Risicotaxaties GZ Opleiding ericblaauwhotmail com 06 5758 8968

Risicotaxaties GZ Opleiding ericblaauw@hotmail. com 06 -5758 8968

Inhoud n n n n Het justitieel systeem Recidive cijfers Risicotaxaties: klinisch en actuarisch Risicotaxatie instrumenten Voorbeeld VRAG Voorbeeld HKT-R Werkwijze op bestaande case

De rechtsgang Ophouding voor verhoor 6 uur Eventuele verlenging van verhoor 6 uur (vaststelling van de identiteit) n Inverzekeringstellingmaximaal 6 dgn (twee termijnen van 3 dagen) n Bewaring maximaal 14 dgn n Gevangenhouding maximaal 90 dgn (in drie termijnen van 30 dagen) n Maximaal 110 dgn

Rechtbanken n n 11 arrondissementsrechtbanken 4 ressorten • Noord Oost Nederland (Leeuwarden) • Noord Holland (Amsterdam) • Zuid Holland (Den Haag) • Zuid Nederland (Den Bosch) n 1 Hoge Raad (Den Haag)

n Geregistreerde criminaliteit

Geregistreerde geweldsmisdrijven

geweldsmisdrijven

Gedetineerden n n 30 vestigingen penitentiaire inrichtingen in 2018 10. 365 gedetineerden in 2014 Hiervan 94% mannen Hiervan 59% uit NL (vs 71%), • • • n 8% Suriname (2%) 6% Antillen (1%) 6, 5% Marokko (2%), 4% Turkije (2%) 17% overig(12%) Meer dan helft 20 -35 jaar (vs 29%)

TBS inrichtingen n n Rijks tbs-inrichtingen • Forensisch Psychiatrisch Centrum Veldzicht • Oostvaarderskliniek Amsterdam, Utrecht, Almere • FPC dr. S. van Mesdag Kliniek Particuliere tbs-inrichtingen • Pompestichting te Nijmegen • FPI de Rooyse Wissel te Venray • Instelling voor For Psychiatrie De Kijvelanden • FPC 2 Landen te Utrecht • FPK Oldenkotte te Rekken • Van der Hoeven Stichting

TBS patienten 2500 2000 1500 1000 500 0 2005 2006 2007 2008 2009 2011 2012 2013 2014 2015 2016

Kenmerken TBS n n 100% psychische stoornis 65% verslaafd in jaar voor TBS Ten tijde TBS delict 46% onder invloed middelen, 21% geintoxiceerd 65% primair persoonlijkheidsstoornis, 35% primair psychose

Artikel 37 Sr n De rechter kan gelasten dat degene aan wie een strafbaar feit wegens de gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van zijn geestvermogens niet kan worden toegerekend, in een psychiatrisch ziekenhuis zal worden geplaatst voor een termijn van een jaar, doch alleen indien hij gevaarlijk is voor zichzelf, voor anderen, of voor de algemene veiligheid van personen of goederen.

Artikel 37 a Sr (ongelimiteerd) n De verdachte bij wie tijdens het begaan van het feit gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de geestvermogens bestond, kan op last van de rechter beschikking worden gesteld indien: • 1 het door hem begane feit een misdrijf is waarop naar de wettelijke omschrijving een gevangenisstraf van vier jaren of meer is gesteld dan wel behoort tot een der misdrijven omschreven in de artikelen 132, 285, eerste lid, 285 b, en 395 van het Wetboek van Strafrecht, 175, tweede lid, onderdeel b, van de Wegenverkeerswet 1994, en 11, tweede lid, van de Opiumwet, en • 2 de veiligheid van anderen, dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen het opleggen van die maatregel eist.

Artikel 38 Sr (gelimiteerd) n n n Indien de rechter niet een bevel als bedoeld in artikel 37 b geeft, stelt hij ter bescherming van de veiligheid van anderen dan wel de algemene veiligheid van personen of goederen voorwaarden betreffende het gedrag van de ter beschikking gestelde. De terbeschikkingstelling geldt voor de tijd van twee jaar De termijn van de terbeschikkingstelling kan, door de rechter, op vordering van het openbaar ministerie, telkens hetzij met een jaar hetzij met twee jaar worden verlengd

Pro Justitia onderzoek n n Indien betrokkene weigert onderzocht te worden, tot welke overwegingen van de onderzoeker geeft die weigering aanleiding? Is onderzochte lijdende aan een ziekelijke stoornis en/of gebrekkige ontwikkeling van zijn geestvermogens en zo ja, hoe is dat in diagnostische zin te omschrijven? Hoe was dit ten tijde van het plegen van het ten laste gelegde? Beïnvloedde de eventuele ziekelijke en/of gebrekkige ontwikkeling van de geestvermogens onderzochtes gedragskeuzes en gedragingen tijde van het ten laste gelegde (zodanig dat mede daaruit verklaard kan worden)?

