SNR SSTEM Dr gr yesi Esat ANLI Bu

SİNİR SİSTEMİ Dr. Ögr. Üyesi Esat ŞANLI Bu Fotoğraf, Bilinmeyen yazar tarafından CC BY-SA-NC altında lisanslanmıştır.

SİNİR SİSTEMİNİN GÖREVLERİ Sinir Sisteminin Görevleri Çevreden duyusal bilginin alınması Alınan bilginin işlenmesi Uygun davranışsal tepkinin verilmesi

UYARANDAN DAVRANIŞA Uyarandan davranışa kadar geçen süreçte bilgi, sinir sisteminde birçok işlemden geçer. Beyin kendisine gelen uyaranları sinir hücreleri arasındaki bağlantılar aracılığı ile düzenler ve motor tepki geliştirir. Bu arada duyusal sistemler yeni uyaranları algılamaya hazır hale gelir.

ALGI-DAVRANIŞ

DUYUM • Çevremizdeki ışık, ses, basınç gibi enerji değişikliklerinin yani uyaranların duyu organlarındaki reseptörler tarafından sinir akımı haline dönüştürülerek beynimize ulaştırılmasına duyum denir.

ALGI Sinir hücreleri aldıkları uyarıyı birincil duyusal kortekse iletirler Duyusal korteksle diğer sistemler arasındaki bağlantı alanları aracılığı ile bellekteki bilgilerle bütünleştirilir ve tanımlanır Gelen uyaran anlamlı yaşantılara dönüştüğünde “algı” adını alır

Algıya dönüşen uyarana hangi davranışsal tepkinin verileceğine beynin yönetsel merkezi olan prefrontal korteks karar verir. DAVRANIŞ Verilen karar uygulama merkezi olan premotor kortekse aktarılır. Bu alan kaslar aracılığı ile davranışı gerçekleştirir.

Sinir sisteminin fizyolojik sınıflandırması SİNİR SİSTEMİ MERKEZİ SİNİR SİSTEMİ PERİFERİK SİNİR SİSTEMİ Bu Fotoğraf, Bilinmeyen yazar tarafından CC BY-SA altında lisanslanmıştır.

Sinir Sistemindeki Hücrelerin Yapısı ve İşlevi • Beyin kasları hareket ettiren organdır. • Davranış sinir sisteminin öncelikli işlevidir. • Bilgi çevreden ışık, ses dalgası, koku, tat veya nesnelere dokunarak duyusal nöronlar olarak adlandırılan özelleştirilmiş hücreler sayesinde alınır. • Hareketler ise motor nöronlar tarafından kontrol edilen kasların kasılmasıyla gerçekleşir.

• • Duyusal nöronlar ve motor nöronlar dışında tamamıyla sinir sistemi içinde internöronlar (aranöronlar) bulunur. Lokal internöronlar yanlarındaki nöronların yanında bir döngü oluştururlar ve küçük miktarlardaki bilgi parçalarını analiz ederler. Sinir Sistemindeki Hücrelerin Yapısı ve İşlevi

Sinir Sistemindeki Hücrelerin Yapısı ve İşlevi • Nakleden internöronlar beynin bir bölgesindeki lokal internöron döngüsünü başka bir yerdekine bağlar. • Bu bağlantılar sayesinde beyindeki nöron döngüleri algı, öğrenme, karar verme ve karmaşık davranışların kontrolü gibi bazı görevler için zorunlu işlevleri gerçekleştirirler.

Sinir Sistemindeki Hücrelerin Yapısı ve İşlevi • Sinir sistemi merkezi sinir sitemi ve periferik (çevresel) sinir sistemi olarak iki temel bölümden oluşmaktadır. • Merkezi (Santral) sinir sistemi kafatası ve omurga kemikleri tarafından korunur, beyin ve omurilikten oluşur. • Periferik (çevresel) sinir sistemi ise bu kemiklerin dışında bulunur ve çoğunlukla duyu organları ve sinirlerden oluşur.

Sinir Sisteminin Hücreleri: Nöronlar/Temel Yapısı • Nöronlar (sinir hücreleri) si nir sisteminin işleyen ve bilgi transfer eden elemanlarıdır. • Hücre gövdesi ya da soma • Dendiritler • Akson • Terminal butonlar

Sinir Sisteminin Hücreleri: Nöronlar/Temel Yapısı • Hücre gövdesi ya da soma: Çekirdek ve hücrenin yaşamsal işlevlerini sağlayan mekanizmayı kapsar. • Dendiritler: • Nöronlar iletişim halindedir ve dendiritler bu mesajlarda önemli alıcılardır. • Akson: • Genellikle miyelin kılıfıyla kaplı uzun ince bir tüptür. Akson bilgiyi hücre gövdesinden terminal butonlara taşır. • Terminal butonlar: Aksonların büyük bir bölümü birçok kere bölünür ve dallanır. İnce dalların ucundaki küçük yumrulardır.

Sinir Sisteminin Hücreleri: Destekleyici Hücreler (Glia) • • • Nöronlar merkezi sinir sisteminin yaklaşık yarısı kadarını kapsar. Geriye kalan kısım çeşitli destekleyici hücrelerden oluşur. MSS’nin en önemli destekleyici hücreleri nöroglia ya da nöron yapışkanları olarak da adlandırılabilecek hücrelerdir. Glialar gerçekten de MSS’ni bir arada tutar ama bundan daha fazlasını da yaparlar.

Sinir Sisteminin Hücreleri: Destekleyici Hücreler (Glia) Nöronların varlıkları çok korumalı bir şekilde güvence altında tutulmaktadır. Nöronlar fiziksel ve kimyasal olarak vücudun geri kalanından glial hücreler tarafından ayrılır. Glial hücreler; • Nöronları çevreler ve tutarlar, • Besin sağlamalarını kontrol ederler, • Diğer nöronlarla gerçekleştirilen nöral iletişimin karışmaması için yalıtım sağlar; • yaralanma ya da bir hastalık sonucu ölmüş nöronları yok ederler.

Sinir Sisteminin Hücreleri: Destekleyici Hücreler (Glia) MSS’nde her biri özel bir rol oynayan farklı tipte glial hücreler mevcuttur. En önemli 3 tanesi Astrositler, Oligodendrisitler Mikroglialar dır.

Sinir Sisteminin Hücreleri: Destekleyici Hücreler (Glia) Astrosit • Yıldız hücre demektir ve bu isim bu hücrelerin şeklini tarif eder. • Bunlar, nöronlara fiziksel destek verir ve beyindeki nöron enkazları temizler. Nöronların işlevlerini yerine getirebilmeleri için gerekli bazı kimyasalları üretirler. Oligodendrisitler • Temel işlevi aksonların büyük bölümünü diğerinden ayıran miyelin kılıfını üretmek ve aksonlara destek sağlamaktır. Mikroglialar • En küçük glia hücreleridir. • Bazı tip astrositler ve fagositlerin yaptığı gibi ölü ya da ölmek üzere olan nöronları parçalayıp yutarlar. Beyni istilacı mikroorganizmalara karşı korurlar. En temel sorumlulukları ise beyin hasarına karşı inflamatuvar reaksiyon oluşturmaktır.