Solunum Sistemi lalar Gazlar Ekspektoranlar Antitssifler Bronkodilatatrler Antimikrobiyaller

Solunum Sistemi İlaçları • • Gazlar Ekspektoranlar Antitüssifler Bronkodilatatörler Antimikrobiyaller Diüretikler Antiinflamatuvar ilaçlar Diğer ilaçlar (kromolin-dekonjestan)

Tanımlar • • Apne – solunumun geçici durması Dispne – güçlükle soluma, kısa soluma Eupne – Normal, rahat solunum Hiperpnea – solunum derinliği ve oranının artması (eksersize, ağrı veya diğer ) • • Hiperventilasyon –ventilasyonunun artması Hipoventilation –ventilasyonunun azalması Respiratory arrest – solunumun kalıcı olarak durması Taşipne – hızlı solunum

Antitüssif ilaçların Etki Mekanizmaları • Öksürük merkezinin baskı altına alınması • Spazm çözücü etki ile solunum sistemindeki öksürük reseptörlerinin duyarlılığının azaltılması • Akciğer ve diğer bölgelerdeki afferent sinir uçlarının felci

Narkotik Antitüssifler • MORFİN – Opiat reseptörleri (mü ve kappa) aracılığıyla etkili – Analjezi dozdan daha az miktarları (0. 1 mg/kg, 6 -8 s) etkili antitüssif, – Yan etki ve yanlış kullanım nedeniyle yaygın kullanımı yok, – ilk geçiş etkisi – Köpeklerde oral formülasyonların iyi bir sistemik emilimi yok

Antitüssif ilaçlar KODEİN (metilmorfin) • • • İlk geçiş etkisi az, • Morfinin fenolik hidroksil grubunun metillenmesiyle sentetik, afyondan doğal olarak elde edilir. Fosfat, sülfat gibi tuzları kullanılır İnsanda metabolizma sonucu morfin ve norkodeine dönüşür Ağrı kesici etkisi morfinin 1/10’u , antitüssif etki eşit D ve L izomerlerinin antitüssif özelliği vardır, mü reseptör agonisti

• Kronik ve ızdıraplı kuru irkiltici öksürükte kullanılır • Yan etkileri: yatışma-uyku hali, kabızlık • Doz aşımında: kedilerde uyarıcı, kas spazmı, kasılmalar, solunum depresyonu. • Solunum yollarında aşırı salgı bulunanlarda, astım ve anfizemde kullanılmaz. • Antihistaminikler (klorfeniramin), balgam söktürücü (guaifenesin), kanlanma giderici (fenilefrin) ve diğer ilaçlarla hazırlanmış tablet şurup şeklinde ve parenteral kullanılabilir.

Dionin • • Morfinin yarı sentetik türevi Kimyasal olarak etil morfindir Hidroklorür tuzu şeklinde bulunur Öksürük kesici etkisi kodeine eşittir Ağrı kesici etkiside bulunur Veteriner hekimlikte fazla kullanılmaz % 5’lik çözeltisi gözde keratozisin sağlatımında kullanılır

Antitüssif ilaçlar DEKSTROMETORFAN • Antitüssif opioid türevi, opioid etkinliği yok, analjezik değil • Levorfanın D izomeridir, hidro brobür tuzu şeklinde kullanılır • Etki mekanizmasında opiat reseptörler rol oynamaz • Etki süresi: kodeinden uzun (ağızdan verildikten sonra 30 dk pik, etki 6 s sürer) Etki • Köpeklerde Pnömoni/gençlik hastalığında şekillenen öksürük • Kedilerde plöritise bağlı öksürük • Yan etki • Yüksek dozda solunumu baskılanması • Histamin salınımından dolayı astımda kullanılmaz • Karaciğerde (KC) demetilasyona uğrar, KC hastalığı bulunanlarda dikkatle kullanılmalı

