komen? Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

b. Ondernemingsplan • Ondernemingsplan (haalbaarheidsanalyse): • Projectvoorstelling • Gezinsopvang/groepsopvang • Waar ben je goed in, waar minder goed? • Omgevingsanalyse • Concullega’s • Klanten • Leveranciers Gebruik het Startkompas Kinderopvang Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

b. Ondernemingsplan • Ondernemingsplan (haalbaarheidsanalyse): • Commercieel plan • Klantenbeleid • Prijszetting • Promotie • Organisatieplan • Personeel/zelfstandigen • Ondernemingsvorm Webinar ondernemingsvormen Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

2. Financiële haalbaarheid (je onderneming) • Financieel plan • Investeringsplan • Vaste activa: gebouw, inrichting, computermateriaal, machines, speelgoed, … • Vlottende activa: voorraden en liquide middelen • Financieringsplan • Eigen middelen • Vreemde middelen (bank, Hefboom, PMV/z, …) • Terugkomende kosten • Huisvesting, marketing, exploitatie, personeel, administratie, financieel, … • Haalbaarheid • Reken je niet rijk Gebruik het Startkompas Kinderopvang Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

4. Start je onderneming (je onderneming) • Wat als je start als zelfstandige: • Aanvragen ondernemingsnummer bij ondernemersloket • Aansluiting sociaal verzekeringsfonds • Eventueel verzekeringen vrij aanvullend pensioen en/of gewaarborgd inkomen • Risico op schijnzelfstandigheid • Sociaal statuut van een zelfstandige • Feitelijke vereniging? Alle leden dienen een ondernemingsnummer aan te vragen, Kind en Gezin vraagt dan een ondernemingsnummer aan voor de feitelijke vereniging. webinar UNIZO over schijnzelfstandigheid Zelfstandigenluik op de website van UNIZO Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

4. Start je onderneming (je onderneming) Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

5. Startvoorwaarden a. Algemeen b. Infrastructuur c. Personen in de opvang Lees de startvoorwaarden hier na Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

a. Startvoorwaarden - Algemeen Startvoorwaarden Documenten Toekennen vergunning Werkingsvoorwaarden Vanaf eerste werkingsdag Vergunningsvoorwaarden = startvoorwaarden + werkingsvoorwaarden Lees alle voorwaarden hier na Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

a. Startvoorwaarden - Algemeen • Van zodra de startvoorwaarden in orde zijn, kan je een vergunning aanvragen. • Na het ontvangen van je vergunning start je binnen drie maanden • Verklaring op erewoord • Kennen van de werkingsvoorwaarden • Risico analyse: • Toezien op veiligheid en gezondheid • Plan van aanpak met tijdspad • Voor de start en binnen een cyclus van 2 jaar • Pedagogische ondersteuning • Advies lokaal bestuur (groepsopvang) Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

b. Startvoorwaarden – Infrastructuur • Afzonderlijke binnenruimtes • • Voldoende daglicht Voldoende ventilatie Veilige evacuatiemogelijkheid Brandpreventiemogelijkheden • Netto vloeroppervlakte • 5 m² per opvangplaats (leef en rustruimte samen) • Bij aparte rustruimte; minstens 3 m² leefruimte per opvangplaats • Aangepaste uitrusting voor verzorging • Vlot en veilig bereikbare buitenspelmogelijkheid Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

b. Startvoorwaarden – Infrastructuur • Bekijk voor de start of er een functiewijziging nodig is • Dienst ruimtelijke ordening • Wanneer je startvoorwaarden vervuld zijn, nodig je zorginspectie uit voor een controle • Verslag infrastructuur (enkel voor groepsopvang) • Ook de brandweer dient langs te komen voor een controle op vlak van brandveiligheid • Attest brandveiligheid (enkel voor groepsopvang) • Werk je met werknemers? Hou dan ook de vereisten in verband met de arbeidswetgeving in het achterhoofd. Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

b. Startvoorwaarden – Infrastructuur • VIPA: Het Vlaams Infrastructuurfonds voor Persoonsgebonden Aangelegenheden • Het is een Agentschap van de Vlaamse overheid • Op de website kan je terecht voor afvinklijsten en een rekenmodule Afvinklijsten en rekenmodule Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

c. Startvoorwaarden – personen in de opvang • Organisator: • Dit is diegene die de opvang organiseert • De vergunning is gekoppeld aan het ondernemingsnummer van de organisator • Er is geen specifieke vereiste van diploma Schema van de nodige documenten op de website van Voor. Zet Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

