Sabit Protezlerde L Sabit restorasyonlarda L eitli maddeler

Sabit Protezlerde ÖLÇÜ

Sabit restorasyonlarda ÖLÇÜ, çeşitli maddeler ve uygulamalarla preparasyon sahası ile birlikte alt ve üst dental arkların ve alveoler kretlerin tam bir negatifinin elde edilmesidir. 2

Ölçünün niteliğini etkileyen ve hekimin kontrolünde olan iki esas faktör vardır: n Ölçü Maddeleri n Ölçü Teknikleri 3

ÖLÇÜ MADDELERİ Dönüşemez (Kimyasal olarak sertleşen) Esnemez Dönüşebilir (Isı değişikliği ile sertleşen) Elastik Esnemez • Alçı • Aljinat • Mumlar • ZOE • Elastomerler -Polisülfit -Silikon -Polieter Elastik • Agar agar • Stençler 4

İrreversibl hidrokolloidler (ALJİNAT), zamana bağlı kötü boyutsal stabiliteleri ve ince detayları iyi kopyalayamamaları nedeniyle sabit protez ölçüsünde kullanılmazlar. 5

Sabit Protez Ölçüsünde Kullanılan Ölçü Maddeleri: - Reversible Hidrokolloidler (Agar-agar) - Polisülfit - Kondensasyon reaksiyonlu silikonlar - İlave reaksiyonlu silikonlar - Polieter 6

Reversible Hidrokolloidler (Agar-agar): - Bekletmeden alçı dökülür ise boyutsal sabitliği ve yüzey detayları mükemmel olarak verir. - Soğutucu sisteme sahip özel kaşıklar ve ekipman gerektirdiği için kullanımı kısıtlıdır. 7

- Polisülfit: Merkaptan + Kurşun dioksit Polisülfit + Su 24 saat sonraki büzülme silikonlardan azdır ancak yine de 1 saat içinde dökülmeli 8

Avantajları: 1. 2. 3. 4. 5. Yırtılmaya karşı silikonlardan daha fazla dayanıklı Andırkatlardan kolay çıkar Yüzey ayrıntılarını çok net verir (0. 025 mm) Silikon ve polietere göre daha ucuzdur Alçı ile iyi uyumludur Dezavantajları: 1. 2. 3. 4. 5. Çalışma süresi uzundur (5 -7 dk) Kaşığa tutunması için adeziv gerekir, özel kaşık gerekir Andırkatlı vakalarda distorsiyon gösterebilir Rengi ve kokusu iyi değil, önlüğe bulaşırsa zor temizlenir 1 saat içinde alçı dökülmelidir. Aynı ölçüye tekrar alçı dökülemez. 9

SİLİKON ÖLÇÜ MADDELERİ 10

Karıştırıldıkları zaman gösterdikleri kimyasal reaksiyonlara göre 1 - Kondensasyon silikonları 2 - İlave silikonlar 11

- Kondensasyon reaksiyonlu silikonlar: Polisülfitlerin kötü kokusu ve rengi Kurşun dioksitin leke yapması Uzun sertleşme zamanları Kalıcı şekil değişikliği nedeniyle SİLİKON’lar geliştirilmiştir. 12

Polimerizasyon: Dimetil siloksan + kalay oktoat + ortoetil silikat silikon lastiği + etil alkol 13

Avantajları: 1. 2. 3. 4. Yüzey netliği mükemmel (0. 025 mm’yi kaydeder) Özel kaşık gerektirmez Çok elastik Rengi ve tadı güzel Dezavantajları: 1. Etil alkol buharlaştığı için 1 saat içinde dökülmeli 2. Hidrofobik, ortam kuru olmalı 14

Akışkanlıklarına göre: 1 -Putty (enaz akıcılık) 2 -Heavy body (az akıcılık) 3 -Regular body (orta akıcılık) 4 -Light body (akıcı) 15

İLAVE SİLİKONLAR 16

Reaksiyon Silan içeren siloksan + Polivinil siloksan + Kloroplatinik asit Silikon Lastik 17

