SAVREMENO DOBAprvi dio 1900 1920 Savremeno doba je

SAVREMENO DOBAprvi dio (1900 – 1920)

Savremeno doba je dio istorije koji se računa od Oktobarske revolucije do danas i još traje. Mnogi istoričari računaju od Prvog svjetskog rata do danas. Ovaj period se pamti po svjetskim ratovima, velikim društvenim promjenama, naučnim dostignućima, promjenama u društvenim odnosima, stvaranju novih država, emancipaciji. . . Početak 20. vijeka svakako je najznačajniji jer ovaj period bilježi široku primjenu ključnih naučnih otkrića. Dolazi do masovne proizvodnje roba, samim tim do masovne potrošnje i polako se stvara potrošačko društvo. Na sve ovo utiču društvene promjene i ratovi pa tako imamo i različita kretanja i potražnju tog potrošačkog društva. Takodje velika naučno tehnološka dostignuća ostavljaju neizbrisiv trag, prije svega na ono što ćemo mi izučavati. Stavićemo akcenat na razvoj i promjena u društvu u oblasti odijevanja i mode.

Prve godine 20. vijeka bilježe različite promjene, pa samim tim i na polju mode. Figura postaje izdužena. Karakteristični su elegantni dugi krojevi, visoki okovratnici, šeširi širokog oboda. Ženska silueta je podsjećala na pješčani sat. Ova je forma bila aktuelna tokom cijele prve decenije 20. vijeka. Haljine su u gornjem dijelu do struka bile naglašene, pufnaste, a u struku naglašene korsetom ili kaišem. U donjem dijelu haljine ili suknje forma je bila ravnija, naglašena u zadnjem dijelu, ponekad i sa šlepom. Bila je to još uvijek nefunkcionalna odjeća. Sad već bilježimo period kad one kod svojih krojača naručuju odjeću za posebne prilike na nivou dnevnih aktivnosti. I to obične dnevne aktivnosti, sportske, svečane. . . U prethodnim periodima ovo je bilo rezervisano isključivo za visoki stalež. Najpoznatije krojačice i dizajnerke tog doba su bile sestre Tiroči. Rodjene Italijanke koje su emigrirale za SADi tamo nastavile sa radom 1908. godine.

U Evropi, godine 1907. značajnu ulogu je imao Pol Puare/Paul Poiret/ i možda najviše uticao da se prestanu naglašavati ženske obline i da silueta treba da bude u ravnim linijama, a žena da odbaci jaki korset. Njegovi modeli prirodno prate figuru, ne deformišu je, oslobadjaju stega i teme pronalaze u japanskoj umjetnosti i kulturi. Posebnu inspiraciju vidio je u kimonu i pižami. Ono što je takodje bitno za ovaj period jeste rad Belgijanca Henrija Van de Velde inspirisanog novitetima novog doba. Sve je implementirao u dizajn enterijera i nosilac je jedne nove linije Art Nouveau, Njemačka paralelno to definiše pod imenom Secesija, u Americi Art Deco. Ovo je stilski pravac koji unosi elegante, prefinjene linije, zaobljene i u kontri je sa bezličnošću. Tu je da uljepša industrijski proizvedenu robu, da spoji umjetnost i masovnu proizvodnju. Uticaj Henrija Vande Velde i ovog pravca je veliki i na modu.

Muškarci tog vremena isto kao i žene odijevali su se shodno prilici i dobu dana, pa su imali jutarnje kapute i ogrtače, dnevna odijela i elegantna večernja izdanja. Zimi su se nosili dugi kaputi do koljena. Prugaste košulje su bile uz tanku kravatu dioformalne odjeće. Kratke pantalone, užih nogavica oko gležnjeva takodje su bile sastavni dio svakodnevne muške odjeće. uformalnojprilici neophodne su bile bijele košulje, prsluci, večernji žaketi i frakovi kao i bijele leptir mašne. Šeširi su bili neizostavni i to od cilindara do onih manjeg obima. Zimske verzije šešira najčešće su bile od filca, a ljetnji od slame, popularne verzije panama šešira koji se i danas nose.

Uticaj Paul-a Pairet-a (18791944) na modu 20. vijeka -Silueta postaje fluidnija i mekša. -Gostovanje ruskog baleta 1910. godine u Parizu izazvalo je veliko interesovanje. Ovaj pariski couturier inspirisan ruskim baletom, odnosno gostovanjem stvara novi modni izraz. Uvodi turbane, široka platna, vesele boje i kimona. Spajao je funkcionalnost i estetiku u jedno. Žačetnik je ergonomije u modi. Kreće svojevrstan vid emancipacije u modi. Žene su sve više uključene u društveni život, aktivnosti. Po prvi put voze automobile, učestvuju u sportskim priredbama. U to doba glavno svjetsko stecište umjetnika svih vrsta bio je Pariz. Modni katalozi, modne fotografije postaju medij koji daje imperativ kad je moda u pitanju.

Godine 1915. najznačajnije ime francuske modne scene piše modnu istoriju, to je Koko Šanel. Najprije kreira šešire, jednostavne haljine od žerseja, plise suknje, žakete i neformalnu odjeću. Njene haljine su redefinisale pojam elegancije tog vremena. Ona je tvorac skupe jednostavnosti, tvorac male crne haljine. Modna legenda koja je suvereno vladala modnom scenom narednih šest decenija. U periodu koji se vezuje za Prvi svjetski rat i nakon njega žena se u estetsko-modnom smislu mijenja. Aktuelni su jazz, tango i charlston. Ovi plesovi utiču i na formu odjeće. Žene počinju da odlaze aktivno na plaže, plivaju, bave se sportovima, te voze automobile. Žena postaje nalik muškarcu kako izgledom, tako i u društvenim aktivnostima. Skraćuje kosu, slobodno puši cigarete na javnim mjestima, igra golf, odlazi u noćni provod i forsira figuru muškarca. Sve stege i predrasude se polako počinju rušiti.