c. Startvoorwaarden – personen in de opvang • Verantwoordelijke • Staat in voor de dagelijkse kwaliteitsvolle werking • Stuurt de werking aan • Beschikbaar als aanspreekpunt voor kind en gezin, zorginspectie en ouders • Moet aangesteld zijn bij de aanvraag van de vergunning • Er moest steeds een vervanger worden aangesteld indien de verantwoordelijke niet aanwezig • Kwalificatie vereist Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

c. Startvoorwaarden – personen in de opvang • Kinderbegeleider: • • Diegene die de dagelijkse werking met de kinderen verzorgt. Kwalificatie: • • Gezinsopvang: kinderbegeleiders (de vroegere onthaalouders) moeten één of twee modules gezinsopvang volgen vooraleer ze kunnen starten met de opvang van kinderen. Daarnaast moeten kinderbegeleiders bepaalde kwalificaties hebben of ze behalen (tegen 2024). • Starters die de nodige kwalificaties hebben, volgen 1 module: ‘Kennismaken met de gezinsopvang’ (20 uur). • Starters die niet de nodige kwalificaties hebben, volgen 2 modules: ‘Kennismaken met de gezinsopvang’ (20 uur) en ‘Werken in de kinderopvang’ (20 uur). Groepsopvang: de juiste kwalificatie dient gehaald te worden tegen 2024 Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

Organisator 21 jaar Verantwoordelijke 21 jaar Kinderbegeleider 18 jaar Ondernemingsnummer X Identiteitsbewijs X X X Uittreksel strafregister 596. 2 Sv X X X Attest medische geschiktheid X X Attest levensreddend handelen bij kinderen X X 1 per locatie Attest actieve kennis Nederlands Attest kennis financieel en organisatorisch beheer Kwalificatiebewijs > 18 plaatsen, 1 persoon per organisatie X * Bekijk op de website de brochure ‘Kwalificaties en attesten in de kinderopvang’ X (enkel voor groepsopvang: Te behalen tegen 2024)

6. Werkingsvoorwaarden a. b. c. d. e. f. g. Veiligheid en gezondheid Toegankelijkheid Omgaan met ouders Omgaan met kinderen Vorming Organisatorisch management Samenwerking Lees de werkingsvoorwaarden hier na Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

a. Veiligheid en gezondheid • Voeding • Crisisprocedures • Procedure grensoverschrijdend gedrag • Risicoanalyse • Verzekeringen Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

a. Veiligheid en gezondheid: Voeding • Gezinsopvang: eenvoudige hygiënepraktijken volstaan. Je past de gangbare hygiëneregels toe. Om je werkwijze te checken of verbeteren kan je de checklist hygiëne voor gezinsopvang gebruiken. • Groepsopvang: • Wettelijke verplichtingen van het FAVV (Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen) • Autocontrolegids Informatie op website Kind en Gezin Checklist distributie horeca Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

a. Veiligheid en gezondheid: Crisisprocedures • • Crisisprocedure: opeenvolgende stappen en manier van communiceren die bij een crisis gevolgd dient te worden. Duid minstens één persoon aan waarop men beroep kan doen bij crisis Je hebt een crisisprocedure en meldt elke crisis zo snel mogelijk aan Kind en Gezin. Een crisis is: • • • Een acute noodsituatie fysieke of psychische integriteit van een kind tijdens de kinderopvang is in gevaar acute hulp is vereist. Hulpmiddelen voor de crisisprocedures kan je vinden op de website van ‘t Op. Zet Hulpmiddelen voor de crisisprocedures kan je vinden op de website van Kind en Gezin Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

a. Veiligheid en gezondheid: Procedure grensoverschrijdend gedrag • Je meldt elke situatie van grensoverschrijdend gedrag zo snel mogelijk aan Kind en Gezin. • Het is een situatie waar een kind in relatie tot een persoon aanwezig tijdens de kinderopvang slachtoffer is of dreigt te worden van bedreigingen of geweld. • In de procedure grensoverschrijdend gedrag leg je vast hoe: • • • grensoverschrijdend gedrag gedetecteerd wordt er gepast op gereageerd wordt aan preventie gedaan wordt Hulpmiddelen voor de procedure grensoverschrijdend gedrag kan je vinden op de website van ‘t Op. Zet Hulpmiddelen voor de procedure grensoverschrijdend gedrag kan je vinden op de website van Kind en Gezin Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