Avantajları: 1. Yüzey netliği mükemmel (0. 025 mm’yi kaydeder) 2. Boyutsal stabilite çok iyi (% 0. 2) 3. Elbiseleri boyamaz 4. Rengi, tadı, kokusu güzel 5. Ölçü dökülmeden 1 hafta bekleyebilir 6. Bir ölçüye birçok defa alçı dökülebilir 7. İnteroklüzal kayıt materyali olarakta kullanılabilir Dezavantajları: 1. Kondanse tipten daha serttir, andırkatlardan çıkarmak güçtür 2. Polimerize olurken H 2 gazı çıkar (yeni ürünlerde bu sorun yoktur), bu gazları emecek bir madde (palladyum gibi) içermiyorsa day üzerinde boşluklar olabilir. 3. Lateks eldiven ve rubber dam maddenin polimerizasyonunu inhibe eder. Lateks eldivendeki sülfür bileşikleri eldivenin depolanması sırasında yüzeye çıkar ve ilave silikon ile temas ederse sertleşmeyi engeller. Lateks eldiven deterjanlı su ile yıkanmalı veya vinil eldiven giyilmelidir. Çıplak elle karıştırılıyor ise el koruyucu krem sürülmemelidir. 4. Çok pahalıdır 18 5. Hidrofobiktir

n n Polimerizasyonla oluşan hidrojen gazının açığa çıkması için 1 saat bekledikten sonra alçı dökülmelidir. Kaşıktaki delikler ile mekanik tutuculuğa ek olarak adezivde kullanılmalıdır. 19

POLİETER

Polieter + Sülfonik ester Polieter kauçuk Manüplasyonu kolay Boyutsal değişiklik çok az (büzülme % 0. 3) Su emer, Hidrofiliktir (nemli ortamda saklanmamalı) Elastiklik özelliği fazla Sertliği fazla, fleksibilitesi az (Periodontal sorunlu veya andırkatlı hastalarda ağızdan ölçüyü çıkarmada veya ölçü içinden alçı modeli çıkarmada sorun olabilir) Kolay yırtılır Çalışma süresi kısa (2. 5 dk) 21

Avantajları: 1. 2. 3. 4. Polisülfit ve kondensasyon silikona göre daha doğru ölçü verir Yüzey netliği mükemmeldir Kuru ortamda 1 hafta stabil kalabilir Boyutsal stabilite polisülfit ve kondanse silikondan daha iyi, ilave silikonla aynı (% 0. 1) Dezavantajları: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. Çalışma ve sertleşme süresi kısa Çok sert, yırtılabilir, en az 4 mm kalınlığında olmalı Tadı acı Su içinde, nemli ortamda distorsiyona uğrar Dezenfektan solüsyonlar içinde uzun süre tutulmamalı Alçıdan su emdiği için birden fazla alçı dökülemez Katalizör (sülfonik ester) allerjik reaksiyon oluşturabilir, göze ve cilde temas etmemeli 8. Kaşık adezivi kullanılmalı 22

GENEL KARŞILAŞTIRMA: Çalışma Zamanı Polisülfit (7 dk) Kondanse silikon (4 dk) İlave silikon (4 dk) Polieter (2 dk) Boyutsal Değişim Polieter=İlave silikon (% 0. 1) Polisülfit (% 0. 3) Kondanse silikon (% 0. 6) Ölçünün bekleyebilirliği Polieter=İlave silikon (1 hafta) Polisülfit (Hemen) Kondanse silikon (Hemen) Yırtılmaya direnç Polisülfit (Yüksek) Kondanse silikon (Orta) İlave silikon (Düşük) Polieter (Düşük) 23

Yüzey netliği Hepsi Mükemmel Temas açısı Polieter (en düşük 49 -51 derece) Polisülfit (orta 67 -77 derece) Silikonlar (en yüksek 92 -98 derece) HİDROFOBİK Kalıcı deformasyon Polieter (En düşük) İlave silikon Kondanse silikon Polisülfit (En yüksek) 24

