Spoljna memorija razlikujemo magnetne memorije hard tvrdi diskovi

Spoljna memorija razlikujemo: magnetne memorije § hard (tvrdi) diskovi § diskete (floppy diskovi) optičke memorije § kompakt diskovi (CD) CD § digitalni mnogostrani diskovi (DVD) DVD

Magnetne memorije upisivanje podataka: putem električnog signala koji prolazi kroz glavu za pisanje i čitanje bitovi se pretvaraju u male magnetiće (magnetne bitove) bitove u magnetnom sloju na površini ploče diska (diskete) čitanje podataka: glava za čitanje i pisanje registruje promene u orijentaciji magnetnih bitova, usled čega se indukuje električni signal, koji se pretvara u bitove

Hard disk hard disk – tvrdi disk – fiksni disk nalazi se u tvrdoj metalnoj kutiji glavni delovi: § kružne ploče (platters) platters premazane slojem magnetnog materijala; veći broj tih ploča povezan je na istu osovinu oko koje rotiraju § glave za čitanje i pisanje fiksirane na pokretnim ručicama

Spoljašnji izgled hard diska

Unutrašnjost hard diska

Svaka ploča ima dve glave za pisanje i čitanje – po jednu sa obe strane ploče

Podaci se upisuju po kružnim stazama na svakoj strani svake ploče diska

ploče neprekidno se okreću oko osovine savremeni diskovi okreću se brzinom od 7200 rpm (obrtaja u minuti) i više rotacija ploča stvara vazdušni jastuk između ploče i glave za čitanje i pisanje glava za čitanje i pisanje lebdi na vazdušnom jastuku iznad površine ploče ukoliko bi glava pala na ploču, uništila bi magnetni premaz ploče prilikom isključenja računara, treba sačekati neki minut pre ponovnog isključenja, da bi se ploče zaustavile (da ne bi došlo do oštećenja diska)

Okretanje ploče i pokretanje glave za čitanje i pisanje (pogled odozgo)

Okretanje ploče i pokretanje glave za čitanje i pisanje (pogled sa strane)

Diskete (Floppy diskovi) floppy disk – savitljivi disk danas su u upotrebi isključivo diskete od 3. 5” (3. 5 inča) kapaciteta 1. 44 MB prednost disketa u odnosu na hard disk je njihova prenosivost nedostatak disketa: suviše mali kapacitet

Savitljivi disk sa magnetnim premazom nalazi se ispod tvrdog zaštitnog omotača Zatvaranjem ovog otvora (zatvarač je pozadi) vrši se fizička zaštita diskete od upisivanja podataka Izgled diskete od 3. 5” kapaciteta 1. 44 MB

Uređaj za čitanje/pisanje disketa naziva se disketni drajv (floppy disk drive – FDD) FDD Izgled disketnog drajva za diskete od 3. 5”

Optičke memorije optički diskovi – mali plastični diskovi presvučeni tankim reflektujućim filmom (obično aluminijumom) upisivanje podataka: jaki laserski zraci svojom toplotom kreiraju zareze na disku (spaljena mikroskopski velika ulegnuća)

staze: kod magnetnih diskova staze su kružne kod optičkih diskova staze su spiralne

Kompakt diskovi audio disk – to je kompakt disk koji je prvi ušao u upotrebu – služi za reprodukciju muzike CD-ROM – disk koji se može samo čitati – sličan je audio disku, razlikuju se samo po načinu organizacije podataka CD-R (CD-Recordable) CD-Recordable – disk koji se nabavlja prazan na koji se CD-rezačem mogu samo jednom zapisati podaci CD-RW (CD-Re. Writable) CD-Re. Writable – disk kod koga se više puta može zapisati na istu površinu – mogu ih čitati samo noviji uređaji – “višestruki čitači” (multiread) kapacitet CD-a: 650 MB

CD-uređaji CD-ROM čitač

CD-pisač ili CD-rezač (CD-Recorder, CD-Writer, CD-Burner)

višestruki CD-čitač (CD-RW čitač)

DVD Digital Versatile Disk – digitalni mnogostrani disk Digital Video Disk – zbog prvobitne njihove namene – snimanja filmova laseri DVD-uređaja rade na manjoj frekvenciji nego kod CD-ROM uređaja – to daje mogućnost pravljenja manjih zareza – povećava kapacitet sloj sa podacima je duplo tanji nego kod CD-a, pa je moguće pisati u više slojeva spoljni sloj je poluproziran, pa laserski zrak, podešen na dva intenziteta, čita i sa donjeg sloja

poređenje gustine zapisa kod CD-a i DVD-a

Vrste DVD-a DVD-ROM jednostrani, jednoslojni – 4. 7 GB jednostrani, dvoslojni – 8. 5 GB (4. 7+3. 8 GB) dvostrani, jednoslojni – 9. 4 GB (2 x 4. 7 GB) dvostrani, dvoslojni – 17 GB (2 x 8. 5 GB) DVD-R (Recordable) Recordable – narezuje se samo jednom, kao i CD-R – kapacitet mu je 3. 9 GB po strani DVD-RW (Re. Writable) (Re. Writable – kao CD-RW

DVD-RAM – može biti zapisivan i čitan kao i hard disk (“neograničen” broj puta) – najnovija generacija ima kapacitet 4. 7 GB DVD Video Disk – diskovi koji se koriste za snimanje filmova u digitalnom formatu

DVD uređaji obično se isporučuju sa karticom za dekodiranje

Upoređenje memorijskih uređaja magnetne protiv optičkih memorija: mogućnost upisivanja podataka neograničen broj puta kod magnetnih memorija prednosti hard diskova: veći kapacitet u odnosu na sve ostale memorijske uređaje veća brzina čitanja/pisanja u odnosu na sve ostale memorijske uređaje

prednosti optičkih memorija: u odnosu na hard diskove – prenosivost u odnosu na diskete – daleko veći kapacitet, veća brzina čitanja prednosti disketa: u odnosu na hard diskove – prenosivost u odnosu na optičke memorije – mogućnost upisivanja podataka neograničen broj puta