DEKSTROMETORFAN • Güvenilirlik • Kedilerde, güvenli • Bağımlılık yapmaz

Antitüssif ilaçlar HİDROKODON Sağaltımda bitartrat tuzu kullanılır. – Etkisi kodeine benzer, daha güçlü etkili, – antikolinerjik (homatropine) le kombine (Hycodan. R) (1 mg/ml hidrokodon+0. 3 mg/ml homatropin), 0. 25 mg/kg dozda PO, q 6 -8 s • Köpeklerin bronşitis ve bronşektazi ile seyreden kuru şiddetli öksürüklerinde • Kronik akciğer anfizemli ve mitral kapak yetmezliği olan köpeklerin öksürüğünde • Kedilerde dikkatle kullanılmalı

• • FOLKODİN Yarı sentetik opioid türevi Etil morfindir Öksürük kesici etkisi kodeinden güçlü ve uzun Ağrı kesici etkisi zayıf Düşük oranda bağımlılık yapar Köpekler PO olarak 30 -100 mg dozda kullanılır

• • NOSKAPİN (Narkotin) İzokinolin türevi alkaloiddir. Etkisi kodeinden zayıf Öksürük kesici etkisi spazm çözücü etkinliğine bağlı • Yüksek dozlarda solunum ve MSS uyarır • Kabızlık ve uyuşukluk yapmaz

Antitüssif ilaçlar BUTORFANOL – Opioid reseptörler üzerinde agonist-antagonist etkili güçlü bir antitüssif – morfin türevi, tartarat tuzu kullanılır. – kappa reseptörleri üzerinde etkili – köpeklerde analjezik ve antitüssif, – Antitüssif etkisi kodeinden 100, morfinden 4 kez güçlü. – Oral biyoyarlanımı düşüktür, IV, SC doz oral dozdan 10 kat az, – yüksek dozda sedasyon meydana gelebilir • Üst solunum yolları ile ilişkili kuru öksürükte etkili • Yan etki; uyuşukluk, iştah kaybı, kusma, ishal

Morfin Antitüssif İlaç Dozları Köpek: 0. 1 mg/kg, IM, günde 2 -3 kez Kodein Köpek: 1 -2 mg/kg, PO, 2 - 4 kez 10 -65 mg SC Kodein fosfat 1. 1 -2. 2 mg/kg, 3 -4 kez, PO Kedi: 0. 25 -4 mg/kg, PO 0. 1 -1 mg/kg, IV Tavşan: 3 -4 mg/kg Hidrokodon Köpek: 0. 25 mg/kg, PO, 2 - 4 kez. Dekstrometorfan Köpek: 1 -2 mg/kg, PO, 3 -4 kez Kedi: 2 mg/kg , IV Tavşan: 100 mg/kg, PO 4 mg/kg, IV Butorfanol Köpek: 0. 055 -0. 11 mg/kg, SC ya da IV, 2 -4 kez. , 0. 55 -1. 1 mg/kg, PO, 2 -4 kez.

BENZONAT • PABA esteri • Lidokain ve prokain gibi yerel anesteziktir • Sistemik verildiğinde akciğerdeki afferent sinir uçlarını ve gerilme duyarlı reseptörleri uyuşturur • Merkezi öksürük kesici etkisi de var • Köpeğe ağızdan 100 mg dozda verilir. • Deride döküntü, pektik ve uyuşukluğa neden olabilir.

TRİMEPRAZİN TARTARATPREDNİZOLON • TRİMEPRAZİN TARTARAT; • Fenotiazin türevi – Öksürük kesici – Antihistaminik – Yatıştırıcı – Trankilizan etkili • Karışım köpeklerin soluk borusu- hava yolları enfeksiyonundan çıkan öksürükte. • Kaşıntı giderici olarak

DİFENHİDRAMİN • H 1 reseptör blokörü antihistaminik • Özellikle histamin salınımıyla ilişkili solunum yollarında daralmanın eşlik ettiği öksürükte etkili • Solunum yolları üzerinde kurutucu etki • Diğer Antitüssif İlaçlar – *Klobutinol hidroklorür ve karbetapentan sitrat yerel anestezik ve spazm çözücü etkileriyle öksürük kesici etki – * Efedrin, Aminofilin, protokilol gibi solunum yollarını genişleten ilaçlarında öksürük kesici etkinliği vardır