Polieterin İlave Tip Silikona Göre Eksik Yanları: 1. 2. 3. 4. 5. Kalınlığı 4 mm olmalı, ince olursa yırtılıyor Su ve nem kapıyor, distorsiyona uğruyor Dezenfektan solüsyonda uzun süre bekleyemiyor Katalizördeki sülfonik ester alerji yapıyor Alçıdan su emiyor, bu nedenle ölçü sadece bir defa dökülebiliyor 25

ÖLÇÜ TEKNİKLERİ n İki farklı viskozitedeki maddeyi kullanarak alınan ölçülerin tümüne “putty-wash’’ ölçü tekniği denir. ÖLÇÜ TEKNİKLERİ: I- İki aşamalı (tek karıştırma) ölçü tekniği II- Tek aşamalı (çift karıştırma) ölçü tekniği III- Double ark ölçü tekniği 26

I- İki aşamalı (tek karıştırma) ölçü tekniği: Yoğun kıvamlı ölçü maddesi (Putty-heavy body) ile dental arkın ölçüsü alınır. İkinci ölçü aşamasına geçmeden önce ilk ölçü üzerinde ikinci ölçü maddesine (wash-light body) yer sağlamak için prepare edilmiş diş bölgelerinde kazıma yapılır (İlk ölçü diş kesiminden önce alındıysa kazıma yapılmaz). Diş yüzeyi hava ile kurutulur, retraksiyon ipliği çıkarılır. Ölçü yüzeyi kurutulur ve ikinci ölçü maddesi (wash) ölçü içine yerleştirilir. Akıcı kıvamlı lastik ölçü maddesi sertleştikten sonra ağızdan çıkarılır, bol su ile yıkanır ve dişeti oluğunun net olarak çıkıp çıkmadığı kontrol edilir. 27

28

II- Tek aşamalı (çift karıştırma) ölçü tekniği Avantajı tek seferde ölçü alınmasıdır. Ancak ölçü maddelerini kontrol edememe durumunda başarısızlık olabilir. Yoğun ve akıcı kıvamdaki ölçü materyalleri hekim ve yardımcısı tarafından aynı anda hazırlanmaya başlanır. Düşük viskoziteli wash ölçü maddesi enjektöre çekilir ve kesilen dişlerin marjinallerine uygulanır. Bu sırada kaşık içine yerleştirilen putty ağıza uygulanır. Böylece her iki materyalin polimerizasyonu beraber başlar. 29

Tek aşamalı ölçü tekniğinde bir başka uygulamada “ Sandviç Tekniği” dir. Bu teknikte: Düşük viskoziteli madde enjektör ile dişe uygulanır. Kaşık içine putty materyali konulur ve diş arkının geleceği bölgeler parmakla çukurlaştırılıp bu bölgeye orta viskozitedeki elastomer konulup ağıza uygulanır. Böylece üç madde aynı anda polimerize olmaya başlar. 30

31

III- Double ark ölçü tekniği n Özel bir kaşık ile alt ve üst dental arkların ölçüsü tek aşamada elde edilebilir. Böylece hem ölçü hem de interoklüzal kayıt aynı anda alınmış olur. 32

ÖLÇÜ KAŞIKLARI n n Fabrikasyon ölçü kaşıkları – Dişler ile kaşık arasında 2 -3 mm olmalıdır. Şahsi ölçü kaşıkları- Ölçü maddesinin ince olmasını sağlayarak hassasiyeti artırır. Genelde otopolimerizan akrilden 2 -3 mm kalınlığında yapılır. Kaşık rijit olmalıdır aksi halde ölçüde distorsiyona neden olur. 33

Üst Çeneden Ölçü Alırken: Hasta başı bir miktar geriye yatırılır. Kaşık sapı orta hat üzerinde olmalıdır. n Alt Çeneden Ölçü Alırken: Oklüzal düzlem yere paralel olmalıdır. n Kaşık ark üzerinde doğru pozisyona getirildikten sonra dişlerin üzerine doğru bastırılır ve bu pozisyonda basınç yapmadan ölçü maddesinin sertleşmesi beklenir. Sertleşmeden sonra kaşık ağızdan sağa sola oynatmadan tek bir hareketle çekilerek çıkarılır. Böylece ölçü içinde iç gerilimler oluşmaz. 34