Socjometria bez tajemnic Socjometria Metoda badawcza w socjologii

Socjometria bez tajemnic

Socjometria Metoda badawcza w socjologii i psychologii społecznej wprowadzona przez J. L. Moreno mająca na celu poznanie uwarunkowań, istoty i przemian nieformalnych związków międzyosobowych w grupach rówieśniczych.

Techniki socjometryczne 1. Klasyczna technika socjometryczna Moreno. 2. Technika „Zgadnij kto? ”. 3. Plebiscyt życzliwości i niechęci.

Klasyczna technika socjometryczna Moreno to pomiar: q stosunków „przyciągania” (sympatii, przyjaźni, zaufania) qstosunków „odpychania” (antypatii, wrogości, uprzedzeń)

Konstruowanie testu socjometrycznego 1. 2. 3. 4. 5. 6. Ułożenie pytań z wyborem pozytywnym i negatywnym. Ustanowienie liczby wyborów (najkorzystniej 2). Skonstruowanie tabeli wskazań pozytywnych „+” i negatywnych „-” tzw. matrycy socjometrycznej. Wykreślenie diagramu kołowego. Wykreślenie socjogramu nieuporządkowanego. Analiza socjogramu.

Przebieg testu socjometrycznego UWAGA: badanie przeprowadzamy przy 100% frekwencji q. Krótkie wprowadzenie - wyjaśnienie celu badania (należy unikać sformułowań : badanie testowe, socjometria). Ważne jest zapewnienie dyskrecji ze strony nauczyciela. q. Rozdanie kartek z pytaniami i ich podpisanie - imię i nazwisko. Przykładowe pytania: Z kim chciałbyś bawić się po lekcjach? Z kim chciałbyś pójść do kina? Z kim najmniej chciałbyś siedzieć w jednej ławce? q Podanie informacji o ograniczonej liczbie wyborów wybór tylko z członków klasy, dokonywany jest w tajemnicy przed innymi. q Wyjaśnienie ewentualnych niejasności. q Udzielanie odpowiedzi – dokonywanie wyborów. q Stosujemy oznaczenie: chłopcy dziewczęta

Tabela socjometryczna Do tabel socjometrycznych wpisuje się uzyskane wyniki badań. Z analizy tabeli uzyskuje się następujące dane: q Kto kogo wybrał bądź odrzucił. q Kto został wybrany, przez ile osób, przez kogo. q Jaki rodzaj wyborów przeważa (pozytywne czy negatywne, czy chłopcy i dziewczynki wybierają się w ramach swojej płci czy też wzajemnie).

Osoby wybierane 1 2 3 4 5 I 1 II 2 2 II I 2 I Osoby wybierające 1. imię i nazwisko 2. imię 1 3. imię II 1 4. imię I 1 2 Ilość wyborów „+” 2 3 1 0 2 Ilość wyborów „–” 1 0 2 3 3 3 3 4 i nazwisko II i nazwisko Ogółem wyborów

Socjogram graficzny nieuporządkowany Wybory pozytywne 15 2 8 19 7 12 11 6 1 3 25 17 22 5 4 15

Analiza socjogramu q Gwiazda socjometryczna pozytywna – osoba, która uzyskała najwięcej wyborów pozytywnych. To nieformalny przywódca grupy, który w przyszłości może właściwie wypełniać obowiązki jako formalny kierownik grupy lub pełnić inne funkcje. Osoby te cechuje: punktualność, towarzyskość, poczucie humoru. q Gwiazda socjometryczna negatywna – osoba, która otrzymała najwięcej wyborów negatywnych. Zwykle jest to: v osoba nadmiernie agresywna , mająca niepoprawne kontakty z rówieśnikami, o której można sądzić, że nie jest najlepiej przystosowana społecznie, v osoba wycofana, charakteryzująca się niską energią, którą nie interesuje uznanie społeczne. Mało popularne osoby w grupie można wprowadzać w niewielkie zespoły, w których będą mieli ułatwione interakcje z rówieśnikami i gdzie będą mogli wykazać się swoją aktywnością, przez co podwyższą własną pozycję.

q. Osoba odrzucona – osoba darzona niechęcią, z przewagą wyborów negatywnych. q Osoba izolowana – osoba przez nikogo niewybierana, obojętna, lekceważona – liczba wyborów = 0. To zwykle osoba nieagresywna, wycofująca się , o niskich kompetencjach społecznych i poznawczych. q Para – osoby wybierające siebie wzajemnie. Kiedy mało jest wyborów wzajemnych, a wiele odrzuceń obustronnych, wówczas atmosfera w grupie jest napięta, grupie grozi rozpad. q Paczka – grupa osób (3 i więcej) wybierających się wzajemnie, ale także nieliczne są połączenia z resztą grupy. Warto przyjrzeć się funkcjonowaniu tej grupy, gdyż zachodzi prawdopodobieństwo przekształcenia paczki w klikę. q Klika – grupa osób (3 i więcej) wybierająca się wzajemnie i izolująca się od reszty. q Łańcuch – wybory przechodnie wzajemne, nie zamykające się w kręgu.

Gwiazda socjometryczna osoba, która uzyskała najwięcej wyborów pozytywnych 3 8 4 12 2 11 9

Para osoby wybierające siebie wzajemnie 3 8

Paczka grupa osób (3 i więcej) wybierających się wzajemnie 7 11 3

Łańcuch wybory przechodnie wzajemne, nie zamykające się w kręgu 13 2 8

Zalety socjometrii: q krótki czas badania, q łatwość udzielania odpowiedzi, q uzyskanie wielu informacji o badanej grupie, q śledzenie rozwoju społecznego grupy, q możliwość powtarzania badań (ewaluacja – monitorowanie zmian), q wykorzystanie wyników badań w konstruowaniu / modyfikowaniu planu wychowawczego klasy.

„Nigdy nie można odgadnąć, jak postąpi pojedyncza osoba, natomiast dokładnie da się przewidzieć, co zrobi pewna określona grupa ludzi”. Arthur Conan Doyle Dziękujemy za uwagę