Solunum Yollarını Genişleten İlaçlar • β-Adrenerjik Agonistler • Merkezi stimülanlar (Metilksantin türevleri) • Glukokortikoidler (GK) • Antikolinerjikler (parasempatolitik)

β-Adrenerjik Agonistler • Bronş düz kasları β-Adrenerjik reseptörlerle innerve edilir • Stimüle edildiklerinde AC artırır ve hücre içi c. AMP artar ve düz kaslar gevşer • Mast hücrelerindeki β-Adrenerjik reseptörlere bağlanarak inflamatuvar maddelerin salınımını azaltır diğer inflamatuvar hücreler etkilenmez • Muko-silier kleransı artırırlar • Bronşların daraldığı hastalıklarda etkili

• Hayvanlarda – Hava yolu hastalıklarında – Allerjik bronşitis – Astım Atlarda; Tekrarlayan hava yolu tıkanmalarında (kronik obstrüktif akciğer hastalığı, KOPD) kullanılırlar

Epinephrine binds its receptor, that associates with a heterotrimeric G protein. The G protein associates with adenilate cyclase that converts ATP to c. AMP, spreading the signal

• Kıssa etki süreli nonspesifik bronkodilatörler – Epinefrin (Adrenalin) – Norepinefrin – Isoproterenol • Uzun etki süreli β 2 -spesifik ilaçlar – Terbutalin – Metaproterenol – Albuterol (Salbutamol) – Klenbuterol

β-Adrenerjik Agonistler Epinefrin • Epinefrin (Adrenalin) bronşları genişletirler – α ve β reseptörleri stimüle eder, vazopressif ve kalbe etkileri var – Acil durumlarda (anaflaksi) bronkodilatör olarak, non-spesifik stimülan – Etki süresi kısa, uzun kullanıma uygun değil – Doz 10µg/kg IM, IV (tek doz olarak), 15 dak sonra tekrarlanabilir – 1 mg/m. L solüsyonları var, etki çabuk başlar

β-Adrenerjik Agonistler İzoproteranol • Güçlü β reseptör agonisti • Kalbe (β 1) etkileri var – uzun süre kullanılmaz – İnhalasyon veya enjeksiyonla verilir – Etki süresi 1 saaten az – Atlarda bronş daralmasını düzeltir – Fizyolojik tuzlu sol. 0. 2 mg/50 m. L yoğunlukta yavaş İV infüzyonla – Kalp atım sayısı 2 kat arttığında uygulama durdurulur

β-Adrenerjik Agonistler Terbutalin • β 2 aktivitesi isoproteranole benzer, daha uzun etkili (6 -8 saat) – akut bronş daralması nöbetlerini düzeltmek amacıyla SC verilebilir – Atlarda KOPD tedavisinde kullanılır – Tablet ve enjektabl formları vardır • Hipertrofik kardiyomiyopatilerde ve glokomda kullanılmaz • Kalp, renal problemli, diabetes mellitus ve tiroid hipertrofisinde dikkatli kullanılmalı • Atlara İV verildiğinde terleme ve MSS uyarısı (Metilksantin türevleri ile beraber kullanılabilir)

β-Adrenerjik Agonistler Albuterol • • Albuterol (salbutamol) Terbutaline benzer At ve köpeklerde kullanılır Atlarda KOPD ile ilişkili bronkospazm ve bronkokonstruksiyonda albuterol sülfatın kullanımı FDA tarafından onaylanmıştır. • At ve küçük hayvanlarda inhaler formda kullanılabilir.

