Slide bi ging https drive google comdrivefolders0 B

-Slide bài giảng: https: //drive. google. com/drive/folders/0 B 0 y. Lx. LCx 0 Yf. Vk. JMWDZw. TXBWRm 8 -Slide thuyết trình của sinh viên: https: //drive. google. com/drive/folders/1 ICEk. HG 5 v. P 8 k. Ss 1 dz. Fdsu. F 9 VTFS 3 oc. EEu -Các bài tập: https: //drive. google. com/drive/folders/1 cga 14_id. Z 3 YJYMO 2 Wotxeng. Hs. D_ UN_bz

HIỆU ỨNG TÁN XẠ TỔ HỢP (RAMAN)

Nội dung 1. Tán xạ Raman (thông thường) 2. Tán xạ Raman kích thích

Phân biệt phản xạ và tán xạ Ánh sáng đổi hướng tuân theo định luật Đề Các (góc phản xạ bằng góc tới). Ánh sáng đổi hướng không tuân theo quy luật nào.

1. Tán xạ Raman (thông thường) Hiện tượng: Raman dùng một kính hiển vi để hội tụ ánh sáng mặt trời vào một bản phản xạ. Sau đó dùng kính lọc để thu ánh sáng 500 nm và chiếu vào chloroform, phía sau mẫu chloroform có ánh sáng màu vàng (bước sóng khoảng 570 nm). Bước đột phá: 1. Cường độ ánh sáng tán xạ rất yếu nhưng ông vẫn quan sát được hiện tượng. 2. Tạo tiền đề cho sự hình thành một ngành quang phổ mới-quang phổ Raman.

Chúng ta cần phải giải thích: Tại sao khi ánh sáng tần số ω chiếu tới mẫu, phía sau mẫu chúng ta lại thu được ánh sáng có tần số ω+ωv hoặc ω-ωv (ví dụ: ở đây ωv ứng với λ=70 nm). Có hai cách giải thích: 1. Dùng lý thuyết sóng cổ điển (mô hình dao động tử phi điều hòa ở chương 2). 2. Dùng cơ học lượng tử

Xét điện trường tác động vào chất lỏng hoặc khí 1. Dùng lý thuyết sóng cổ điển (mô hình dao động tử phi điều hòa ở chương 2). Điện trường sẽ tác dụng lực điện lên các electron

Hạt nhân (màu đỏ) cũng tác dụng lực lên các electron Các lực tác dụng lên electron gồm: lực điện trường, lực hạt nhân Các lực này gây ra gia tốc cho electron

Fhạt nhân tùy thuộc vào điện trường mạnh hoặc yếu. Trong bài này, chúng ta thay kí hiệu x bằng r.

Chú ý: Các lực tác dụng lên hạt nhân hoặc electron được tính từ thế tương tác giữa chúng. • Hàm thế năng: • Biểu thức lực đàn hồi tác động lên điện tử và hạt nhân:

(1) Giả sử Kh Có Khi khảo sát phát sóng ônnhbậcr Khi khảo sát tán xạ Raman dù hài ng g cân a vì hai las ó rc 2 h lúc Electron lệch khỏi vị trí cân ebằng vu Electron nà lệch khỏi vị trí cân bằng y r, nhiều. n ynhiều. án ì cểhkhông h ưađộn hạt Độ lệch x không tỷ lệ tuyến tính sá Độ lệch ng g r tỷ lệ tuyến tính với lực hạt nhân hạtynhân (tác dụng lên electron). ếu Đây là một phương trình vi phân phi tuyến đối với x Đây là một phương trình vi phân đối với r

(1) Giả sử Khi khảo sát phát sóng hài bậc hai Đây là một phương trình vi phân phi tuyến đối với x Đây là một phương trình vi phân đối với r Nghiệm x của phương trình này có dạng: Chưa giải được vì chưa biết ra.

Đây là một phương trình vi phân phi tuyến đối với r Chưa giải được vì chưa biết ra. Lực tác dụng lên hạt nhân là: Phương trình chuyển động của hạt nhân: Đặt: Phương trình chuyển động của hạt nhân: Giả sử tác dụng của điện tử đến hạt nhân nhỏ Ta tìm được ra.

g ún n ch uô h vì kh tín E g χ 0 on yến P= tr tu ết ng ng Vi đa ua ta ổ q kh Ta tìm được ra. Đây là một phương trình chuyển động của electron. Dùng công thức P=Ner, ta viết lại phương trình chuyển động electron theo độ phân cực. Trong đó:

Kết hợp phương trình chuyển động của electron và hạt nhân ta có: Như vậy độ phân cực sẽ có các thành phần tần số ω+ωv hoặc ω+ωv Nên ánh sáng phát ra cũng có những thành phần tần số này.

Giải thích bằng cơ học lượng tử

2. Tán xạ Raman kích thích Khi dùng laser làm nguồn kích thích mẫu trong thí nghiệm tán xạ Raman ta sẽ nhận được dạng tán xạ Raman kích thích (cảm ứng).

Lúc này chúng ta không thể bỏ qua các thành phần r 2 trong lực tác dụng lên hạt nhân cũng như lực tác dụng lên điện tử: Có thành phần r 2 dẫn đến có thành phần P 2 trong phương trình chuyển động electron nên sẽ xuất hiện các tần số 2ω, 2ω-ωv, 2ω+ ωv , 2ω-2ωv, 2ω+ 2ωv Phương trình chuyển động của hạt nhân: