Sejm Czteroletni Sejm Wielki sejm walny zwoany 6

Sejm Czteroletni, Sejm Wielki sejm walny zwołany 6 października 1788 za zgodą cesarzowej Rosji Katarzyny II w Warszawie, obradujący do 29 maja 1792 pod węzłem konfederacji pod laską marszałka konfederacji koronnej Stanisława Małachowskiego. Od grudnia 1790 roku obradował w podwojonym składzie.

Rzeczpospolita była bardzo osłabiona, a od początku XVIII wieku w jej wewnętrzne sprawy mieszały się państwa ościenne (Rosja, Prusy i Austria). Przykładem może być Sejm Niemy, Traktat Trzech Czarnych Orłów czy wspólna akcja w trakcie 1 - go rozbioru. W końcówce lat 80 - tych XVIII wieku sytuacja stała się dla Rzeczypospolitej bardzo korzystna. Rosja wplątała się w trudną wojnę z Turcją, a zaniepokojone wzrostem jej potęgi Austria i Prusy po cichu wspierały działania antyrosyjskie w Polsce. Trzeba jednak było działać ostrożnie i szybko… Katarzyna II Wielka, cesarzowa Rosji w latach 1762 -1796

AUTORZY KONSTYTUCJI 3 MAJA Hugo Kołłątaj Ignacy Potocki Adam Jerzy Czartoryski Stanisław August Poniatowski Stanisław Małachowski

Sejm czteroletni, jeszcze przed uchwaleniem konstytucji wprowadził szereg postanowień, które bardzo wzmacniały państwo. Najważniejsze z nich to: Prawo o miastach- które wzmacniało mieszczaństwo, dawało mu reprezentację na sejmie (deputowanych) i ograniczało nieuczciwą konkurencję ze strony szlachty Likwidacja Rady Nieustającej- zwanej w Polsce Zdradą Nieustającą- organu, za pomocą którego Katarzyna II oddziaływała na RON Wprowadzenie podatków- od dóbr szlacheckich i kościelnych. Podatek miał być przeznaczony na stworzenie wojska. Król odzyskał prawo do nadawania urzędów

POSTANOWIENIA KONSTYTUCJI 3 MAJA n n n n Religia: Religia katolicka została utrzymana jako religia panująca a przejście na inne wyznanie miało być karane. Jednak zagwarantowano wolność wyznawcom innych religii i obrządków. Szlachta ziemianie: Potwierdzono prawa szlachty Zagwarantowano prawa własności, bezpieczeństwa, wolności Zobowiązano szlachtę do obrony Konstytucji i Rzeczypospolitej Mieszczanie: Zapewniono nietykalność osobistą (niemożliwość skazania bez wyroku sądowego) Chłopi włościanie: Chłopów otoczono opieką prawa i państwa. Zapewniono wolność osiedlania się i poruszania po kraju i za jego granice. Rząd, czyli oznaczenie władz publicznych: Wprowadzono trójpodział władzy. Rzeczpospolitą ogłoszono monarchią konstytucyjną. Sejm: Podzielono na dwie izby (poselską i senatorską) z kadencją 2 letnią. Zniesiono liberum weto konfederacje i wolną elekcję Posłowie i senatorowie mieli być gotowi do obrad w każdej chwili (tzw. Sejm Gotowy) Ustanowiono Sejm Konstytucyjny zwoływany co 25 lat mogący zmienić konstytucje. Król i rząd: Władza królewska miała być dziedziczna. W skład Straży Praw (rządu) wchodził król i pięciu ministrów. Ministrów powoływał król lecz zwolnić ich mógł jedynie Sejm. Król został głową Straży Praw. Król nie był odpowiedzialny prawnie ani konstytucyjnie ale jego decyzje wymagały akceptacji ministrów.

Konstytucja 3 Maja 1791 roku Obraz Jana Matejki

Lista postaci historycznych: 1. Stanisław August Poniatowski (1732 -1798); 2. Jan Dekert (1738 -1790); 3. Elżbieta Grabowska (1748 -1810); 4. Jan Kiliński (1760 -1819); 5. Klemens Maria Hofbauer (1751 -1820); 6. Antoni Stanisław Czetwertyński-Światopełk (17481794); 7. Franciszek Ksawery Branicki (1730 -1819); 8. Hugo Kołłątaj (1750 -1812); 9. Ignacy Potocki (1750 -1809); 10. Adam Kazimierz Czartoryski (1734 -1823); 11. Stanisław Małachowski (1736 -1809); 12. Ignacy Zakrzewski (1745 -1802); 13. Tadeusz Kościuszko (1746 -1817); 14. Kazimierz Sapieha (1754 -1798); 15. Jan Suchorzewski (? -d. 1809); 16. Kazimierz Konopka (1769 -1805); 17. Stanisław Staszic (1755 -1826); 18. Andrzej Zamoyski (1716 -1792); 19. chłop; 20. Józef Poniatowski (17631813); 21. stary Żyd

Konstytucja obowiązywała tylko przez rok, zanim została obalona przez armię rosyjską wraz z konfederacją targowicką w wyniku przegranej wojny polsko-rosyjskiej. Grupa polskich magnatów, która od początku była przeciwna Konstytucji, do której należeli Szczęsny Potocki, Ksawery Branicki i Seweryn Rzewuski poprosili cesarzową Katarzynę II o interwencję i przywrócenie im przywilejów, które zostały zniesione na mocy Konstytucji. 18 maja 1792 roku ponad 20 tysięcy konfederatów wkroczyło do Polski wraz z zaprawioną w bojach rosyjską piechotą w sile 97 tysięcy. Król Polski i reformatorzy mogli wystawić tylko 37 -tysięczną armię, którą w dużej mierze stanowili niedoświadczeni rekruci. Polska armia pod rozkazami bratanka króla Józefa Poniatowskiego i Tadeusza Kościuszki pokonała Rosjan w kilku bitwach. Śmiertelny cios sprawie polskiej zadał jednak sam król: kiedy w lipcu 1792 Warszawa była zagrożona oblężeniem Rosjan, król przestał wierzyć, że zwycięstwo nad Rosjanami mimo ich przewagi liczebnej jest możliwe. Uznał, że poddanie się jest jedyną alternatywą do totalnej klęski i masakry rewolucjonistów. 24 lipca 1792 król Stanisław August Poniatowski odstąpił od reformatorów i przyłączył się do konfederacji targowickiej. Polska armia uległa rozbiciu, a wielu reformatorów, uważając ich sprawę za przegraną, opuściło kraj, udając się na emigrację. Jednak król nie uratował Rzeczypospolitej. Ku zaskoczeniu targowiczan nastąpił w 1793 roku II rozbiór Polski, Rosja zagarnęła ok. 250 tys. km² a Prusy ok. 58 tys. Rzeczpospolita liczyła tylko ok. 212 tys. km² i stała się małym państewkiem buforowym z marionetkowym królem i rosyjską armią.

A TY JAK ŚWIĘTUJESZ TEN DZIEŃ? 3 Maja Święto Konstytucji - Konstytucja 3 Maja została uchwalona przez Sejm Wielki w maju 1791 roku i była to pierwsza w Europie a druga na świecie (po amerykańskiej) uchwalona konstytucja. Dzień ten został uznany świętem już 5 maja 1971 roku. Ponownie, po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, 3 maja został uznany za święto państwowe na mocy uchwały Sejmu z dnia 29 kwietnia 1919 roku. Od 1946 roku świętowanie tego dnia było zakazane przez władze aż do roku 1990 kiedy to , 6 kwietnia, Sejm ponownie przywrócił to święto.