β-Adrenerjik Agonistler Klenbuterol Yerel anestezik ve spazm çözücü etkiyle öksürük kesici Bronkodilatör etkisi parsiyel agonist olduğu ve insintrik etkisi nedeni ile terbutalin gibi β agonistlere göre daha düşük • Atlarda kullanımı FDA onaylı ve KOPD (kronik obstr. Pul. Dis) tedavisinde kullanılır – KOPD’li atlarda mukosilier transportu – Atlara şurup şeklinde 0. 8 µg/kg dozda günde iki kez , başlangıç dozu etkisiz ise 4 kata kadar artırılabilinir, etki 6 -8 saattir – KOPD atlarda Nebulizatör veya inhaler ile, doz istenen etki olana dek dereceli olarak artırılır – Önerilen yüksek dozda yanıt yoksa atta dönüşümsüz bronkospazm var – En yaygın yan etki terleme, taşikardi ve kas

• • • Tokolitik (uterus kasıl eng) etkisi vardır Gıda hayvanlarında kullanımı yasak Dilatör olarak sistemik verilirse yan etkileri var • β-reseptör agonisti + glukokortikoid + antikolinerjik • Aerosol ile verilirse önce glukokortikoid ve antikolinerjik sonra klenbuterol verilir

• β Agonistlerin yan etkileri – En yaygın yan etki taşikardi ve kaslarda tremor – Kardiak etkiler β-1 agonistleri için belirgin olup β-2 agonistlerin yüksek dozlarında görülür – β agonistlerin yüksek dozlarının nebulize edildiği atlarda terleme, kas titremesi ve heyecan şekillenir – β 2 reseptör agonistleri uterus hareketlerini inhibe edebilir gebeliğin ileri dönemlerinde kullanılmamalı – Yüksek doz β 2 agonistleri hipokalemiye neden olabilirler

İLAÇ DOZAJ Epinefrin Köpek: 0. 05 -0. 5 mg, intratracheal veya IV Kedi: 0. 1 mg, IV veya IM büyük baş: 0. 1 mg/kg, IV, SC, veya IM Isoproterenol Köpek: 0. 1 -0. 2 mg, IM veya SC, 4 kez Kedi: 4 -6 µg, IM, her 30 dk gerektikçe Atlar: 0. 4 µg/kg, IV (dilüe) Terbutalin Köpek, kedi: 0. 1 mg/kg, SC, her 4 saatte veya 0. 03 mg/kg, PO, 2 kez Atlar: 0. 0033 mg/kg, IV, veya 0. 2 -0. 6 mg/kg, PO, 2 kez. Albuterol Köpek: 0. 05 mg/kg, PO, 3 kez. Atlar: 8 µg/kg, PO, 2 kez. Klenbuterol Atlar: 0. 8 -3. 2 µg/kg, PO, 2 kez. , veya 0. 8 µg/kg, IV, 2 kez.

Merkezi stimülanlar Metilksantin türevleri • Kafein, teobromin, teofilin (özellikle bronkodilatör olarak), pentoksifillin • Metilksantinler – Bronkodilatör, kardiyotonik, MSS stimülanı, orta güçte diüretik – Mast hücrelerinden inflamatuvar mediyatör salınımını da azaltır – Diyafram kontraksiyonunu artırır – Mukosiliyer transportu artırır

Merkezi stimülanlar Metilksantin türevleri • Mekanizmalar – Adenozin reseptör (broş düz kas hücre membranı reseptörü) antagonisti olarak • Adenozin bronş daralmasını uyarır ve Adenilat siklazı (AC) inhibe eder, (AC, c. AMP sentezinden sorumludur ve bronş düz kas gevşemesini kontrol eder) ve – PDE (fosfodiesteraz) enzimini inhibe eder • PDE inhibisyonu hücre içi c. AMP miktarını arttırır • c. AMP mast hücrelerinden yangısel mediyatör salınımını inhibe eder

Merkezi stimülanlar Metilksantin türevleri • Düz kaslarda Ca mobilizasyonunu önler – PG salınımını inhibe eder – Depo granüllerden kateşolamin salınımını artırır – Diyafram ve kalbin kontraktil proteinlerinde Ca kullanımını artırır

