RESPIRATORNE BOLESTI Literatura D R Trailovi i sar

RESPIRATORNE BOLESTI Literatura: D. R. Trailović i sar. Bolesti pasa i mačaka, FVM, Beograd, 2009. (u pripremi za štampu) Predavanja

1. KONGENITALNE ANOMALIJE 2. BOLESTI GORNJIH DISAJNIH PUTEVA Bolesti nosnih šupljina Bolesti paranazalnih sinusa Bolesti farinksa Bolesti larinksa Bolesti traheje 3. BOLESTI DONJIH DISAJNIH PUTEVA Bolesti bronhija Bolesti pluća Bolesti pleure 4. INFEKTIVNE BOLESTI RESPIRATORNOG SISTEMA

SIMPTOMI RESPIRATORNIH BOLESTI Iscedak iz nosa Kijanje Kašalj Dispnoja Zamaranje Povišena telesna temperatura, apatija, anoreksija. . .

KONGENITALNE ANOMALIJE RESPIRATORNIH PUTEVA PASA Ø Hipoplazija hrskavice bronhusa: Pekinezer Ø Bronhoezofagealna fistula: Mnoge rase Ø Hipoplazija larinksa: Skaj terijer, brahicefalne rase pasa Ø Paraliza larinksa: Sibirski haski, dalmatinac Ø Stenoza nozdrva: Brahicefalne rase, šarpei Ø Kolaps traheje: Brahicefalne rase, čivava, pudla, pomeranac

KONGENITALNE ANOMALIJE RESPIRATORNIH PUTEVA PASA Simptomi: Zavise od vrste i stepena izraženosti anomalije (spolja vidljiva asimetrija, otežano disanje, šumno disanje, zamaranje, disfagija, regurgitacija. . . Terapija: Hirurška i/ili simptomatska

BOLESTI GORNJIH DISAJNIH PUTEVA Bolesti ekstratorakalnih puteva: Bolesti nazalnih i paranazalnih šupljina Bolesti farinksa Bolesti larinksa Bolesti traheje Kijavica mačaka Traheobronhitis pasa

Ključni poremećaj kod svih oboljenja gornjih disajnih puteva: Suženje vazdušnih puteva i povećanje otpora v Suženja u fiksnom delu respiratorne cevi dovode do statičkog povećanja otpora v Suženja elastičnih segmenata respiratorne cevi dovode do dinamičkog povećanja otpora i opstrukcije

BOLESTI NOSNIH ŠUPLJINA Hematomi nozdrva Ateromi nozdrva Cistične tvorevine druge prirode Kongenitalne anomalije Tumori Rinitis Osnovni problem: suženje disajnih puteva

RINITIS Etiologija: uglavnom sekundarno, kao posledica virusnih, bakterijskih i gljivičnih infekcija Virusi: Kalici i herpesvirusi mačaka, herpesvirus pasa, morbili virus, adenovirus, parainfluenca virus. . . Bakterije: Bordetella bronchiseptica Gljivice: Aspergillus, Cryptococcus

VIRUSNI RINITIS Simptomi: Kijanje, otežano disanje sa naglašenim inspiratornim šumovima, serozni iscedak iz nosa, anoreksija, ponekad povišena temperatura. Dijagnoza: Epizootiološki podaci, serološka ispitivanja, izolacija uzročnika Terapija: Simptomatska

Kalicivirusna infekcija mačaka Kijanje, neretko pojačana salivacija. Razlog su obično ulceracije na jeziku

BAKTERIJSKI RINITIS Simptomi: Kijanje, otežano disanje sa naglašenim inspiratornim šumovima, mukopurulentni iscedak iz nosa, anoreksija, ponekad povišena temperatura. Dijagnoza: Epizootiološki podaci, izolacija uzročnika Terapija: Antibiotici, na osnovu prethodnog ispitivanja antibiograma.

