renme retme Yaklamlar ve Stratejileri Prof Dr Recai

Öğrenme- Öğretme Yaklaşımları ve Stratejileri Prof. Dr. Recai Doğan

Öğretim Stratejileri Sunuş Yoluyla Öğretim Buluş Yoluyla Öğretim Araştırmaİnceleme Yoluyla Öğretim

Sunuş Yoluyla Öğretim Ausubel tarafından geliştirilmiştir. Ona göre öğrenciler bilgileri keşfetmekten çok hazır alırlar. Bu nedenle öğretmen tarafından düzenlenmiş, organize edilmiş ve öğrenciler tarafından alınmaya hazır hale getirilmiş içeriğin sunulması gerekir. Çünkü birey herhangi bir konu alanıyla ilgili kavramları, ilkeleri kendine sunulanı alma yoluyla kazanabilir.

Sunuş Yoluyla Öğretim Uygulama Basamakları Ön organize ediciler, yeni bilgiler için bir yapı oluşturan, yeni bilginin çerçevesini çizen ve yeni bilginin öğrencinin daha önce kazanmış olduğu bilgi ile ilişkilendirilmesini sağlayan sözle açıklamalar, şemalar, modeller, şekil ve grafiklerdir. Ön organize ediciler, derste sunulacak bilginin genel bir çerçevesini çizerek, konu ile ilgili ayrıntıların yerleştirileceği bir yapı oluşturur. Daha sonra ders öğretilecek yeni konunun veya materyalin sunulması aşamasıyla devam eder. Bu basamakta bilgi genelden özele doğru sunulur ve örneklendirilir. Verilen yeni bilginin başlangıçta sunulan yapı içine tam olarak yerleştirilmesine çalışılır. Bilginin genel çerçevesi ile ilişkileri gözden geçirilir. Öğrencinin bilgiyi anlamlandırıp anlamlandırmadığı sorularla test edilir.

Sunuş Yoluyla Öğretim Avantajları Sunuş Yoluyla Öğretim hedeflere ulaşmada zamanı kısaltmakta ve zamandan tasarruf sağlamaktadır. Bilgi düzeyindeki hedeflere ulaşmada, soyut kavram veya ilkelerin açıklanmasında en etkili öğretim stratejisidir. Grubun kalabalık olduğu ve öğretime ayrılan sürenin sınırlı olduğu durumlarda en ekonomik stratejidir.

Buluş Yoluyla Öğretim J. Bruner tarafından geliştirilmiştir. Bu stratejide öğretim sürecinin merkezinde öğrenci vardır. Buluş Yoluyla Öğretim, hangi sonuca ulaşmaları gerektiği söylenmeden, öğrencinin kendi etkinliklerine ve gözlemlerine dayalı olarak yargıya varmasıdır. Birey, bilgiyi merakına dayalı olarak kendine keşfederek öğrenir.

Buluş Yoluyla Öğretim Öğretmenin rolü, önceden paketlenmiş bilgiyi öğrenciye sunmaktan çok, öğrencinin kendine öğrenebileceği ortamı oluşturmaktır. Bu stratejide öğretmenin temel görevi, buluş için uygun öğretme ortamlarını düzenlemek, örnek olan ve olmayanları sunarak öğrencinin buluşu gerçekleştirmesine rehberlik etmektir.

Buluş Yoluyla Öğretim Uygulama Basamakları Öğretmen örneği sunar. Öğrenci örneği tanımlar. Öğretmen ek örnekler sunar. Öğrenci örnekleri tanımlar ve önceki örneklerle ilişkilendirir. Öğretmen ek örnekleri ve örnek olmayanları sunar. Öğrenci örnekleri karşılaştırır ve örnek olmayanları belirler. Öğrenci örnekleri ilişkilendirir ve yorumlar. Öğrenci tanımlara, ilke ve genellemelere ulaşır.

Buluş Yoluyla Öğretim Avantajları Öğrencinin merak güdüsünü uyandırması ve güdülenmişlik düzeyini yükseltmesidir. Öğrenme süreci zevkli ve eğlencelidir. Öğrenci ilke ve genellemeye ulaşma sürecinde aktif olduğundan derinlemesine ve kalıcı öğrenme gerçekleşir. Öğrencilerin ilgi ve dikkatleri üst düzeydedir. Bireysel öğretim olanağı sağlar. Problem çözme becerisini geliştirir.

Buluş Yoluyla Öğretim Dezavantajları Uzun zaman gerektirir. Buluş için gerekli araç-gereçlere her zaman ulaşılamayabilir. Kalabalık öğrenci gruplarında etkisi zayıflar. Bazı ders ve konuların öğretiminde etkisi zayıftır. Öğrencilerin bireysel farklılıkları süreci olumsuz etkileyebilir. Maliyeti yüksektir.

Araştırma- İnceleme Yoluyla Öğretim J. Dewey tarafından geliştirilmiştir. Öğrenme, hedeflere uygun, öğrenciye uygun ve gerçek hayatla ilişkili problemler üzerinde, problem çözmenin adımlarının kullanılması ile gerçekleşir. Öğrenci sürecin merkezinde ve aktif, öğretmen ise rehberdir. Bu strateji Uygulama ve daha üst düzey basamaklar için uygundur.

Araştırma- İnceleme Yoluyla Öğretim Uygulama Basamakları Problemin farkına varılması Problemin tanımlanması Problemin çözümüyle ilgili hipotezlerin (denence) kurulması Problemle ilgili verilerin toplanması Çözüm yollarının uygulanması (Denencenin test edilmesi) Çözümün ortaya konulması

Araştırma- İnceleme Yoluyla Öğretim Avantajları Problem çözme becerilerini geliştirir. Bağımsız düşünme ve bilimsel düşünme becerilerini geliştirir. Problem çözmenin(Bilimsel düşünmenin) adımlarını gerçek hayattaki sorunların çözümünde kullanmayı sağlar.

