Renata RosaChobowska psychologpsychoterapeuta 1 Emocje podstawowe STRACH ZO

Renata Rosa-Chłobowska psycholog-psychoterapeuta

1. Emocje podstawowe STRACH ZŁOŚĆ RADOŚĆ SMUTEK ZASKOCZENIE OBRZYDZENIE (WSTYD) 2. Emocje podstawowe – niezależne od kultury 3. Dzieci rozwijają umiejętność regulowania emocjonalnego od początkowych wrażeń typu: komfort/dyskomfort; pobudzenie/ukojenie

Dla prawidłowego rozwoju mózgu potrzebna jest harmonijna interakcja z matką (opiekunką/opiekunem) Spojrzenie w oczy Siła uśmiechu Siła obrazu negatywnej twarzy Nazywanie uczuć

1. Jakość opieki nad dzieckiem (0– 3 r. ż. ) ustala jego stopień bezpieczeństwa oraz poczucia zaufania do rodziców 2. Ważna jest równowaga między czasem, tj. emocjonalną dostępnością rodziców a emocjonalnym do dziecka

Style przywiązania – badania Johna Bowlby’ego i Mary Ainsworth John Bowlby: 1. dziecko jest genetycznie gotowe do ukształtowania relacji przywiązania ze swoim opiekunem; 2. przywiązanie jest równie istotne dla gatunku, jak inne zachowania np. poszukiwanie pożywienia i dobieranie się w pary.

Mary Ainsworth - Procedura obcej sytuacji a. sprawdzano reakcję dziecka, gdy matka znikała z jego pola widzenia. b. badano, jak dziecko korzysta z więzi, którą zbudowało z opiekunem c. stwierdzano, jak kształtuje się równowaga między bliskością a samodzielnością, czy inaczej - potrzebą bezpieczeństwa a potrzebą eksploracji/autonomii.

KOTWICA, WYSPA FALA metaforyczne wyrażenia, jakie na różne style przywiązania zaproponował amerykański psychoterapeuta Stan Tatkin w swojej publikacji „Oprogramowanie służące miłości”

Dziecko bawi się radośnie, beztrosko obok matki. Nie upewnia się cały czas, czy jest ona w pobliżu. Traktuje matkę jako przystań. Do obcych mu ludzi jest pozytywnie nastawione Protestuje po wyjściu matki, ale szybko uspokaja się po jej powrocie

Dziecko nie zwraca uwagi na obecność matki Po rozłące nie poszukuje z nią kontaktu albo odrzuca jej potrzebę bliskości. Dobrze reaguje na opiekę obcych.

Dziecko nie opuszcza matki, kurczowo się jej trzymając. Nie chce poznawać otoczenia samodzielnie, robi to tylko, gdy matka mu towarzyszy. Wywołuje w nim lęk opuszczenie przez matkę, a po jej powrocie jednocześnie poszukuje z nią kontaktu i opiera się wobec tej bliskości.

1. Przede wszystkim więź. Przywiązanie to podstawowa potrzeba, równie ważna jak odżywianie 2. Bycie zrozumianym, nawet jeśli dziecko samo jeszcze siebie nie rozumie kiedy płaczę, wpadam w… (rozpacz /wściekłość/ panikę/ przerażenie etc. – „nie: w histerię”), otrzymuję pomoc, nie karę. 3. Akceptacja wszystkich emocji, przy wprowadzaniu ograniczeń dla niektórych zachowań.

Styl przywiązania ustalony w dzieciństwie może wpływać na funkcjonowanie w dorosłości i budowanie relacji w związkach. Dorośli ludzie w związkach mają analogiczne do małych dzieci potrzeby emocjonalne (opieki, bliskości i poczucia bezpieczeństwa)liczą na wsparcie i troskę ze strony bliskiej osoby. U 70 procent dorosłych (21 -latków) styl nawiązywania relacji z partnerem jest taki sam, jak styl przywiązania do matki w wieku 12 miesięcy.

