Spermann Muayenesi Spermann alnmas iin 4 yntem uygulanr

Spermanın Muayenesi

Spermanın alınması için 4 yöntem uygulanır; 1)suni vajenle 2)elle masaj 3)elektroejakülatör 4)cauda epididimis

Spermanın Muayenesi � 1 -Makroskobik muayene � 2 -Mikroskobik muayene � 3 -Mikrobiyolojik muayene � 4 -Fizikokimyasal muayene

1)Makroskobik Muayene � Ejakülat miktarı � Spermanın rengi � Spermanın kıvamı � Spermanın kokusu � Kaynama hareketi

Ejekülat Miktarı Hayvan Miktar(ml) Yoğunluk Boğa 4 -8 1 milyar Aygır 30 -150 100 milyon Köpek 1 -4 100 milyon Domuz 200 -250 100 milyon Koç 0. 8 -1. 2 100 milyon Teke 0. 5 -1. 5 3 milyar Horoz 0. 4 -0. 9 4 milyar Tavşan 0. 1 -0. 2 700 milyon Manda 3 1 milyar

Spermanın Rengi Açık krem-koyu krem rengi � Patolojik durumlar: � -pyospermie: irinli sarı-yeşil renk � (lökosit sayısı ml de 1300 den fazla ise patojen bakteri var demek) � -hemospermie: kanlı kırmızı-kahverengi � (açık pembe: yeni kanama/koyu renk: eskiden olan kanamalarda) � -ürespermie: idrar bulunması-sarı renkte �

Spermanın Kıvamı � Sulu kıvamdan krem kıvamına kadar değişir.

Spermanın Kokusu � Yumurta koku sarısını andıran çok az aromatik

Kaynama Hareketi � Sperma yoğunluğu fazla ise görülür. � Koç, teke, kanatlı, boğa

2)Mikroskobik Muayene � Kontrast ısıtma tablalı mikroskopta inceleme yapılır. � Malzemeler temiz, steril ve vücut ısısında olmalıdır.

a)Kitle Hareketi Spermatozoaların kitle halinde veya toplu olarak hareketidir. 10 luk büyütmede 2 3 mikroskop sahasında inceleme yapılır.

b)Motilite � İleri yönde hareket eden spermatozoaların diğerlerine oranı � Taze sulandırılmış veya dondurulup çözdürülmüş spermada bakılır. � 40’lık büyütmede bakılır(1 damla sperma ile)

c)Yoğunluk -1 ml deki sperma sayısıdır. -Yoğunluk tayin etme metotları: 1) Hemositometrik Yöntem: Hayem solusyonu kullanılarak thoma labında sayım yapılır. 0, 01 ml sperma 5 ml hayem solusyonu konulur. 1 ml’de ki yoğunluk hücre sayısı/(sulandırma oranı*1 kare hacmi*sayılan kare sayısı(5 alt 5 üstolmak üzere toplam 10 kare sayılmalıdır. ))

� 2)Fotolemetrik Yöntem: Prensip özel sulandırıcı ile sulandırılan spermanın ışığı geçirme oranıdır. � 0, 1 ml sperma 10 ml %3 lük sodyum sitrat ile karıştırılır. Tüpe konur ve altüst edilir, ışıkta bakılır. � Elektronik Partikül Sayacı: Elektrolit bir sıvı içinde, iki elektrot arasında elektrik akımıyla ortamdaki partikül büyklüğü ve sayısına bağlı yapılır.

d)Anormal Spermatozoa Oranı Boyama: 1/2 , 1/3 oranında boya ile karıştırılır. Eozin ya da metilen blue kullanılır. � Sıvı fikzasyon: henkok solusyonu kullanılır. 0, 3 ml solusyon ile 1 damla sperma karıştırılır ve lama konur. X 100 büyütmede incelenir. � Ependorf içine 0. 5 cc solüsyon + 1 damla sperma karışımı yapılır ve lama konur. X 100 lük büyütmede, immersiyon yağı kullanılarak incelenir. � Baş anomalileri %5 i spermanın tamamının anomalileri %20 i geçmemelidir. �

E)Ölü Canlı Spermatozoa Oranı � Boyama yöntemi ile yapılır. %25 i geçmemeli. � Ölü spermalar boya alır.