a. Veiligheid en gezondheid: Risicoanalyse • Is hetzelfde als de startvoorwaarden • Je krijgt 2 jaar de tijd om de procedure te vervolledigen op maat van jouw kinderopvang. • Is een proces dat altijd geëvalueerd en aangepast dient te worden • Hou er rekening mee dat een risicoanalyse met alleen maar goede scores niet echt realistisch is. Hulpmiddelen voor de risicoanalyse kan je vinden op de website van Kind en Gezin Hulpmiddelen voor de risicoanalyse kan je vinden op de website van ‘t Op. Zet Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

a. Veiligheid en gezondheid: Risico-analyse Kindvriendelijke plek Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

a. Veiligheid en gezondheid: Verzekeringen • Verplicht: • Burgerlijke aansprakelijkheid: schade die veroorzaakt wordt bij uitbating • Lichamelijke ongevallen • Brandverzekering • Niet-verplicht: • Persoonlijk ongevallen: dekt lichamelijke schade die jou overkomt tijdens de opvang (bijvoorbeeld een kindje prikt in je oog) Informatie op de website van Kind en Gezin Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

b. Toegankelijkheid • Hoe werk je mogelijke drempels weg? • Drempel 1: procedures en regels (formele drempels) • De vraag om lang vooraf in te schrijven. Voor ouders met moeilijke werk- of leefomstandigheden is dit meestal niet haalbaar. • Geschreven documenten of documenten in het Nederlands. Niet iedereen kan vlot (Nederlands) lezen. • De manier waarop ouders voor de opvang moeten betalen. Bv. maandelijks via een bankrekening. Dit kan voor een bepaalde groep moeilijk zijn. • Drempel 2: De bekendheid en uitstraling van je opvang (informele drempels) • Hoe komt het dat bepaalde ouders je opvang niet kennen? (reclamevoering via diverse kanalen) • Sommige ouders veronderstellen dat opvang te duur is of alleen voor werkende ouders • Inrichting van je opvangruimte beantwoord niet aan de verwachtingen van ouders (thuisgevoel) • Je gebrek aan ervaring met de waarden en gebruiken van andere culturen kan afschrikken Informatie op de website van Kind en Gezin Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

b. Toegankelijkheid • Buurtwerking maakt je opvang toegankelijkheid • • Ouders vinden opvang dicht bij huis Je kan je opvang afstemmen op de noden uit de buurt Je kan je werking beter bekendmaken en promoten Je opvang draagt actief bij aan: • een meer aantrekkelijke en leefbare buurt • betrokken bewoners • een sterkere gezamenlijke werking van verschillende buurtorganisaties • aandacht voor maatschappelijke thema's als gezondheid, cultuur, milieu, . . . Informatie op de website van Kind en Gezin Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

c. Omgaan met ouders • Huishoudelijk Reglement: • Algemeen document dat eenzijdig uitgaat van de organisator; • bevat de algemene bepalingen over de werking en de leefregels van de kinderopvanglocatie; • is voor elk gezin op dezelfde manier van toepassing; • er is geen akkoord van het gezin nodig. • Op te nemen info: • Beleid op vlak van pedagogie, prijs, brengen en halen, ziekte, veiligheid en gezondheid, … • Prijsbeleid • Rechten van het gezin Informatie op de website van Kind en Gezin Informatie op de website van ‘t Op. Zet Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

c. Omgaan met ouders • Schriftelijke overeenkomst: • Hierin regel je de rechten en plichten van beide partijen voor de kinderopvang van een welbepaald kind. • Je spreekt onder andere af welke prijs het gezin zal betalen, hoe vaak en wanneer het kind zal komen (opvangplan) en wat de andere afspraken zijn over de opvang van het kind. • De specifieke afspraken tussen organisator en gezin kunnen verschillen tussen de verschillende ouders. • Als organisator heb je een afzonderlijke schriftelijke overeenkomst met de contracthouder van elk opgevangen kind. • De contracthouder is diegene die de overeenkomst ondertekent. Meestal is dat een ouder. Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

c. Omgaan met ouders • Inlichtingenfiche • Aanwezigheidsregister Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

d. Omgaan met kinderen (pedagogische aanpak) • Pedagogisch beleid: • Beleid, voor iedereen • Procedures op papier vanaf 19 plaatsen: • • Methode om welbevinden en betrokkenheid na te gaan Wenbeleid Gevarieerd spel en activiteitenaanbod Toezicht + permanente begeleiding Regelmaat in de dagindeling Continuïteit in begeleiding van kinderen Taalbeleid Bevorderen respectvolle houding • Evaluatie kan met het Me. Mo. Q – zelfevaluatie-instrument, Zi. Ko, … Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

