REPUBLIKA MAKEDONIJA DRAVEN ZAVOD ZA STATISTIKA Statistiki aspekti

REPUBLIKA MAKEDONIJA DR@AVEN ZAVOD ZA STATISTIKA Statisti~ki aspekti na opfatot na cenite na hranata vo mereweto na inflacijata vo Republika Makedonija Rabotilnica na tema “Cenite na hranata i inflacijata” Sne`ana [ipovi}, Dr`aven zavod za statistika 24. 04. 2008 Skopje

Indeksot na tro{ocite na `ivotot bele`i inflacija l Vo 2007 - Relativno niska prose~na godi{na inflacija EU (27) 2. 4% - Indikativna inflacija na krajot od godinata 6. 1% dek. 07/dek 06; EU(27) 3. 2% l Vo 2008 - Trendot prodol`uva 7. 4% vo Q 1; 10. 2% mart 08/mart 07 2. 3%; vo

Porasti koi ja determiniraa inflacijata vo 2007 g. Struktura ponder Vkupno 2007 2006 XII 07 XII 06 100. 0 102. 3 106. 1 37. 3 103. 7 112. 3 Alkoholni pijalaci i tutun 4. 0 102. 3 103. 1 Obleka i obuvki 7. 6 101. 8 105. 6 12. 1 106. 0 105. 0 Poku}nina, mebel, odr`uvawe na poku}nina 5. 0 100. 1 101. 5 Zdravje 3. 4 99. 5 98. 0 Soobra}aj 9. 1 101. 4 106. 0 Komunikacii 6. 4 90. 6 86. 2 Rekreacija i kultura 4. 3 100. 6 98. 9 Obrazovanie 0. 8 101. 3 100. 2 Hoteli i restorani 4. 9 104. 2 109. 5 Ostanati stoki i uslugi 5. 1 103. 4 102. 7 Hrana i bezalkoholni pijalaci Domuvawe, voda, elektrika i drugi goriva

Hranata i inflacijata dek 07/dek 06

Dvi`ewe na indeksot vo grupata Hrana i bazalkoholni pijalaci vo periodot 2005 -2007, po meseci

Osnovni dvigateli na godi{nata inflacija vo dekemvri 2007

Indikatorot za inflacija e determiniran Sodr`inata na potro{uva~kata ko{nica ( Consumer basket) l Prose~nite ceni na proizvodite/uslugite l Strukturata na ponderi, potro{uva~ki model l l Ko{nicata nasproti ponderite ?

Kriteriumi za izbor na sodr`inata na potro{uva~kata ko{nica l. Reprezentativni proizvodi l. Potro{uva~kiot model; potrebite, vkusot i navikite l. Proizvodi ~ie u~estvo e pogolemo od 1/1000 vo li~nata potro{uva~ka na doma}instvata l. Godi{no a`urirawe na sodr`inata na ko{nicata Izvor na potrebnite informacii - Anketata za potro{uva~kata na doma}instvata

Sodr`ina na agregatot Hrana i bezalkoholni pijlalaci Ponder 2008 Struktura (%) 39, 6 100. 0 36. 6 92. 5 Leb i `ita 8, 5 21. 5 Meso 7, 3 18. 6 Riba i morska hrana 0, 9 2. 3 Mleko, mle~ni proizvodi i jajca 6, 8 17. 1 Maslo i masnotii 2, 3 5. 7 Ovo{je 2, 3 5. 9 Zelen~uk 4, 5 11. 4 [e}er, xem, med, ~okolado i konditorski proizvodi 2, 1 5. 2 Drugi nespomnati prehranbeni proizvodi 1, 9 4. 8 Bezalkoholni pijalaci 3, 0 7. 5 Hrana i bezalkoholni pijalaci Hrana l 135 industriskoprehranbeni proizvodi l 40 zemjodelski proizvodi

Kade i kako se sledat cenite na izbranite proizvodi l l Urbani sredini - 8 gradovi - centri na statisti~ki, no i ekonomski regioni Lokalno / centralizirano/ internet od strana na obu~eni lica Izbor na snima~ki mesta - odnapred opredeleni, spored realiziraniot promet, masovna potro{uva~ka Izbor na konkreten proizvod - po izbor na snimatelot spored dadena specifikacija (vid na proizvod, edinica merka, osnovni karakteristiki na proizvodot)

Cenite se sledat sekoga{ vo ist period l Zemjodelskite proizvodi → prvata i tretata nedela od mesecot - na otvorenite pazari / marketi l Idustrisko-prehranbenite → 11 -ti do 17 -ti vo mesecot - vo odnapred izbrani supermarketi, lokalni marketi l Maloproda`ni ceni so vklu~en DDV l Popustite i akciite se zemaat predvid

Utvrduvawe na prose~na cena l Na nivo na grad so prosta aritmeti~ka sredina l Na nivo na dr`ava so ponderirana aritmeti~ka sredina - sekoj grad ima svoj ponder vo soglasnost so prometot vo trgovijata ili brojot na `iteli

Struktura na ponderi l Proizleguva od potro{uva~kiot model l Ja odrazuva li~nata potro{uva~ka na rezidentnite doma}instva vo zemjata l Revizija na ponderite na sekoi 5 godini i a`urirawe sekoja godina so porastot na indeksot na tro{ocite na `ivotot l Poslednata struktura revidirana vo 2005

Vlijanieto na hranata vo inflacijata Struktura Vkupno (%) I -III 2008 2007 III 2008 III 2007 III 2008 VII 2007 100, 0 107, 4 110, 2 109, 2 Hrana i bezalkoholni pijalaci 39, 6 115, 0 120, 0 119, 5 Hrana Leb i `ita Meso Riba 36, 6 8, 5 7, 3 0, 9 116, 1 118, 8 105, 3 103, 3 121, 5 107, 3 104, 6 121, 0 122, 6 106, 7 103, 1 Mleko, mle~ni proizvodi i jajca 6, 8 115, 6 118, 4 120, 5 Maslo i masnotii Ovo{je Zelen~uk 2, 3 4, 5 126, 8 113, 8 140, 5 147, 9 139, 5 145, 7 146, 1 111, 8 164, 1 [e}er i konditorski proizvodi 2, 1 100, 5 101, 5 100, 4 Drugi prehranbeni proizvodi Bezalkoholni pijalaci 1, 9 3, 0 102, 4 101, 0 103, 6 102, 2 102, 6 102, 0 123, 5

Dvi`ewe na indeksite na odredeni proizvodi ( 2007=100) Kravjo mleko i mleko vo tetrapak Belo sirewe Leb od belo bra{no Pile

Inflacijata vo Republika Makedonija i vo regionot Makedonija Slovenija Hrvatska 39. 6 17. 4 31. 8 Ponder za hrana III 08/II 08 III 08/III 07 Vkupno 100. 8 110. 2 101. 3 106. 9 100. 6 105. 7 Hrana i bezalkoholni pijalaci 101. 4 120. 0 99. 9 113. 5 100. 2 109. 6

Vi blagodaram za vnimanieto!