Pro Justitia onderzoek n n n Zo ja, kan de deskundige dan gemotiveerd aangeven: • op welke manier dat gebeurde, • in welke mate dat gebeurde, • welke conclusie aangaande de toerekeningsvatbaarheid op grond hiervan te adviseren is. a. Welke factoren voortkomend uit de stoornis van betrokkene kunnen van belang zijn voor de kans op recidive? Welke andere factoren en condities moeten hierbij in ogenschouw worden genomen? Is iets te zeggen over eventuele onderlinge beïnvloeding van deze factoren en condities? Welke aanbevelingen van gedragsdeskundige en van andere aard zijn te doen voor interventies op deze factoren en condities en hun onderlinge beïnvloeding en binnen welk juridisch kader zou dit gerealiseerd kunnen worden?

Video’s

Recidive na gevangenisstraf 1 van 3

Recidive na gevangenisstraf 2 van 3

Recidive na gevangenisstraf 3 van 3

Recidive na TBS 1 van 4

Recidive na TBS 2 van 4

Recidive na TBS 3 van 4

Recidive na TBS 4 van 4

Recidive (overleving) Schizofrenie, niet psychopatie Persoonlijkheids stoornis Psychopatie Schizofrenie met psychopatie

Conclusies recidive n n n Recidive cijfers afhankelijk van maatregel of straf Recidive cijfers afhankelijk van persoonskenmerken Het is van belang om bij de straftoemeting m. b. t. recidivegevaar te letten op persoonskenmerken

Klinische Risicotaxatie n Meest gebruikte methode voor risicotaxatie van gewelddadig gedrag • Bekend bij rechterlijke macht • Bekend bij gedragsdeskundigen n Sterke punten zijn: • Flexibel (gemakkelijk toepasbaar) • Vraagt weinig (opleiding) • Ideografisch op verdachte toepasbaar • Geen beperkingen aan beslissingen

Klinische risicotaxatie n Zwakke punten zijn: • Lage overeenstemming tussen beoordelaars • Lage nauwkeurigheid • Basis is onduidelijk • Hangt af van autoriteit van deskundige

Actuarische risicotaxatie n n Het gaat om een gestructureerde risicotaxatie op basis van aanwezige informatie Sterke punten zijn: • • • Op empirie gebaseerd Hoge overeenstemming tussen beoordelaars Hoge mate van verifieerbaarheid • • • Vereist aanwezigheid van informatie Geeft groepsinschatting i. p. v. ideografisch Geeft indruk van onvolledigheid (niet alle kenmerken worden in analyse betrokken) Nadelen zijn:

Klinische en actuarische risicotaxaties 1 van 4 n 136 onderzoeken naar superioriteit van klinische of actuarische taxatie (zie Grove e. a. 2000): • Acht vonden klinische voorspellingen beter • 64 vonden geen verschil • 64 vonden actuarische voorspellingen beter

Klinische en actuarische risicotaxaties 2 van 4 n 61 onderzoeken naar recidive van zedendelinquenten (23. 393 personen; zie Hanson & Bussière, 1998): • Klinische voorspellingen hadden overall relatie van n. 06 met gewelddadige recidive, n. 10 met seksuele recidive en n. 14 met enige recidive. • Actuariële voorspellingen hadden overall relatie van n. 46 met gewelddadige recidive, n. 46 met seksuele recidive en n. 42 met enige recidive.

Klinische en actuarische risicotaxaties 3 van 4 n In 64 onderzoeksgroepen (16. 191 personen; zie Bonta e. a. 1998) m. b. t. recidive onder wel/niet psychisch gestoorde delinquenten • Relatie tussen algemene recidive en de klinische oordelen. 06 tot. 16 (M =. 11). • Relatie tussen algemene recidive en actuariële oordelen. 34 tot. 44 (M =. 39).