d. Omgaan met kinderen (pedagogische aanpak) • Pedagogisch raamwerk = uitgangspunt, visietekst voor Vlaanderen • Meten en Monitoren van de pedagogische kwaliteit (Q) van kinderopvang van baby’s en peuters: Me. Mo. Q • Me. Mo. Q bestaat uit: • • pedagogisch raamwerk nulmeting met het wetenschappelijk meetinstrument monitoringsinstrument voor Zorginspectie zelfevaluatie-instrument • Niet verplicht om zelfevaluatie-instrument te gebruiken Lees meer over de Me. Mo. Q op de website van Kind en Gezin Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

d. Omgaan met kinderen (pedagogische aanpak) • Verschillende dimensies: • • • welbevinden betrokkenheid emotionele ondersteuning educatieve ondersteuning omgeving en gezinnen diversiteit • Samenwerking met een Pedagogisch ondersteuner: • Ondersteunen van het pedagogisch beleid • Behandelen van pedagogische adviesvragen • Organiseren en stimuleren van netwerken Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

f. Vorming • Iedere organisator moet jaarlijks nagaan welke vorming de verantwoordelijke en kinderbegeleiders nodig hebben en hiervoor een vormingsaanbod voorzien. Voor organisatoren van groepsopvang en gezinsopvang met meer dan 18 opvangplaatsen maakt deze aanpak deel uit van het kwaliteitshandboek (zie ook 'Je project'). • Hoe ga je bij jezelf en je team permanente vorming garanderen? • Welke initiatieven neem je zodat je medewerkers zich goed voelen in hun job en uitgedaagd en gemotiveerd blijven? • Hoe zorg je ervoor dat je zelf betrokken, geëngageerd en gelukkig blijft? Informatie op de website van Kind en Gezin Informatie op de website van ‘t Op. Zet Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

f. Organisatorisch management • Kwaliteitshandboek: • Weergave van afspraken in de opvang • Handleiding om zicht te krijgen op hoe deze opvang werkt, waar ze voor staat en welke haar overeengekomen werkwijzen zijn. • Onderdelen van het boek worden geregeld herzien, herwerkt of aangepast • Voor wie: • Enkel voor groepsopvang met meer dan 18 plaatsen Lees meer over het kwaliteitshandboek op de website van Kind en Gezin Lees meer over het kwaliteitshandboek op de website van ‘t Op. Zet Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

f. Organisatorisch management • Waarom een kwaliteitshandboek? • Hulpmiddel om kwaliteitsvol te werken • Kans om je te profileren: • weergave van belangrijke keuzen (kwaliteitsbeleid) • werkwijzen (kwaliteitsmanagementsysteem) • Houvast voor medewerkers • Werkdocument om systematisch en planmatig over elk aspect van je werking na te denken Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

f. Organisatorisch management • Participatie van ouders • Ouders zijn je belangrijkste partner • Ouders hebben toegang tot alle ruimtes • Informeer ouders (bijvoorbeeld heen- en weerschriftje, nieuwsbrief, infobord, website, ouderavond, …) Ouderparticipatie op de website van Kind en Gezin • Evaluatie door ouders • Wettelijke verplichting: minstens voor één keer werking evalueren in periode dat kind opgevangen wordt • Verschillende mogelijkheden: gesprek of vragenlijst Oudertevredenheid op de website van Kind en Gezin Oudertevredenheid op de website van ‘t Op. Zet Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

f. Organisatorisch management • Klachtenbehandeling • Negatieve feedback is niet fijn, maar wel belangrijk • Leer uit gegeven feedback • Wettelijke verplichting: elke opvang moet een klachtenbehandeling hebben • • Ontvangstmelding Onderzoek van de klacht Schriftelijke mededeling van het resultaat van het onderzoek Meenemen in het kwaliteitshandboek indien van toepassing • Zorg voor eenvoudige procedure • Bekijk klachten als een opportuniteit • Wees open en positief Klachtenprocedure op de website van Kind en Gezin Klachtenprocedure op de website van ‘t Op. Zet Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

g. Samenwerking • Lokaal Overleg Kinderopvang: lokaal beleid en overleg over kinderopvang Lees meer over je netwerk op de • Lokaal loket kinderopvang website van Kind • Pedagogische ondersteuning: dit kan intern of extern en Gezin Lees hier meer over de pedagogische ondersteuningsorg anisaties Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

7. Effectieve start • Weet je de voorbereiding meestal een jaar in beslag neemt • Het stopt niet bij de start • • • Risico-analyses Pedagogisch beleid Financieel plaatje GDPR: privacyregels … • Vraag ondersteuning wanneer nodig • Succes! Lees meer over GDPR Ondersteuningsnetwerk Kinderopvang vzw

Af te leggen traject

Af te leggen traject deel 2