GLJIVIČNI RINITIS Simptomi: Hronično kijanje, otežano disanje sa naglašenim inspiratornim šumovima, vidna asimetrija koštane osnove zbog destrukcije, mukopurulentni iscedak iz nosa povremeno sa primesama krvi, anoreksija. Dijagnoza: Epizootiološki podaci, izolacija uzročnika Terapija: Antimikotici

ALERGIJSKI RINITIS LIMFOCITNO-PLAZMOCITNI RINITIS NAZALNI POLIPI TUMORI NOSNIH ŠUPLJINA (uglavnom maligni tumori, najčešće adenokarcinom)

BOLESTI SINUSA Sinusitis Empijem sinusa Simptomi: Jednostran nosni iscedak, hronično kijanje, stenozni inspiratorni šumovi, asimetrija nosnog profila. . . Dijagnoza: Radiografija Terapija: Antibiotici

BOLESTI ŽDRELA Pharyngitis Tonsillopharyngitis Brahicefalni sindrom. . .

PHARYNGITIS Etiologija: uglavnom sekundarno, kao posledica virusnih i bakterijskih infekcija Simptomi: Povišena temperatura, otežano gutanje, regurgitacija. . . Terapija: Antibiotioci, kortikosteroidi

TONSILLITIS Etiologija: uglavnom sekundarno, kao posledica virusnih i bakterijskih infekcija. Primarni tonzilitis kod mladih i patuljastih rasa pasa Simptomi: Povišena temperatura, otežano gutanje, regurgitacija. . . Terapija: Antibiotioci, kortikosteroidi

TONSILLITIS

BRAHICEFALNI SINDROM Kompleks anomalija gornjih disajnih puteva: stenoza nosnih šupljina, elongacija mekog nepca, kolaps larinksa i traheje – zapaža se kod brahicefalnih rasa pasa i mačaka, zatim engleskog buldoga Simptomi: Stenozni inspiratorni šumovi, hrkanje, u ekstremnim slučajevima gušenje, cijanoza Terapija: Simptomatska i/ili hiruruška

PARALIZA LARINKSA Idiopatska paraliza larinksa Kongentalna paraliza larinksa (bouvije, dalmatinas, sibirski haski). Stečena paraliza larinksa Simptomi: Inspiratorna dispnoja Terapija: Simptomatska i/ili hirurška

LARYNGITIS Javlja se u sklopu infekcija gornjih disajnih puteva Simptomi: suv i bolan kašalj, koji se lako provocira, nosni iscedak Terapija: Potporna terapija, kortikosteroidi, antibiotici

BOLESTI BRONHIJALNOG STABLA Strana tela u bronhijama Promene lumena bronhija Bronchostenosis Bronchiectasia Zapaljenje bronhija Bronchitis/peribronchitis/parabronchitis Bronchitis acuta/chronica Macrobronchitis/microbronchitis/bronchiolitis

BRONCHITIS Bronchitis catarrhalis acuta Bronchitis catarrhalis chronica Bronchitis catarrho-purulenta et purulenta Bronchitis fibrinosa Bronchitis necroticans Bronchitis ichorosa Bronchitis suppurativa chronica

AKUTNI BRONHITIS Etiologija: Iritacija vazdušnih puteva gasovima, dimom, prašinom. . . Infektivni uzročnici Virusi, Ređe bakterije, Vrlo retko i gljivice

VIRUSNE INFEKCIJE Rinotraheitis virus mačaka Kalicivirus mačaka Morbilivirus pasa Adenovirus, parainfluenca virus. . . BAKTERIJSKE INFEKCIJE Bordetella bronchiseptica Pasteurella multocida Streptococcus sp.

AKUTNI BRONHITIS Simptomi: Povišena telesna temperatura, kašalj, iscedak iz nosa, smanjen apetit, Dijagnoza: Anamneza Auskultacija (pooštreno vezikularno disanje, suvi ili vlažni ronhi, krepitacije u slučaju spištanja procesa na bronhiole i alveole) Laboratorijski pregled (promene u krvnoj slici) Rendgenografija Bakteriološka i citološka ispitivanja

AKUTNI BRONHITIS Terapija Antibiotici (penicilin/streptomicin, ampicilin, amoksicilin, trimetoprim/sulfo, gentamicin. . . ). Bronhosekretolitici Kortikosteroidi

HRONIČNI BRONHITIS Dijagnoza Klinička slika Auskultacija Perkusija Transtrahealna aspiracija ili bronhoalveolarna lavaža Laboratorijski pregled krvi Bronhoskopija, Rendgenografija

