REKLAMCILIK Hafta 7 Senaryo Kavram Kendine zg bir

REKLAMCILIK Hafta 7

Senaryo Kavramı � Kendine özgü bir yazım tekniğidir. � İki yönlü bir çalışmayı kapsar: › Sinemanın kuralları dikkate alınarak ele alınan konudan dramatik yapı kurulur. › Teknik bir çalışmadır. Görüntü, ses ve sahneleme yöntemleri gibi öğelerin ayrıntılarını kapsayan düzenlemedir. � Senaryonun nasıl yazılacağı biçim olarak öğrenilebilir ancak yaratıcı çalışma zamanla gerçekleşir.

Senaryo Yazımının Gerekleri � Araştırma � Genel kültür � Hayal gücü � Yazma yeteneği

Senaryonun Tarihçesi

Sessiz Sinema Dönemi � “Gümüş Ekran” dönemi olarak da adlandırılır. � 1800’lü yılların sonlarından 1930’lu yıllara kadar uzanan bir dönem. � Bu dönemde diyalogların önemi yoktur. Oyuncular anlaşılır olmak için abartılı jest ve mimikler kullanırlar.

Sessiz Sinema Dönemi � Ancak gerektiği durumlarda sahneler arasına diyaloglar – başlıklar yazılı olarak yerleştiriliyordu. � ilk sessiz filmlerde yazılı diyaloglara rastlanmaz. � Başlık yazarı sessiz sinemanın önemli bir çalışanı haline gelmişti ve bu kişiler genellikle senaryo yazarından farklı kişiler oluyordu.

İlk Sessiz Film � Lumiere Fabrikası’ndan çıkan işçiler (1895). � Lumiere Kardeşlerin Paris’te halkla açık ve ücretli olarak Salon Indian Du Grand Café’de yaptıkları ilk gösterimle vizyona girdi. � Film Lumiere Kardeşlerin ilk kısa filmi olan “Lumiére Fabrikasından Çıkan İşçiler”in de dahil olduğu on kısa filmden oluşuyordu.

Sessiz Sinemanın Efsanesi: Şarlo-Charlie Chaplin � İlk filmi 1914 - Make a living � Modern Palyaço � Taklit yeteneği

Make a Living (1914)

Sesli Sinema Dönemi � Sesin sinemaya eklenmesi, sinemayı sessiz hareketler dizisinden çıkarıp, hayatın birebir kendisine dönüşmesini sağladı. � Sinemaya sesli çekimin eklenmesiyle birlikte senaryonun önemi arttı. � İlk sesli film Caz Şarkıcısı (1927).

Caz Şarkıcısı (1927)

Senaryonun Evreleri � Taslak öykü (Sinopsis) � Geliştirim senaryosu (treatment) � Ayrımlama senaryosu � Çekim senaryosu

Sinopsis � Tema seçilip konu belirlendikten sonra film öyküsünün özetlenmesidir. � Konu hakkında yapımcı ve yönetmeni aydınlatır. � Zaman ekonomisi açısından önemlidir.

Sinopsis � Sinopsis, şunları kapsar: › İşlenecek temanın belirlenmesi › Olaylar dizisinin geçtiği zaman › Olaylar dizisini oluşturan kişiler, ana ve yan kişilikler › Taslak yapıyı somutlaştırmak, yani öykünün gelişimini netleştirmek › Geniş zaman kipiyle yazılır

Bir Taslak (Synopsis) Öykü � Orta yaşı geçkin, yalnız ve evcimen bir erkek, kendisinden küçük bir kadınla tanışır ve arkadaş olurlar. Ancak arkadaşlarının dalga geçmesi sonucu ne yapacağını bilemez duruma gelince kızdan ayrılır. Daha sonra erkek hayatında kızın yerinin çok önemli olduğunu anlar ve onu arar…

Treatment (Geliştirim) Kısa öykünün daha ayrıntılı olarak kırk, elli sayfa genişletilip işlenmesiyle elde edilir. Bu evrede, senaryo yazarından başarılı bir film metni hazırlanması beklenir. � Geliştirim bir sinema öyküsüdür, bu nedenle, her şeyden önce sinemanın koşullarına uygun olarak hazırlanması gerekir. � Öykü geliştirilirken, sonuçta çekilecek filmin akışı, her görüntüsü bu evrede tasarlanır. Öyküdeki her çekim içeriği ve bunun ayrım içindeki yeri tam olarak belirtilerek tıpkı perdede görüntüleneceği biçimde yazılır. �

Geliştirimde Dikkat Edilecek Noktalar � Geliştirimde dramatik yapı belirlenir. Olgular sıralanır. Olayların bağlantıları sağlanır. Konunun gelişme ve çatışma noktaları belli olur. � Kişiler özellikleriyle tanıtılır, kişiler ve onların ortaya koyduğu olaylar irdelenir. � Konuşma örgüsünün (diyalog) en önemlileri yazılır. � Ele alınan öykünün özetteki gibi yalnızca ana hatları değil, ikincil derecedeki gelişmeleri de belli olur. � Her anlatım, her cümle, filmdeki görüntülere uygun olacak biçimde yazılır. � Geniş zaman kipiyle yazılır. Edebî süslemeler yapılmaz.

Bir Geliştirim Örneği � Ahmet Bey, İstanbul’un orta hâlli bir semtinde yalnız başına oturmaktadır. Yaşı 48 olup bir devlet dairesinde memur olarak çalışmaktadır. Evcimen bir yapısı olup etliye sütlüye karışmaz. Daha sonra bir arkadaşının düğününde Pelin ile tanıştırılır. Pelin 30 yaşında çağdaş, aklı başında, ekonomik durumu iyi olmayan bir ailenin kızıdır. Özgüveni fazla olan, işinde başarılı, fazla güzel olmayan ama sempatik bir kızdır. Sanki ikisi de birbirleri için yaratılmıştır. Aralarındaki tek engel yaş farkıdır. Düğün sonrasında sık buluşmaya başlarlar. Durumun farkına varan Ahmet’in arkadaşı İsmail, Ahmet’i uyarmak gereği hisseder.

Ayrımlama Senaryosu Ayrımlama senaryosu, senaryo yazarının bireysel çalışması bittiği, her şeyin sonuçlandığı üçüncü aşamadır. � Ayrımlama senaryosu, geliştirim evresinde genişletilen öykünün, birçok şekil öğesinin birleşmesiyle, sinema tekniğine ve gereklerine göre, dış yapısının (biçim) oluşturularak, çekim senaryosu olmaya hazır metin durumuna getirilmesidir. � Yazarın öngördüğü, belli bir sonuca giden olaylar dizisinin en küçük ayrıntıları, tüm kişiler, kişilerin kişilik özelliklerini gösteren iç ve dış hareketleri, kişileri birbirleriyle ilişkileri, konuşma örgüsü ve sesler (doğal sesler/müzik) ile, kısaca her şeyi ile içerik ortaya konarak, geliştirilen metin ayrımlar (sequence) sahnelere, sahneler de çeşitli açılardan, çeşitli ölçeklerden, çeşitli kamera hareketleri ile alınacak bir dizi çekimden oluşan birimlere bölünür. �

Çekim Senaryosu � Çekim senaryosu (Shoting Script), senaryo çalışmasının son evresidir. Ayrımlamanın hazırlanmasından sonra, yazar ile yönetmen ya da yalnızca yönetmen çekim senaryosunu oluşturmaya başlar.

Çekim Senaryosu Çekim senaryosu, geliştirimde genişletilen, ayrımlama evresinde bölüm, ayrım, sahnelere ve hatta çekimlere- ayrılan metnin; sinemanın tekniğine göre (değişik kamera konumları, çeşitli açılardan, ölçeklenen çekimler) düzenlenmesidir. � Tüm hareketler (oyuncu, kamera: kameranın çerçevelendiği görüntü, kamera hareketleri), kullanılan sesler (konuşmalar ve doğal sesler/müzik), görüntü efektleri vb. Bu metinde ayrımlar (sequence), sahne, çekim durumunda verilir. �

Senaryonun Bölümleri Çekim (Shot) “Çekim” , kameranın hiç ara vermeksizin, durduruluncaya değin, sürekli olarak bir görüntüyü filme kaydetmesidir. Çekim, bir sahne içindeki belirli kişi ya da nesneye odağın değiştiğini gösteren bildirimdir. Çekimlerin, kurguyla bir araya getirilmesiyle sahne oluşur. � Sahne (Scene) Sahne, aynı kişiler ve aynı dekor (mekân) içinde geçen, sürekli bir olayı gösteren bir ya da daha çok çekimden oluşan görüntüler dizisidir. �

