SPONTAN VE YATROJENK PNMOTORAKS 171213 Dr Volga Batan

SPONTAN VE İYATROJENİK PNÖMOTORAKS 17/12/13 Dr. Volga Baştan Akdeniz Ünv. Acil Tıp A. B. D

Sunum Planı • Tanım • Spontan pnömotoraks Ø Ø Ø Etyoloji Patofizyoloji Klinik özellikler Tanı Tedavi komplikasyonları • İyatrojenik pnömotoraks

TANIM • Pnömotoraks ; künt veya penetran travma sonucu veya spontan olarak visseral ile parietal plevra arasındaki boşluğa hava girmesi sonucu oluşur. • Spontan pnömotoraks( primer-sekonder) • İyatrojenik pnömotoraks (girişim ve travma sonucu)

SPONTAN PNÖMOTORAKS Etyoloji • • • Genç, astenik yapı Sigara kullanımı Status astmatikus KOAH Tbc Pulmoner enfeksiyonlar Kistik fibrozis Pulmoner neoplaziler İnterstisyel akciğer hastalıkları

• Hemopnömotoraks, SP olan hastaların %2 -7 ‘sinde gelişir ve plevral kavitede 400 cc yi aşabilen büyük miktarlarda kan ile karakterizedir.

PATOFİZYOLOJİ

KLİNİK • Semptomlar pnömotoraksın büyüklüğü, gelişme hızı ve hastanın altta yatan klinik durumu ile ilişkilidir. • Aynı tarafta ani, plöretik vasıflı göğüs ağrısı gelişir. • Atak çoğunlukla istirahatte olur. • Tansiyon pnömotoraksta; trakeal deviasyon, etkilenmiş tarafta hiperrezonans, hipotansiyondur.

TANI • • Anamnez ve fizik muayene Akciğer grafisi Ultrason Toraks tomografisi

PA AKCİĞER GRAFİSİ • Visseral plevra sınırı görülür. • Pa normal veya şüphe varsa lateral ve lateral dekübit çekilebilir. • Mediastinal şift

ULTRASON • Zaman- hareket modunda akciğer kaymasının yokuğu. • İnspirasyonda göğüs duvarına temas halinde olması gereken granülöz akciğer dokusunun yerini almış çok sayıda yatay artefakt çizgilerinin bulunduğu nokta. • B Modda 2 boyutlu görüntüde plevral çizgiden kaynaklanan normal kuyruklu yıldız artefaktlarının yokluğu

• Toraks bt daha duyarlıdır. • Blebleri göstermede faydalıdır.

TEDAVİ • Küçük primer pnömotoraks: Ø 6 saat izlem, semptom yoksa taburculuk. 24 saat sonra veya semptomlar tekrarlarsa kontrol Ø Küçük çaplı kateter ile aspirasyon ve hemen sonrasında kateteri çekilir. Ø Küçük çaplı kateter veya küçük çaplı göğüstüpü takılarak Heimlich valfi veya sualtı drenajı uygulanıp yatırılır. • Küçük sekonder pnömotoraks: Ø Küçük çaplı kateter veya küçük çaplı göğüs tüpü takılarak Heimlich valfi veya sualtı drenajı uygulanır ve yatış yapılır.

• Primer/sekonder büyük pnömotoraks veya bilateral pnömotoraks: Ø Orta çaplı göğüs tüpü takılarak yatış yapılır. Sıvı veya hemotoraks varsa geniş çaplı göğüs tüpü takılır. • Tansiyon pnömotoraks: Ø Hemen iğne dekompresyonunu takiben orta veya geniş çaplı tüp takılması, su altı drenaj ve yatış.

Stabilite kriterleri : Ø Ø Ø Solunum sayısı < 24/dk İstirahatte dispne olmayıp tam cümle kurup konuşabilmesi Nabız 60 -120 /dk Hasta için normal olan bir kan basıncı Oda havasında o 2 saturasyonu > %90 Hemotoraksın olmaması

KOMPLİKASYONLAR • • • Tansiyon pnömotoraks Reekspansiyonun gerçekleşmemesi Devam eden hava kaçağı Enfeksiyon Reekspansiyona bağlı pulmoner ödem

• • • İğne aspirasyonu (18 G ) Küçük boyutlu kateter ( 14 F ve altı) Küçük çaplı göğüs tüpü( 10 F – 14 F) Orta çaplı göğüs tüpü ( 16 F -22 F ) Geniş çaplı göğüs tüpü ( 24 F-36 F)

İYATROJENİK PNÖMOTORAKS • Spontan pnömotorakstan daha sık gelişir. • Yaklaşık yarısına transtorasik iğne girişimleri, ¼ ‘inde subklavyen ven kateterizasyonu neden olur.

• Girişimler sırasında USG kullanımı pnömotoraks komplikasyon oranını azaltır. • Santral kateter ve transtorasik iğne girişimlerinden sonra standart akciğer grafisi çekilmelidir.

• Tedavisi genel olarak spontan pnömotoraks ile aynıdır. • İğne aspirasyonu sonrası gelişen küçük pnömotoraksı olan ve pozitif ventilasyon ihtiyacı olmayan hastalar gözlenebilir veya basit kateter aspirasyonu ile tedavi edilebilirler. (%6 -%80 inde yeterli olacaktır)

• Solunum sıkıntısı olan veya mekanik ventilasyondaki hastalar için geniş çaplı tüp torakostomi gerekir. • Plevral veya akciğer biopsisi sonrası veya zorlayıcı subklavyen ven kateterizasyonu sonrası oluşan pnömotoraksta uzamış hava kaçağı gelişebilir. Yatış önerilmelidir.