Sawanna z dialektw karaibskich zawan trawiasta formacja rolinna

Sawanna - (z dialektów karaibskich zawan) – trawiasta formacja roślinna, strefy międzyzwrotnikowej o klimacie gorącym z wyraźnie zaznaczoną porą suchą, trwającą od 3 do 9 miesięcy oraz porą deszczową.

Sawanny występują na znacznych obszarach Afryki i Ameryki Południowej na północ i południe od strefy lasów równikowych, a także w Indiach, wschodniej Australii czy na pograniczu meksykańsko-amerykańskim. Sawanna nosi różne nazwy regionalne np. campo w Brazylii, czy llanos w Wenezueli.

Sawannę można podzielić na: ØSawanna trawiasta - formacja roślinna charakterystyczna dla suchych obszarów międzyzwrotnikowych. Występuje w Afryce i Ameryce Południowej. Jest to obszar trawiasty z domieszką drzew i krzewów. Bezleśność sawanny jest skutkiem niedostatku opadów. ØSawanna krzewiasta - zbiorowiska krzewiaste zwykle z domieszką drzew, na obszarach międzyzwrotnikowych o niedostatku opadów lub okresowo zalewanych. ØSawanna drzewiasta - (in. sawanna ciernista, busz) - formacja roślinna charakterystyczna dla suchych obszarów podzwrotnikowych. Okres suszy wynosi 7 -9 miesięcy. Występuje w Australii, Afryce i Ameryce Południowej.

Na sawannach deszcze padają tylko latem (pora deszczowa), gdy słońce znajduje się wysoko na niebie, natomiast zima (pora sucha) jest bezdeszczowa. W porze suchej panuje bezchmurna, słoneczna pogoda i jest bardzo gorąco. W porze deszczowej temperatury powietrza są nieznacznie niższe. Im bliżej zwrotnika, tym krótsza jest pora deszczowa, a pora sucha dłuższa. W sawannie wilgotnej pora sucha trwa od 3 do 5 miesięcy, w sawannie suchej susza trwa od 5 do 7 miesięcy. Na sawannie kolczastej pora sucha trwać może nierzadko kilka lat. Ilość opadów jest bardzo zróżnicowana, choć zasadniczo waha się od 200 do 500 mm na rok. W porze suchej częstym zjawiskiem są pożary.

TEMPERATURA Temperatura powietrza w ciągu całego roku jest wysoka. Średnia roczna temperatura przekracza prawie wszędzie 25 stopni C. OPADY Ilość opadów zmienia się bardzo wyraźnie w ciągu roku. W porze deszczowej opady są obfite - sumy miesięczne przekraczają 200 mm. W porze suchej są miesiące bez opadów lub z niewielką ich ilością.

Gleby sawann stwarzają trudności w uprawie polowej, ponieważ w warunkach silnych opadów i wysokiej temperatury szybko ulegają erozji i stają się jałowe. Na glebach tych uprawia się kawe, kakao, banany, drzewa kauczukowe i inne rośliny tej strefy klimatycznej. W strefie klimatu podzwrotnikowego, charakterystycznych dla basenu Morza Śródziemnego, w warunkach istniejącej tam roślinności, rozpowszechnione są gleby brązowe. Gleby tej strefy klimatycznej zajęte są często pod uprawę winorośli, drzew oliwkowych i cytrusowych. Na półpustyniach i suchych stepach tej strefy klimatycznej tworzą się szaroziemy, które w klimacie umiarkowanym, ale równie suchym ustępują buroziemom. W wysokiej temperaturze pod skąpą pokrywą roślinną rozkład próchnicy jest w nich niezwykle szybki. Toteż w poziomie próchniczym humusu jest bardzo mało, daje on jedynie ledwo szarawe zabarwienie. Uprawy rolne wymagają na nich nawodnień i ochrony przed zasoleniem. Sawanny użytkowane są też jako pastwiska. W warunkach wilgotnych lasów rosnących w strefie klimatu zwrotnikowego, np. w zasięgu występowania deszczów monsunowych powstają żółtoziemy i czerwonoziemy.

W szacie roślinnej dominują kępy sucholubnych traw (np. afrykańska trawa słoniowa dochodząca do 5 m wysokości). Na niektórych sawannach rosną nieliczne drzewa, np. akacje, baobaby, palmy, które zwykle zrzucają liście w porze suchej. Większe skupiska drzew występują tylko nad ciekami wodnymi tworząc tzw. lasy galeriowe. W krajobrazie nie ma wyraźnej granicy między wilgotnym lasem równikowym a trawiastą sawanną. W strefie przejściowej w miarę posuwania się w stronę sawanny las staje się coraz rzadszy, a drzewa coraz niższe. Sawanny żywią stada zwierząt roślinożernych.

ØBaobaby magazynują wodę wewnątrz pękatego pnia (nawet 120 000 l) żeby przetrwać ostre susze właściwe regionom występowania. ØTrawy rosną w kępach, nie tworzą formacji zwartej. Uniemożliwia to rozprzestrzenianie się ognia podczas pożaru. ØSawanny pokrywają 20% powierzchni lądów ØTrawy sawanny jako przystosowanie przed intensywnym wyjadaniem przez roślinożerców posiadają zdolność do rośnięcia od korzenia a nie od górnej części łodygi.