Merkezi stimülanlar Metilksantin türevleri Teofilin • Hayvanlarda iyi tolere edilen oral kullanıma elverişli bronkodilatör • Bronkodilatasyon dozundan daha düşük miktarları antiinflamatuar etkili • Aminofilin % 78 -86 teofilin’dir • Diğer metilksantin grubu ilaçlara göre daha az GI irritan • Oral ve enjektabl kullanım için formülasyonları ile köpek ve kedilerde kullanılabilen sürekli salınan birkaç formu var • PO, hızla ve tama yakın oranda emilir, karaciğerde metabolize edilir, dozun % 10 değişmeden idrarla atılır

Merkezi stimülanlar Metilksantin türevleri • Hızlı İV verilirse hayvanlar duyarlı Yan etki: Aritmi, MSS uyarısı, konvülsiyon, GI irritasyon görülebilir • Teofilin metabolizması çoğu ilaç (simetidin, florokinolon antibiyotikler, eritromisin) tarafından inhibe edilir ve kan yoğunluğu artar. Bazı ilaçlar metabolizmasını indükler ve dozu artırmak gerekebilir (rifampin, fenobarbital) • Atlarda KOPD tedavisinde • Atlarda konjessif kalp yetmezliğinin sağaltımında KGlikozitlerle • Anestezi sırasıdaki spazmı önlemek yatıştırmak • Astım sağaltımında glukokortikoitlerle birlikte • Kedi ve köpeklerde solunum ve kalple ilgili hastalıklarında • Sığırlarda pek etkili değil

ilaç dozaj Teofilin (Parenteral) Köpek: 10 mg/kg, IV (yavaş) veya IM Atlar: 15 mg/kg, IV (yavaş) Teofilin (oral) Köpek: 5 -7 mg/kg, PO, 3 kez Kedi: 3 mg/kg, PO, 2 kez Atlar: 10 -15 mg/kg, PO, 2 kez. Teofilin (SRT) Köpek: 20 mg/kg, PO, 1 kez Kedi: 25 mg/kg, PO, 1 kez Atlar: 15 mg/kg, PO, 1 kez. Aminofilin (parenteral) Köpek: 10 mg/kg, IV (yavaş) Kedi, atlar: 5 mg/kg, IV (yavaş) Aminofilin (oral) Köpek: 10 mg/kg, PO, 3 kez Kedi: 5 mg/kg, PO, 2 kez. Atlar: 15 mg/kg, PO, 2 kez.

Merkezi stimülanlar Metilksantin türevleri Doksapram • Medüller merkez, solunum merkezi ile aort ve karotid arterde kemoreseptörleri stimüle eder – MSS’nin diğer kısımlarına etkisi ancak yüksek dozlarda mg • Acil durumlarda anestezi sırasında, opiat ve barbütratların depresan etkilerini düzeltmek için, yeni doğanlarda solunumu uyarmak • Yüksek ve tekrarlı dozlarda kan basıncında yükselme, kalp atım düzensizlikleri, çırpınmalar, solunum sayısında artış. • Sempatomimetik ilaçlarla additif etk, kas gevşeticilerin etkisini maskeleyebilir – Köpek ve kedilere 1 -5 mg/kg, IV – Apnetik yeni doğanların dili altına 1 -2 damla – Ergin atlarda 0. 5 -1. 0 mg/kg, IV – Taylarda 0. 02 -0. 05 mg/kg/dakika, IV dikkatlice verilir