3) Mİkrobiyolojik muayene � 1 - Preputal yıkantının muayenesi � 2 - Ön sekresyonun muayenesi � 3 - Spermanın muayenesi � 4 - Kanın muayenesi

4)Fiziksel ve Kimyasal Muayene � Ph Değeri: Taze spermada ve sulandırılmış spermada gösterge kağıtları ve ph ölçüm aletleri iler yapılır. ph değeri değişimleri dışarıdan bir madde karışması veya ek salgı bezlerinin yangısı sonucu oluştuğu düşünülmektedir. Ayrıca spermatozoonların metabolik aktivite sonucu ortama verdikleri artık maddeler sonucu da oluşur. Genelde ruminantların hafif asidik aygırların alkalidir.

Ph Değerleri Boğa, koç, teke 6, 5 -7 Ort: 6, 8 domuz 6, 8 -7, 5 Ort: 7, 2 aygır 7, 3 -7, 7 Ort: 7, 5 köpek 6, 3 -6, 7 Ort: 6, 5 kedi 6, 6 -7 Ort: 6, 8 horoz Ort: 7, 4

Metabolik aktivite testleri � a)Metilen Mavisi Redüksiyon Testi: Spermada bulunan spermatozoonların aktivitelerini ortamdan kullandıkları oksijen miktarına göre değerlendirmek amacı ile yapılır. Esası anaerobik bir ortamda bulundurulan sperma numunesinde aktiviteye bağlı olarak ortamda oluşan hidrojen miktarının değerlendirilmesine dayanır.

� b)Fruktoz Fruktolizis Testi: Sperma plazmasında bulunan fruktozun anaerobik ortamda spermatozoonlar tarafından kullanılmasının saptanması esasına dayanır. Bu test yapılarak spermada bulunan spermatozoonların motilitesi hakkında bilgi edinilir.

� c)Katalaz Testi: Bu test daha çok spermanın temizliği konusunda bilgi sahibi olmak için yapılır. Spermadaki katalaz miktarının artması spermada bakteri irin kan gibi maddelerin bulunduğunu gösterir yada sperma alma esnasında spermanın kirlenmiş olduğunun işaretidir.

Dayanıklılık Testleri � a)Spermanın Bekletilmesi: Sulandırılmış spermanın buzdolabında +5 te 7 gün süreyle saklanıp spermaların günlük motilite kontrollerinin dayanıklıklarının ölçülmesiyle yapılır. � b) Tuzlu Su Testi: %1 lik tuzlu su ortamında tutulan spermatozoonların aktivitelerini koruma süreleri araştırılır.

c)Termorezistans Testi: Değişik ısı ortamlarında belirli süre tutulan spermalarda spermatozoonların motilitesi hareket biçimleri ve morfolojik yapıları değerlendirilir. d)Soğuk Şoku Testi: spermanın soğuk ortamda etkilenişi araştırılır. � e) Hipoosmatik Swelling Test: Spermatozoonun membran fonksiyonlarının bütünlüğünü değerlendirir. Spermanın osmotik basıncı normal şartlar altında izotonik olup 290 -310 miliosmol kadardır. �

Fertilizasyon Testleri � � � a)Biyokimyasal Analizler: Spermatozoonun baş kısmında akrozomal bölgede bulunan enzimlerin seminal plazmadaki düzeyleri araştırılır. b) Monoklonal Antikor Testi: Bu yöntemde monoklonal antikorlar spermaya katılarak bunların spermatozoon membranına bağlanma düzeyi araştırılır. c)Filtrasyon Testi: Bu yöntemde sephadex filtresi ile spermatozoonların geçişi kontrol edilir. d)Cervikal Mukus Testi: in vitro ortamda spermatozoonların cervikal mukusa girebilme yetenekleri test edilerek motilite hakkında bilgi edinilir. e) Hamster Test: Bu testle spermatozoonların zonadan ayrılmış oosit içine girebilme yeteneklerine bakılarak fertilizasyon kabiliyetleri değerlendirilir.