HRONIČNI BRONHITIS Terapija Antibiotici Antihistaminici Kortikosteroidi Bronhodilatatorui Bronhosekretolitici

ASTMA - HRONIČNO OPSTRUKTIVNO OBOLJENJE PLUĆA (Chronic obstructive pulmonary disease - COPD) Sinonimi: Hronični bronhitis Alergijski bronhitis Astma ili astmatični bronhitis Hronični kašalj

ASTMA Dijagnoza Anamneza Klinička slika Auskultacija Bronhoalveolarna lavaža ili transtrahealna aspiracija Rendgenografija Alergijske probe

ASTMA Terapija Antihistaminici Kortikosteroidi Bronhodilatatori Bronhosekretolitici Antibiotici Antimikotici

ZAPALJENJA PLUĆA Etiologija Infektivni uzročnici Predisponirajući - stresni faktori Virusi Bakterije Gljivice Mikoplazme Neki paraziti

KATARALNA PNEUMONIJA Pneumonia catarrhalis P. desquamativa P. catarrho-purulenta P. catarrho-haemorrhagica Karakter: lobarna ili lobularna pneumonija, obično dugog toka, javlja se u etapama. . .

KATARALNA BRONHOPNEUMONIJA Simptomi: Povišena telesna temperatura, dispnoja, kašalj, iscedak iz nosa, smanjen apetit, Dijagnoza: Anamneza Auskultacija (ronhi i krepitacije) Laboratorijski pregled (promene u krvnoj slici) Rendgenografija Bakteriološka i citološka ispitivanja

INTERSTICIJALNA PNEUMONIJA Pneumonia interstitialis Sinonimi: proliferativni ili difuzni fibrozni alveolititis Peribronhijalna pneumonija - nastaje iz bronhitisa i bronhiolitisa Intralobularna pneumonija - nastaje iz peribronhitisa i alveolarne pneumonije Interlobularna pneumonija - nastaje pri širenju procesa sa pleure na pluća U hroničnom toku zbog umnožavanja vezivnog tkiva u intersticijumu nastaje fibroza pluća

INTERSTICIJALNA PNEUMONIJA Simptomi: Povišena telesna temperatura, kašalj, dispnoja serozam iscedak iz nosa, smanjen apetit. . . Dijagnoza: Anamneza Auskultacija (pooštreno vezikularno disanje) Laboratorijski pregled (promene u krvnoj slici) Rendgenografija Bakteriološka i citološka ispitivanja

GNOJNA PNEUMONIJA Pneumonia abscedens s. apostematosa Plućni apscesi se mogu javiti kod nekih primarnih bolesti ili se razvijaju sekundarno. Primarni apscesi u plućima nastaju kod: Tuberkuloze pluća Aerogene infekcije sistemskim mikozama (aspergiloza, monilijaza. . . Sekvestracije iz infektivnih fokusa Sekundarno se apcediranje pluća javlja kod: Aspiracionih pneumonija Gnojnih embolusa poreklom od endokarditisa, mastitisa, metritisa, ili tromba šupljih vena. . .

FIBRINOZNA PNEUMONIJA Pneumonia fibrinosa s. crouposa Stadium incrementi Stadium hepatisationis rubrae Stadium hepatisationis griseae Stadium lysis-resolutio

ASPIRACIONA PNEUMONIJA GANGRENOZNA PNEUMONIJA (Pneumonia gangrenosa) UREMIČNA PNEUMONOPATIJA GRANULOMATOZNA PNEUMONIJA

DIJAGNOZA ZAPALJENJA PLUĆA Klinička slika Auskultacija Rendgenografija Bronhoskopija Mikrobiološka ispitivanja Gasne analize. . .