Araştırma- İnceleme Yoluyla Öğretim Dezavantajları Uzun zaman alır. Sınıf dışı çalışmalar gerektirir. Araştırmanın sınırları iyi çizilmezse hedeflerden sapabilir. Her konunun öğretiminde kullanılmaz. Ön koşul öğrenmelerin eksik olduğu durumlarda kullanılmaz.

Kullanıldığı Yerler Sunuş/ Ausubel ü ü ü Buluş / Bruner ü ü ü Hedef Düzeyi Temel Felsefesi Dersin Giriş kısmında ön koşul öğrenmelerin eksikliğinin giderilmesinde Kalabalık sınıflarda Zaman dar ve sınırlı ise Bilgi ü ü Dersin Geliştirme kısmında Öğrenci az ise Zaman daha esnek ise Kavrama ü İlerlemecilik Daimicilik Esasicilik Merkezdeki Öğe Uygun Yöntem. Teknik Öğretmen ve Konu ü ü ü Öğrenci ü ü ü Araştırmaİnceleme/ J. Dewey ü Dersin Sonuç kısmında ü Öğrenci az ise ü Zaman daha esnek ise Uygulama ve daha üst düzeyler ü İlerlemecilik ü Yeniden Kurmacılık Öğrenci ü ü Öğretmen Rolü Öğrenci Rolü Anlatım Gösteri Soru. Cevap Bilgiyi organize eder ve anlamlı öğrenmeyi sağlamak amacıyla öğrencileriyle paylaşır. Bilgiyi alır ve anlamlı öğrenmeyi gerçekleştirir. Tartışma Örnek Olay Problem Çözme Soru. Cevap Beyin Fırtınası Buluş ve uygun ortam oluşturur, öğrencilerin ilke ve genellemelere ulaşması sürecinde rehberlik yapar. İlke ve genellemelere ulaşma sürecinde öğretim sürecine aktif olarak katılır. Problem Çözme Beyin Fırtınası Deney Gözlem Öğrencilerin problem çözme sürecindeki adımları kullanmaların da rehberlik yapar. Problem çözme sürecindeki adımları aktif olarak kullanır.

Strateji/ Savunucus u Düşünme Yolu Düşünme Becerisi Sınırlılıklar Rehber İlkeler Süreç Sunuş/ Ausubel Tümdengelim Etkili Dinleme ve Not Alma ü Üst düzey düşünme becerileri kazandırmada yetersiz, ü Üst düzey hedeflerin gerçekleştirilmesinde yetersiz, ü Sıkıcı ve monoton öğrenme süreci, ü Yüzeysel öğrenme ve çabuk unutma riski ü İçerik öğrenci düzeyine göre organize edilmeli, ü Soru-Cevap gibi yöntem tekniklerle desteklenmeli, ü Jest, mimik, ses tonu, göz teması ve beden dili etkili kullanılmalı ü Şekil, resim, grafik, araç-gereç gibi görsellerle desteklenmeli ü Ön organize ediciler kullanılmalı Açıklamalar+ Örnek ü İçeriğin öğretmen tarafından organize edilmesi ü Açıklamaların öğretmen tarafından yapılması ü Örneklerin öğretmen tarafından verilmesi ü Öğrencilerden yeni örnekler istenmesi Buluş/ Bruner Tümevarım ü Sezgisel Düşünme Yaratıcı Düşünme Eleştirel Düşünme Merak, Keşif Duygusu ü Uzun süre gerektirir. ü Kalabalık sınıflarda niteliği düşer. ü Önkoşul öğrenmelerin yetersiz olduğu durumlarda kullanılmaz. ü Bireysel farklılıklar süreci olumsuz etkileyebilir. ü Öğretim süreci öncesinde buluş için gerekli ortamı ve araç-gereci hazırlama ü Buluş sürecinde kullanılacak ipucu niteliğindeki soruları hazırlama ü Öğrencilerini bireysel farklılıklar açısından iyi tanıma Örnek+Açıklama+İlke ü Öğretmen örnekleri sunar. ü Öğrenci örnekleri tanımlar. ü Öğretmen ek örnekler sunar. ü Öğrenci örnekleri tanımlar ve ilişkilendirir. ü Öğretmen ek örnekler ve örnek olmayanları sunar. ü Öğrenci örnekleri ilişkilendirir ve yorumlar. ü Öğrenci ilke ve genellemeleri ifade eder. Bilimsel Düşünme Yaratıcı Düşünme Eleştirel Düşünme ü Uzun süre gerektirir. ü Kalabalık sınıflarda niteliği düşer. ü Önkoşul öğrenmelerin yetersiz olduğu durumlarda kullanılmaz. ü Her ders ve konunun öğretiminde kullanılmaz. ü Uygun niteliklerle problem veya senaryoların kullanımı ü Problemler; hedefe ve öğrenci özelliklerine uygun, birden çok çözüm yolu olan, yapılandırılmamış, günlük yaşamla ilişkilendirilmiş, ilgi çeken, orijinal olmalı. Problem durumu+ problem çözme adımları ü Problemin hissedilmesi ü Problemin tanımlanması ü Problemle ilgili bilgi toplama ü Hipotezler kurma ü Hipotezlere yönelik veriler toplama ü Hipotezi test edip sonuca ulaşma ve raporlaştırma. ü ü ü Araştırma İnceleme/ J. Dewey Tümevarım Tümdengelim ü ü ü