Klinische en actuarische risicotaxaties 4 van 4 n Actuarische risicotaxaties zijn vrijwel altijd superieur aan klinische risicotaxaties

Voorspellende waarde geweld n n n Odds ratio Sensitiviteit (geweld en hoge score) Specificiteit (geen geweld en lage score) Positief voorsp. waarde (hoge score en geweld) Negatief voorsp. Waarde (lage score en geweld) N veilig vrijgelaten (aantal juiste beslissingen tov een geweldsfeit) 6. 1. 92. 36. 72. 91 10

Voorspellende waarde geweld Recidive met geweld Niet recidive met (24% in vier jaar) geweld Hoge score 41% 59% Lage score 9% 91%

Voorspellende waarde geweld Hoge score Lage score Recidive met geweld (24% in vier jaar) 92% 8% Niet recidive met geweld 64% 36%

Risicotaxatie instrumenten 1 van 3 n Voor voorspelling geweld • PCL-R (Psychopathy Checklist-Revised; Hare, 1991; Nederlandse vertaling: Vertommen, Verheul, De Ruiter, & Hildebrand, 2002) • VRAG (Violence Risk Appraisal Guide; Harris, Rice & Quinsey, 1998) • HCR-20 (Historical Clinical Risk-20; Webster, Eaves, Douglas & Wintrup, 1995; Nederlandse vertaling Philipse, De Ruiter, Hildebrand, & Bouman, 2000) en HKT-30 • LSI-R (Level of Supervision Inventory; Andrews & Bonta, 1995) en RISC

Risicotaxatie instrumenten 2 van 3 n Voor voorspelling seksueel geweld • RRASOR (Rapid Risk Assessment for Sexual Offence Recidivism; Hanson, 1997) • STATIC-99 (Phenix, Hanson & Thornton, 1999; Nederlandse vertaling: van Beek, De Doncker & de Ruiter, 2001) • SVR-20 (Sexual Violence Risk-20 : Boer, Hart, Kropp & Webster, 1997; Nederlandse vertaling: Hildebrand, de Ruiter & van Beek, 2001) • SORAG (Sex Offender Risk Appraisal Guide; Harris, Rice & Quinsey, 1998)

Risicotaxatie instrumenten 3 van 3 n Daarnaast zijn er min of meer specifieke taxatieinstrumenten voor: • Huiselijk geweld (SARA) • Stalking (5 categorieen) • Institutioneel geweld (ICL-R, PBRS) n Selectie van de juiste instrumenten is daarbij van belang

Central eight risicofactoren n n n n Geschiedenis van antisociaal gedrag Antisociale persoonlijkheidsstijl Antisociale attitudes/cognities Antisociale peers/netwerk Problematische familie/relaties Problemen op werk/school Problematische vrije tijd Middelenmisbruik

FARE Statische risicofactoren Dynamische risicofactoren S 1 Leeftijd eerste politiecontact D 1 Disfunctioneren opleiding/werk S 2 Aantal eerdere en huidige veroordelingen D 2 Financieel wanbeleid S 3 Diversiteit (dreigend) delictgedrag D 3 Delinquent sociaal netwerk S 4 Regelovertredend gedrag in het verleden D 4 Beperkte vrijetijdsbesteding S 5 Instabiliteit opleiding/werk in het verleden D 5 Problematische (ex-)partnerrelatie D 6 Instabiliteit woonsituatie 0 -4 5 -9 10 -11 12 -16 17 -24 Zeer laag 9, 3% Laag 23, 5% Matig 35, 3% Hoog 45, 4% Zeer hoog 56, 8% D 7 Problematisch middelengebruik D 8 Gebrekkige impulsbeheersing D 9 Disfunctionele oplossingsvaardigheden D 10 Antisociale houding D 11 Regelovertredend gedrag

Historisch Klinisch Toekomst Justitiële voorgeschiedenis Probleeminzicht Overeenstemming afspraken Schending van voorwaarden Psychotische symptomen Wonen Leeftijd eerste veroordeling Verslaving Financien Type slachtoffer Impulsiviteit Werk Netwerkinvloeden Antisociaal gedrag Vrije tijd Gedragsproblemen voor 12 e Vijandigheid Sociaal netwerk SO geweld in jeugd (tot 18 jaar) Sociale vaardigheden Stresserende omstandigheden Hulpverleningsgeschiedenis Zelfredzaamheid Arbeidsverleden Meewerken aan behandeling Verslavingsverleden Verantwoordelijkheid delict Instabiliteit m. b. t. wonen Copingvaardigheden Instabiliteit m. b. t. financiën Schending voorwaarden en afspraken Arbeidsvaardigheden Beinvloeding netwerkleden HKT-R totaalscore Categorie 0 - 42 Laag 43 - 54 Matig 55 of hoger Hoog

n ericblaauw@hotmail. com n 06 -5758 8968