Glukokortikoidler (GK) • GK hücrelerdeki reseptörlere bağlanarak hava yolundaki enflamasyonda rol oynayan mediyatörlerin (sitokininler gibi) üretiminden sorumlu genlerin transkripsiyonunu inhibe ederler. • Mast hücreleri hariç diğer hücrelerden yangısel mediyatör (PG, LT) sentezini azaltır • Mukozadaki ödemi gerileterek ve β 2 -reseptörler üzerine adrenerjik agonistlerin etkisini artırırarak solunum düz kaslarındaki spazmı ortadan kaldırırlar. • Enfeksiyonda kullanılmaz (immun sistemi baskıladıklarından) • Prednizolon kedilerde trahebronsitis, atlarda nonenfeksiyöz bronşitis, alerjik bronşitis ve KOPD tedavisinde etkin • KOPD parenteral verilmesi durumu hızla düzeltir

• Uzun süreli tedavi için at ve küçük hayvanlarda – Köpeklerde oral prednizolon ya da prednizon ilk tercihtir, antiinflam. dozu 0. 5 -1. 0 mg/kg gün aşırı – Kedi dozu köpek dozundan daha yüksek, astım tedavisinde oral prednizolon 2 - 4 mg/kg/gün, 10 -14 gün, ardından 1. 0 mg/kg/ gün kronik doz – Astımlı kediye uzun etkili methylprednisolon asetat İM olarak 3 haftada bir 20 mg – Kedilerde uzun süreli kullanımları konjessif kalp yetmezliği riskini artırabilir ve davranış değişiklikleri, iştah ve ağırlık artışı, hipergisemigibi yan etkilene neden olabilir – sistemik yan etkilere karşı topikal (inhaler ) formülasyonların kullanımı önerilir • Atlarda KOPD tedavisinde oral prednizolon 2 mg/kg günde bir- iki kez ya da enjektabl deksametazon (0. 1 mg/kg, ancak bu yolla yan etki görülebilir) ve ya inhaler şekilde glukokortikoidler

Antikolinerjikler (parasempatolitik) Solunum yollarında vagal yolla oluşan irritan etkiyi ve bu irritasyona karşı reseptörlerin duyarlılığını azaltarak • Kolinerjik stimülayon bronşlarda daralmaya neden olur • Astımlı kişiler kolinerjik reseptör stimülayonuna daha duyarlı, bu grup ilaçlar β agonistlerden daha etkili olabilirler

Antikolinerjikler (parasempatolitik) Atropin • Havayolu sekresyonlarını azaltır, bradikardiyi önler • OFİ zehirlenmelerinde • Atlarda akut bronkodilatör olarak 0. 014 mg/kg IV düşük dozda, teofilinden daha güvenli • Düşük dozlarda taşikardi, nörolojik bozukluklar ve bulanık görme, barsak bozuklukları • Atlarda KOPD’i teşhis için 0. 022 mg/kg test dozu şeklinde uygulanır – Bu dozlarla akciğer fonksiyonları iyileşmiyorsa bronkodilatör tedavi yararsız denilir • Solunum yollarının mukozasını kuruttukları ve muko-siliyer taşıma hızın yavaşlattıklarından ipratopium bromide daha çok kullanılır.

Antikolinerjikler (parasempatolitik) Glycopyrrolate • İnsanlarda atropinden 2 kat güçlü ve kan beyin engelini geçmez • Etkisi atropine göre yavaş başlar, uzun sürer • Atlarda kullanımına ilgili veri az, 2 -3 mg IM, günde 2 -3 kez

Antikolinerjikler (parasempatolitik) İpratropium bromide – Atropin türevidir – inhalerler ile KOPD atlara verilir – Emilmediğinden sistemik etki oluşturmaz