TERAPIJA ZAPALJENJA PLUĆA Antibiotici Mukokinetici Antitusici Bronhodilatatori Glukokortikoidi Respiratorni analeptici Vitamin C Vitamin A Kiseonik

KOMPLIKACIJE ZAPALJENJA PLUĆA Tromboza limfnih sudova (lymphangitis tromboticans) Karnifikacija pluća (carnificatio pulmonum) Skleroza-fibroza pluća (fibrosis pulmonum) Obliteracija bronhiola (bronchiolitis obliterans) Ugušenje

BOLESTI PLEURE, PLEURALNE DUPLJE I DIJAFRAGME Hidrotoraks Hemotoraks Pneumotoraks Pleuritis

HIDROTORAKS/HEMOTORAKS/PNEUMOTORAKS Hidrotoraks (hydrotorax) Hemotoraks (heamothorax) Pneumotoraks (pneumothorax) Hidrotoraks, hemotoraks i pneumotoraks se kod konja uvek javljaju bilateralno a kod pasa obično unilateralno

PLEURITIS Etiologija Traumatska penetracija zida grudnog koša Pri prskanju apscesa i granuloma ili širenju hroničnih plućnih lezija Pleuropneumonija Podela Pleuritis serosa Pleuritis sero-fibrinosa Pleuritis purulenta Pleuritis haemorrhagica Pleuritis ichorosa Pleuritis fibrosa organisata

VIRUSNE BOLESTI MAČAKA Herpesvirusna infekcija Kalicivirusna infekcija Hlamidioza BAKTERIJSKE BOLESTI Bordetella bronchiseptica

VIRUSNE BOLESTI MAČAKA Herpesvirusna infekcija: RINOTRAHEITIS Infekcija: Aerogena Inkubacija: 2 -6 dana Osnovne promene: sluzokoža nazalnih i paranazalnih šupljina, turbinalije. . . Kliničke manifestacije: U početku depresija, kijanje, povišena temperatura, inapetenca, ponekad salivacija. . . Kasnije - iscedak iz nosa i očiju, konjunktivitis, kašalj, ređe salivacija, ulceracije na sluzokoži usta ili usnama, pneumonija. . . Komplikacije: Intersticijalni keratitis, pobačaj, intrauterina infekcija Dijagnostika: Epizootiološki podaci, klinički nalaz, izolacija virusa Terapija: Simptomatska

VIRUSNE BOLESTI MAČAKA Kalicivirusna infekcija Infekcija: Aerogena, alimentarna Inkubacija: 2 -6 dana Osnovne promene: sluzokoža gornjih respiratornih puteva, usne duplje. . . Kliničke manifestacije: Zavise od soja virusa. Simptomi obično blaži u pređenju sa herpesvirusnom infekcijom: prolazna depresija i pireksija, kijanje, češća salivacija zbog ulceracija na jeziku, iscedak iz nosa i očiju manje izražen. . . Dijagnostika: Epizootiološki podaci, klinički nalaz, izolacija virusa Terapija: Simptomatska

Kalicivirusna infekcija mačaka Kijanje, neretko pojačana salivacija. Razlog su obično ulceracije na jeziku

HLAMIDIOZA Etiologija Chlamidia psitaci Inkubacija: 3 -5 dana Osnovne promene: Konjunktive, respiratorni putevi. . . Kliničke manifestacije: Perzistentni konjunktivitis, iscedak iz očiju i nosa, kijanje, kašalj. . . Komplikacije: Pneumonitis Dijagnostika: Epizootiološki podaci, klinički nalaz, izolacija Terapija: Oksitetraciklin, doksicilin

INFEKTIVNI TRAHEOBRONHITIS PASA Kennel cough Adenovirusna infekcija (CAV 2) Parainfluenca virusna infekcija (CPi. V) Herpesvirusna infekcija (CHV) Reovirusna infekcija (CRV) BORDETELLA BRONHISEPTICA

Inkubacija: 3 -10 dana Klinički simptomi: Akutna pojava suvog kašlja, ponekad sa povišenom temperaturom, seroznim ili mukopuruletnim iscetkom iz nosa. . . Terapija: Simptomatska (antitusici, antibiotici, mirovanje. . . ). Preventiva: Vakcinacija

ŠTENEĆAK: FEBRIS INFECTIOSA CANIS Edward Jenner (1809) Carre (1905) Uzročnik: Morbillivirus, rod Paramyxoviridae Virus štenećaka je najprisutniji u respiratornim eksudatima, najčešće se širi aerogeno, mada može biti izolovan i iz drugih telesnih tkiva i sekreta uključujući i urin Prvih 24 časa – umnožavanje u makrofagima kojima se raznosi do tonzila i bronhijalnih limfnih čvorova. Narednih 2 - 4 dana broj virusa raste u tonzilama, retrofaringealnim i bronhijalnim limfnim čvorovima. Od 4. do 6. dana po inokulaciji umnožavanje virusa je utvrđeno u limfnim folikulima slezine, lamini proprii želuca, tankom crevu, mezenterijalnim limfnim čvorovima i Kupferovim ćelijama jetre.

