Schrijven moet blijven Joost Beek Congres SFT 29

Schrijven moet blijven! Joost Beek Congres SFT 29 september 2017

Programma • • Introductie Ontwikkeling schrijftechniek Empirische ondersteuning Beschrijving interventie Voordelen Nadelen? Cliënten aan het woord Uitwisselingen ervaringen

Introductie • Achtergrond • Schematherapie ontwikkeling • Traumabehandeling ontwikkeling

In onze praktijk? • • Schrijftechniek in SF behandelingen Bij onderdeel trauma behandeling Hoe vaak gebruikt u het? In %?

Schrijftechniek bij psychotrauma • • CGT handboeken Richtlijnen GGZ PTSS 2013 Studies CGT SFT handboeken

CGT handboeken • 1979 • 1980 • 1993 2004 Ramsay * Brief schrijven in rouwtherapie Hoogduin * 3 brieven techniek Kernkamp & Korrelboom & Ten Broeke * symbolisch schrijven * herevaluatie UCS/UCR

CGT handboeken beschrijving techniek • 2010 Directieve therapie * Lange: schrijfopdrachten 14 p * Hoogduin: 3 brieven techniek 7 p • 2014 Korrelboom & Ten broeke symbolisch schrijven 12 pagina’s

Richtlijnen GGZ bij PTSS 2013/2009 • traumagerichte CGT bij PTSS. -Imaginaire exposure (niveau 1) -Schrijftherapie (kan via het internet plaatsvinden) (niveau 2) • EMDR (niveau 1)

Studies CGT • RCTs van Lange et al. (2001, 2003) : schrijfopdrachten, gecoacht via internettherapeut, is effectief • Van Emmerik (2008 studie, 2013 metaanalyse): schrijftherapie is even effectief als CGT (IE en CT)

Brieven schrijven in SFT handboeken. • 1994 • 2000 • 2003 Young: in vb genoemd, 1 pag. brief aan ouders: sturen + gesprek Arntz & bogels : 9 regels schrijven/voorlezen/niet sturen Young & klosko handboek: 2 pag. brief schrijven, voorlezen, meestal niet sturen

SFT handboeken • 2006 • 2008 • 2010 • 2011 Vreeswijk en Broersen niets gevonden Handboek schematherapie Technieken: 1 zin Arntz &van Genderen brief schrijven/voorlezen/niet sturen. 10 regels Arntz & Jacob Niets gevonden

SFT handboeken • 2011/2 Genderen e. a. Troostbrief aan jezelf. Halve pag. • 2014/6 Farrel & Shaw Niets gevonden • 2017 Vreeswijk & Broersen Warme brief aan kwetsbare kind Anderhalve pag.

Conclusie ? • Verwerken trauma’s door brieftechniek binnen SFT “uitgestorven”? • • Ondanks richtlijnen GGZ Ondanks empirische ondersteuning Ondanks populariteit in de CGT Ondanks voordelen

Voordelen • • • Eenvoudig op te starten Door cliënt thuis uit te voeren Op tijdstippen dat het cliënt uitkomt Goed te begeleiden via internet Biedt zelfde voordelen als imaginatie e. d. – Activeren schema en Reconstructie • Th en cl sparen FTF tijd uit voor andere zaken • Meer Self-efficacy: positief voor zelfbeeld

Introductie casus • • • Cl, 40 jr, samenwonend, 2 kinderen Aanmelding ivm HG 2010 Stoornis in de impulscontrole Partnerrelatieproblematiek BPS kenmerken Zie conceptualisatie uit 2016

Behandeling fase 1 2010 -2013 • Individueel: agressieregulatie • PRT: communicatie verbeteren • Op einde: traumabehandeling verleden: • 1 keer EMDR • 1 keer Imaginatie en rescripting • Afgesloten in 2013.

Heraanmelding 2016 • • Geen fysiek/materieel geweld Gescheiden, nwe vriendin Wel boosheidsaanvallen Gemene dingen zeggen, kwetsen Moeite zich te hechten Hulpvraag: boosheid minderen En: Moet ik toch iets met verleden?

Doelen (verkort) • Als iemand vervelend doet, blijf ik rustig • Als ik boos ben, gedraag ik me rustig • Als het me niet lukt rustig te gedragen, neem ik time-out • Ik snap waar mijn boosheid vandaan komt • Ik heb mijn traumatische ervaringen uit mijn jeugd verwerkt • Ik heb een goede relatie met M en kids

Beschrijving techniek Brief aan bronnen • • Schrijf brief aan de bron(nen) van schema. Vertel welke schema’s je nu last geven Leg bron uit hoe die heeft bijgedragen. Beschrijf hierbij concrete ervaringen, met gedachten en gevoelens. • Vertel wat je daarvan NU vindt: welke emoties; wat had je wel nodig/verdiend.

Brief aan bron: boos • Boze kind kan ventileren • Reconstructie: volwassen cl corrigeert

Brief aan bron: bedroefd • Verdrietige kind laten voelen • Reconstructie

Brief aan kind • Troosten van verdrietige kind

Uitdelen! 1. Uit Korrelboom en ten Broeke 2. instructies SFT groep MB

Dilemma’s • • Vast tijdstip? Afspraken over hoe vaak/hoe veel? Herlezen? Therapeut leest wel/niet? Voorlezen in de zitting? Versturen of niet? Wat doet de therapeut?

Wat doet de therapeut • Complimenten • Beetje sturen: – Van vaag/abstract naar concrete ervaringen – Van weinig naar meer emotie – Van boos naar verdriet – Van verdriet naar troost • Begrenzen (indien nodig)

Voordelen Schrijven vs EMDR of I+R • Niet qua effect • • Wel qua investering van FTF therapietijd Wel qua vrijheid voor patiënt Wel qua self-efficacy (sorry geen data) Wel qua gebruik maken van internet

Nadelen/problemen • Emoties te sterk? – Cl stopt dan meestal. reguleer-afspraken • Emotie blijft soms op afstand – Aan te vullen met imaginatie in zitting • Client is geen schrijver – Helaas: meer werk in de zitting • Client wil geen huiswerk doen – Dan start ik geen SFT

Ontwijkende persoonlijkheid • • een vrouw van ong 55 jaar. Aanmelding: trillende handen. Eerst behandeling gericht op SF Ontwijkende as II. – Niet lastig gevonden worden – Aanpassen – Angst afgewezen te worden

Achtergrond/bronnen • • • positie in het gezin Gezinssfeer: weinig complimenten Ervaringen: angstig, bedplassen, braken Vader overleden na…. Moeder overleden na…….

DISCUSSIE • Reacties • Aanvullingen • Tips