Dzieci prezentujące bezpieczny styl przywiązania jako osoby dorosłe potrafią - tworzyć trwałe, zdrowe relacje - wspierać innych, ale też zwracać się o pomoc - stawiać wyraźne granice. - pozostawać we wzajemnej zależności od innych. - Po latach opisywali swoich rodziców jako troskliwych, uczuciowych, sprawiedliwych. „Kotwica” potrafi sięgać po pomoc i wparcie oraz wierzy, że je otrzyma

Jako odrośli zamartwiają Jako dorośli czują się, czy są naprawdę skrępowani bliskością innych kochani i czy nie kochają za ludzi, stają się w ich bardzo. Mogą stać się obecności nerwowi, unikają chorobliwie zazdrośni i czuć intymności, nie ufają się niedoceniani przez partnerowi. Nadmiernie partnera i innych, np. koncentrują się np. na pracy współpracowników. zawodowej. Pokazują się jako słabi, aby jako silni, bo nie wierzą, że dostać wsparcie „na zapas”. mogą dostać wsparcie. Opisują swoich rodziców jako inwazyjnych, jako wymagających, agresywnych/kontrolujących. krytycznych, nieczułych STYL LĘKOWY (FALA) STYL UNIKAJACY (WYSPA)

John Bradshaw, amerykański psycholog (ten, który ukuł termin „wewnętrzne dziecko”): błędne koło powielania tego schematu da się przerwać. Warto przeprowadzić wywiad z samym sobą: Czy czuliśmy się wystraszeni, gdy mama znikała? Czy miał nas kto pocieszać w smutku? Czy mieliśmy żal do rodziców, że wyjechali? Kto się nami opiekował, przytulał? Byliśmy chwaleni czy częściej karani?

Przytulaj dziecko Rozmawiaj z dzieckiem o tym, co czuje – zadawaj pytania Nie ignoruj sygnałów wysyłanych przez dziecko Zachęcaj dziecko do eksplorowania otoczenia Nie zostawiaj dziecka bez ostrzeżenia Bądź przy dziecku, kochaj je, wspieraj i akceptuj.

Ø Otrzymywanie wsparcia obniża poziom kortyzolu (hormonu stresu) i u dzieci, i u dorosłych. Ø Dzieci z pozoru spokojne (z pozabezpiecznym stylem przywiązania) mają za wysoki poziom kortyzolu, który nie spada samoistnie Ø Sytuacja stresująca może nie odbić się negatywnie na zdrowiu dzieci, jeśli w trudnej sytuacji towarzyszy im troskliwy opiekun

„Wyrośnie z tego – to taki wiek” „Wszystko co robisz, dziecinko, jest w porządku” „Kiedy zacznie…(chodzić, mówić etc), dojdziemy z nim do ładu” „Nie będzie przecież nieśmiały całe życie” „Życie jest brutalne, niech się przyzwyczaja” „Dlaczego ono nie może być bardziej…” „Przepraszam, że ono jest takie…”

(S) SPOKOJNA OBSERWACJA (Z) ZACHĘTA DO BADANIA RZECZYWISTOŚCI (O) OGRANICZENIA (P) POCHWAŁY

Zrób krok w tył, pozwól dziecku bawić się po swojemu Nie porównuj swojego dziecka z innymi Nie mów o dziecku przy nim Odróżniaj siebie od swojego dziecka – ono nie jest twoim przedłużeniem Patrz z zaciekawieniem

Wkraczaj dopiero, gdy dziecko objawia frustrację Dostosowuj interwencje do etapu rozwoju Zapewniaj dziecku możliwości odkrywania świata

Ograniczaj nadmiar pobudzenia Daj wybór ograniczony do alternatywy (jedno z dwojga) Ograniczaj niewłaściwe zachowania Ograniczaj potencjalne niepowodzenia

Chwal natychmiast, gdy dziecko zrobiło coś dobrego, zachowało się właściwie Chwal konkretne (nawet drobne) działania w życiu codziennym Chwal w formie podziękowania Chwal poprzez udzielanie nagród Przypominaj dobre zachowania przed snem Nie chwal się dzieckiem

Książki warte polecenia Sue Gerhardt, Znaczenie miłości. Jak uczucia wpływają na rozwój mózgu Tracy Hogg, Zaklinaczka dzieci. Jak rozwiązywać problemy wychowawcze Isabelle Filliozat, W sercu emocji dziecka Film rysunkowy: W głowie się nie mieści

Zobacz w internecie wystąpienie kilkunastoletniej Adory przed dorosłym audytorium pod adresem: https: //www. ted. com/talks/adora_svitak? lang uage=pl