Ekspektoran ve mukolitikler • Bronşiyal sekresyonların atılımını, eksudatın klirensini ve verimli öksürük oluşması için kullanılırlar • Doğrudan (solunum yolu mukozası üzerine- terementin esansı, gliseril gayakol gibi), dolaylı (ipeka, terpin hidrat, amonyum klorür gibi kustucu ilaçlar yemek ve mide mukozasını tahriş ederek) ve karma etkili (iyodürler) balgam söktürücüler *Tuzlu balgam söktürücüler (amonyum karbonat, amonyum klorür, NAI, KI, sodyum sitrat) – İyot tuzları (Na. I, KI) karma etkili, – İyotlular gebelere, hipertroidli ve süt veren hayvanlara verilmez – Na. I ve KI solunum yollarının akut yangısında hastalığın şiddetini artırır, akut kullanılmamalı – Bronşitisin son aşamasında ve kronik solunum yol hastalıklarında kullanılır. – Amonyum tuzları (Amonyum klorür ve karbonat) – Refleks yoluyla etk. , akut ve kronik yangılarda kul. , Amonyum klorür alkaloz ve idrarın asitleştirilmesinde de kul. , yüksek dozda akut akciğer ödemine neden olur. Kalp, karaciğere ve böbrek

Ekspektoran ve mukolitikler *Uyarıcı balgam söktürücüler – Kronik yangı olaylarını uyarmak amacıyla kronik solunum yolları hastalıklarında – Gayakol, gliseril gayakol ve kreazot kullanılır. • Guaifenesin (gliseril gayakolat) – Bronş salgısını bezler üzerine doğrudan etkiyerek uyarır – Kronik sol. Yolları hast. Konjesyon yaparak salgıyı artırır, mukusun yapışkanlığını azaltır – Merkezi etkili kas gevşetici , ekspektoran, antitüssif – Vagal uyarıyla bronş sekresyonlarını stimüle eder

Ekspektoran ve mukolitikler • İpeka – Küçük dozlarda mide mukozasını uyararak refleks balgam söktürücü, büyük dozlarda kusturucu – Kedilerde öldürücü olabilir • Terementi esansı ve tereben – Balgamı sulandırıcı ve atılmasını kolaylaştırıcı, hafif antiseptik, tükrük salgısını artırıcı, işetici, antifermantatif, karminatif, terletici – Sindirim kanalı ve böbrek hastalıkları ve süt hayvanl ve kedilerde kullmaz. • Talu balsamı, benzoik asit ve benzoatlar, kafurlu afyon tentürü, poligala aynı amaçla kullanılabilir

Balgamı eriten ilaçlar • N-asetilsistein – % 10 solüsyonları havayolu ile verilebilir, bileşiğin sülfidril grupları mukoprotein üzerinde disülfit bağlarını bozar ve mukusun yıkımlanmasını, bu nedenle atılımını kolaylaştırır – Glutatyon düzeyini artırır ve serbest radikallerle etkileşir – Penisilin ve tetrasiklinleri etkisiz kılar • Dembreksin – Bazı ülkelerde atlarda kullanımı var – Mukus viskozitesini değiştirir ve atılımını kolaylaştırır – Antitüssif etkisi de vardır Akciğer sekresyonlarında antbiyotik yoğunluğunu artırır

Dekonjestanlar veteriner pratikte fazla kullanılmazlar α-adrenerjik agonistler lokal VK yaparlar • Ödemi ve şişliği azaltırlar • Topik ve nazal dekonjestan olarak • allerjik ve viral rinitlerde • Dekonjestanlar – Sistemik verilirse: Hipertansiyon, kalpte stimülan, MSS stimülasyonu, midriyasis • Antihistaminikler – Sistemik verilirse: sedasyon

Antibiyotikler • Sığır • oksitetrasiklin, eritromisin, penisilinler, sulfonamidler; • Koyun ve keçi • oksitetrasiklin, penisilinler, ve sulfonamidler • Kedi-köpek • sefalosporinler, kloramfenikol, eritromisin, linkomisin, clindamycin, penisilinler, sulfonamid ve tetrasiklinler • At • Penisilinler, sulfonamidler, tetrasiklinler, enrofloxacin ve ceftiofur • Çoklu antibiyotik kullanımı • Sinerjikler • Çiftlik hayvanlarda rezidü sorunu

Solunum yolu antiseptikleri • • • Kreozot Kreolin Gayakol Okaliptus esansı Mentol