ŠTENEĆAK Simptomatologija: Akutna faza bolesti – faza viremije Respiratorni oblik Gastrointestinalni oblik Nervni oblik Kožni oblik Nervna forma obuhvata: akutni encefalitis i hronični encefalitis

ŠTENEĆAK Akutni encefalitis Primarna demijelinizacija bez znakova zapaljenja. Psi kod kojih se razvije akutni encefalitis obično nemaju povećan nivo specifičnih antivirusnih antitela u likvoru Hronični encefalitis Neselektivna demijelinizacija i perivaskularna mononuklearna ćelijska infiltracija. Psi kod kojih se razvije hronični encefalitis obično imaju povećan nivo specifičnih antivirusnih antitela u likvoru. Antimijelinska antitela? Poliencefalomalacija Bilateralna simetrična ishemična nekroza periformnog korteksa, hipokampusa i dubokih struktura temporalnih režnjeva je okarakterisana kao specifična forma štenećakovog encefalitisa.

ŠTENEĆAK Terapija: Hiperimuni serum! Simptomatska terapija Antibiotici Antikonvulzivi Kortikosteroidi. . . Potporna terapija Nadoknada tečnosti Vitamini Preventiva: Hiperimuni serum, vakcinacija

l l l l Bronhoalveolarna lavaža predstavlja metodu kojom se: Iz bronhijalnih puteva i pluća uklanja nakupljeni zapaljenski eksudat Iz bronhijalnih puteva uklanjaju strana tela Iz bronhijalnih puteva i pluća uzima uzorak za bakteriološki i citološki pregled U bronhijalne puteve i pluća direktno ubacuju antimikrobni preparati, u prvom redu antimikotici Zaraznu kijavicu mačaka izazivaju: Kalici virus, parainfluenca virus i Pasteurela multocida Herpes virus i kalici virus Korona virus, herpes virus i Bordetela bronchiseptica Parvo i herpes virus

l l l l Mače staro oko 3 meseca nekoliko dana kunja, odbija hranu, kija. Kliničkim pregledom ustanovljena je povišena temperatura (39, 6 o. C), mukozni iscedak iz nosa, oči ispunjene gnojnim eksudatom. Sumnjate na: Hlamidiozu Panleukopeniju mačaka Virusni rinotraheitis mačaka Infektivni peritonitis Štene staro oko 6 meseci, dovedeno sa simptomima povišene telesne temperature, apatijom i anoreksijom. Kliničkim pregledom ste zabeležili sledeće nalaze: tonzilitis, gnojni konjunktivitis, mukohemoragičan iscedak iz nosa, produžen dvofazan inspirijum. Sumnjate na: Polensku groznicu Štenećak Infektivni laringotraheitis Gnojnu anginu

Hipersalivacija kod mačaka inficiranih herpes i kalicivirusom nastaje zbog ____________________

l l l l Kod upornog, bolnog, produktivnog kašlja, izazvanog akutnim bronhitisom, uz antibiotike indikovana je upotreba bronhosekretolitika. Vaš izbor je: Kodein Bromheksin Teofilin Klenbuterol Rinotraheitis mačaka je infektivno oboljenje koje izaziva: Herpes virus Corona virus Bordetella bronchiseptica Chlamidia psitaci

l l l l Ulcerozni i intersticijalni keratitis se ne javlja kod respiratornih infekcija mačaka izazvanih: Herpesvirusom Kalicivirusom Hlamidijom Birdetelom bronhiseptika Hromost kod mačaka se ponekad javlja kao posledica respiratornih infekcija izazvanih: Herpesvirusom Kalicivirusom Hlamidijom Birdetelom bronhiseptika