Salk Bakanl Ana ocuk Sal ve Aile Planlamas

Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü ANNE SÜTÜ İle BESLENMEDE DANIŞMANLIK EĞİTİMİ Ders 9 Memelere İlişkin Sorunlar

Amaç • Meme sorunlarının belirlenmesi – Düz, içe çökük, uzun meme ucu – Tıkanma – Kanal tıkanıklığı ve mastit – Zedelenmiş meme ucu ve meme ucunda çatlaklar

Memelere ilişkin sorunlar • • Düz ve içe çökük meme ucu Tıkanma (engorgement) Kanal tıkanıklılığı ve mastit Zedelenmiş meme ucu ve meme ucunda çatlaklar

Meme biçimi şekilleri • emzirmeyi etkiler mi?

Düz meme ucu memenin uzayabilmesi

içe çökük meme ucu

Düz ve İçe Çökük Memelerin Düzeltilmesi

• Doğum öncesi tedavi, büyük olasılıkla yararsız olacaktır • Hemen doğum sonrası, bebek emmeye başladığında yardım daha önemli

• Hemen doğum sonrası müdahale, – Anneye özgüven kazandırmak – Bebeğin meme ucunu değil MEMEYİ emdiğini açıklamak, – Bebeğin tensel temasla memeyi keşfini sağlamak, – Annenin bebeği memeye erken tutmasına yardım etmek, – Değişik pozisyon denemek (örneğin koltukaltı), – Meme başını çıkarmak için anneye yardım (pompaenjektör) bu aşamada önemlidir

• Gerekirse ilk iki hafta, – Anne sütünü alıp bebeğe bardakla vermek, – Anne sütünü bebeğin ağzına sağmak – Sık sık bebeğe memeyi keşfetmesi için fırsat vermek yararlıdır.

Enjektör bu noktadan kesilir Piston kesilen uçtan sokulur Anne pistonu yavaşça çeker

Diğer uygulamalar ………? ! • Meme ucu kabuğu • Hoffman egzersizleri • Meme kılıfları

uzun meme ucu

Dolu meme tıkanmış meme

Dolu ve Tıkanmış Meme Farkları • DOLU MEME • TIKANMIŞ MEME – Sıcaktır – Ağırdır – Serttir – Acı verir – Ödemli gibidir – Özellikle meme ucu gevşektir – Parlaktır – Kırmızı görünebilir – Süt akar – Ateş yoktur – Süt akmaz – 24 saat ateş olabilir

Meme Tıkanmasının Nedenleri ve Önlemler Nedenler – Fazla süt – Emzirmeye başlamanın gecikmesi – Memeye kötü yerleşim – Sütün seyrek boşaltılması – Emzirmenin kısa kesilmesi Önlemler – Doğumdan hemen sonra emzirmeye başlamak – İyi yerleşmeyi sağlamak – Emzirmeyi sınırlandırmamak

Meme Tıkanmasının Tedavisi “memeyi DİNLENDİRMEYİNİZ” Bebek emebiliyorsa Bebek ememiyorsa Sık emzirtiniz, pozisyon vermeye yardımcı olunuz Elle ya da pompa ile sütü sağınız

Emzirme öncesi Oksitosin refleksini uyarmak için • Ilık yaş pansuman • Ilık duş • Omuz ve sırta masaj • Memelere hafif masaj • Meme ucu derisine uyarı • Annenin gevşemesine yardım Emzirme sonrası ödemi azaltmak için Memeye soğuk yaş pansuman

Tıkalı kanal ve meme iltihabı belirtileri Tıkalı kanal Sütün birikmesi (Süt stazı) Dokuya sızması İnflamasyon bakteriler İnfeksiyon

Tıkalı kanal ve meme iltihabı belirtileri Tıkalı kanal Şişlik Hassasiyet Yerel kızarıklık Isı artışı yok İyi hissetme İnflamasyon İnfeksiyon Sert şişlikler Şiddetli ağrılar Kızarıklık Isı artışı Hastalık hissi

Tıkalı Kanal ve Meme İltihabı Nedenleri

• Memede kısmi ya da genel süt akışı azalması – Yetersiz emzirme – Bebeğin başarısız emme çabaları – Annenin giysilerinin darlığı – Emzirme sırasında parmakların baskısı – Büyük memelerden süt akımının iyi olmaması

• Emzirme sıklığında ve süresinde azalma • Stres ve fazla çalışma • Doku harabiyeti • Memelerde travma • Bakteri girişi • Meme ucu çatlakları

Tıkalı Kanal ve İltihabın Tedavisi

• Önce • Süt akışı arttırmalı • Nedeni bulun ve düzeltin –Kötü yerleşme –Giyisi ya da parmak baskısı –Büyük memede az akış

• Öneriler –Sık emzirme –Meme ucu doğrultusunda hafif masaj –Ilık yaş pansuman –Emzirmenin sağlam taraftan başlatılması –Pozisyon değiştirme

• Sonra-24 saat sonra • Belirtiler şiddetlenmişse • Çatlak oluşmuşsa • İyileşme olmamışsa • Antibiyotik • Annenin mutlak dinlendirilmesi • Ağrı-kesiciler Tedaviye eklenmeli

meme iltihabı

Meme Absesi • • Memede acı veren, içi sıvı dolu şişlik vardır Cerrahi boşaltma uygulanır Emzirme devam eder Eğer emzirme acı veriyorsa ya da anne emzirmek istemiyorsa- sütünü sağması ve daha sonra emzirmeye dönmesi sağlanır • Antibiyotik tedavi verilebilir

Candida Enfeksiyonu • Deride yara ve kaşıntı • Meme ucu ve çevresinde kırmızı ve parlak bir alan, pullanma • Antibiyotik kullanımı öyküsü • Emzirmeden sonra da devam eden yanma ve batma hissi • Memenin daha alt dokularında da ağrı ve batma hissi • Bebeğin ağız içinde de beyaz lekelenmeler, poposunda döküntü

Candida Tedavisi • Nystatin krem • Nystatin süspansiyon

Frenulum kısalığı • Dil normal ama biraz kısadır • Bebekler iyi emebilirler • Emmede zorlanma oluyorsa-ağzına daha çok meme dokusu almasını sağlayın • Cerrahi operasyon

Meme ucu yaraları • Neden? – Bebeğin yerleşmesi iyi mi? – Tıkanıklık, çatlak, Candida enf. var mı? Memeleri kontrol et – Candida enf. ve dil bağı için bebeği kontrol et

Meme ucu yaraları • Uygun Tedavi • Annenin özgüvenini sağlanmalı • Yerleşme düzeltilmeli • Emzirmeye devam edilmeli • Tıkanıklık için sık emzirme ve sütün sağılması sağlanmalı • Candida enf. belirtileri varsa tedavi edilmeli

Meme ucu yaraları • Anneye öneriler • Memeyi günde sadece bir kez sabunsuz yıkaması • Havlu ile sertçe kurulamaması • İlaç ya da sabun kullanmaması • İlaçlı losyon ya da merhemlerden kaçınması • En son gelen sütü meme ucu ve çevresine sürmesi

Meme ucu yaraları • Merhemler- saf Lanolinli olmalıpozisyonun düzeltilmesi sonrası kullanılabilirler ama gereksizdirler • Pamuklu sütyenlerin giyilmesi • Ya da kısa bir süre sütyen giyilmemesi • Meme kılıflarının kullanılmaması