Solunum sistemi ilaçları Antelmentikler Fenbendazole Ivermectin 20 mg/kg, PO, 5 gün, günde 1 kez 0. 4 mg/kg, SC, 1 kez Antibiotikler Amoxicillin-clavulonate Azithromycin Cefadroxil Cefoxitin Cephalexin Chloramphenicol Clindamycin-bacterial Clindamycin-Toxoplasma Doxycycline Enrofloxacin Imipenem Metronidazole Trimethoprim sulfonamide 22 mg/kg, PO, 12 saatte bir 12. 5 -25 mg/kg, PO, 12 saatte bir 7. 5 -15 mg/kg, PO, 12 -24 saatte bir 22 mg/kg, PO, 24 saatte bir 22 mg/kg, IV, 8 saatte bir 22 mg/kg, PO, 8 saatte bir 10 -15 mg/kg, PO, 12 saatte bir 10 -12 mg/kg, PO, 24 saatte bir 10 -12 mg/kg, PO, 12 saatte bir 5 mg/kg, PO, 12 -24 saatte bir 2. 5 -5 mg/kg, PO, 12 -24 saatte bir 3 -10 mg/kg, IV, 6 -8 saatte bir 12. 5 -25 mg/kg, PO, 12 saatte bir 15 mg/kg, PO, 12 saatte bir

Kedi solunum sistemi ilaçları Antihistamine/antiserotonin/anti-leucotriene Chlorphenarimine Cyproheptadine Zafirlucast 2 mg/kediler, PO, 12 saatte bir 5 mg/kediler, PO, 12 saatte bir Bronkodilatör Albuteral (inhalational) Terbutaline Theophylline (Theodur) Gerektikçe 0. 625 -1. 25 mg/kedi, PO, 12 saatte bir 25 mg/kg, PO, gece Glukokortikoid Prednisolone Budesonide (inhalational) Dexamethasone SP Fluticasone (inhalational) Methylprednisolone acetate 2. 5 -5 mg/kediler, PO, 12 saatte bir acil durumlarda veya günde 2 -3 kez 0. 5 -1 mg/kg, IV, gerektikçe acil durumlarda veya günde 2 -3 kez 5 -15 mg, IM, gerektikçe haftada 2 -3 kez Immune modulator/anti-viral Acyclovir (herpesvirus 1) Famciclovir (herpesvirus 1) Interferon alpha-routine infection Internasal vaccine Lysine (herpesvirus 1) 10 -50 mg/kg, PO, 8 saatte bir 32. 25 mg/kediler, PO, 12 saatte bir 30 U, PO, günde bir; 10, 000 U/kg, SQ, günde bir 250 mg, PO, 12 saatte bir kateşolamin Epinephrine 0. 5 ml, 1: 10, 000 solüsyon, SC or IM

Sempatomimemtik aminler (bronkodilatör, dekonjestan) bronkodilatör, dekonjestan İLAÇ RESSEPTÖR TİPİ Adrenalin α, β-1, β-2 Efedrin α, β-1, β-2 Isoproterenol β-1, β-2 Noradrenalin α, β-1 Fenilefrin α-1 fenilpropanolamin α-1 Tetrahidrozolin α-1 Albuterol, Clenbuterol β-2 İsoetharin β-2 Metaproterenol β-2 Terbutalin, Solbutamol β-2 Karma agonistler dekonjestanlar (alfa (α) agonists) Bronkodilatörler (β-2 agonists)

Kullanılan Kaynaklar 1. J. E. Riviere, M. G. Papich (2009): Veterinary Pharmacology & Therapeutics. Chapter 49, Ninth Edition, Wiley-Blackwell. 2. S. Kaya (Ed. ) (2007): Veteriner Farmakoloji, B. Traş; Solunum Sistemi İlaçları (Bölüm 9), Medisan Yayın Serisi. 3. S. Şener (2006): Veteriner Farmakoloji, Solunum Sistemi İlaçları, İ. Ü. Yayın No: 4671, İstanbul. 4. http: //psychology. wikia. com/wiki/Adenylate_ cyclase