Senaryonun Bölümleri Ayrım (Sequence) Bölümler içinde yer alan ayrım, öykülemeyi (dramatik yapı) oluşturan, olayın içinde gelişip sonuçlandığı kendi içinde bir bütünlüğü olan sahneler dizisidir. Ayrım tek ya da değişik yerlerde geçebilir. Örneğin, dış sahne ile başlayıp iç sahne ile sürebilir. Olağan uzunluktaki filmde ortalama 25 -30 ayrım bulunur. � Bölüm (Part) Bölüm, öykünün dramatik gelişiminin başı ve sonu olan bölümlerin birleşmesiyle öykünün tümü ortaya çıkar. Olağan uzunluktaki (90 dakika) bir filmde ortalama 7 -8 bölüm bulunur. Filmdeki her bir bölüm, bir romanın, bir tiyatro oyununun bir bölümüne (perdesine) eşdeğerdir �

Reklamcılık Sektörü ve Senaryo Reklam yazarının etkili, orjinal, çarpıcı bir senaryo ortaya çıkarabilmesi için hem yaratıcı, hem film dilini bilen, hem de kullandığı dile egemen olan psikoloji, sosyoloji bilgileri olan bir yapıda olması gereklidir. � Çünkü reklam yazarı çok kısa bir zaman dilimi içinde hem insanları etkilemeyi, hem tasarlanan mesajları verebilmeyi ve bunları sıkıcı olmadan gerçekleştirmeyi başarmak durumundadır. �

Reklamcılık Sektörü ve Senaryo � Reklam film senaryosu, reklamda yer alan tüm görsel ve sesli malzemenin yazılı olduğu bir dokümandır. � Televizyon için reklam yazan bir kişinin mutlaka göz önünde bulundurması gereken noktalar şunlardır:

Reklamcılık Sektörü ve Senaryo � � � � Reklam metnindeki mesaj tek yönlüdür, yani üreticiden tüketiciye dönüktür. Kişilerden ziyade gruplara yöneliktir. Reklam mesajının iletilmesinde hem sözel hem de görsel semboller kullanılmalıdır. Her reklam tüketicisi için en gerekli olan bilgileri içermelidir. Reklam film senaryosunda kullanılan dil günlük konuşma dili olmalıdır. Reklam senaryosu yazılırken binlerce kişiye değil de sadece tek bir kişiyle konuşuyormuş gibi yazılmalıdır. Reklam film senaryosunun başlangıç kısmı çok ilginç olmalıdır, hedef kitlenin ilgisi hemen reklama çekilmelidir.

Reklam Senaryosu Reklam verenden alınan brief doğrultusunda reklam senaryosu hazırlanır. � Senaryo verilen reklam bütçesine göre hazırlanmalıdır. Çünkü 20 saniyelik bir filmin maliyeti ile 40 saniyelik bir filmin maliyeti farklıdır. Tabi aynı bütçenin içerisinde yayın maliyetinin yanı sıra, yapım maliyetinin de bulunmaktadır. � Reklam filmi için birkaç tane farklı senaryo yazılmakta ve reklâm veren bunlardan bir tanesini seçmektedir. �

Reklam Senaryosu Yazarken Dikkat Edilecek Hususlar � Reklam verenin bütçesine sadık kalınması � Senaryoda belirtilen süreye sadık kalınması � Süre hesaplamada kullanılan formül › 2 kelime=1 saniye � Bu zamanlama haricinde, müzik, sözsüz oyunlar ve konuşmadaki esler için opsiyon bırakmak gerekir.

Reklam Senaryosu Yazarken Dikkat Edilecek Hususlar � Reklam senaryosuna bir isim verilmesi. � Reklam senaryosu diğer senaryo kalıpları gibidir. Ancak ses ve görüntü film senaryosunda olduğu gibi alta değil, yana yazılmaktadır.

Reklam Senaryosu Yazarken Dikkat Edilecek Hususlar SENARYO ADI - SÜRE GÖRÜNTÜ SES BATTERY MEZARLIK – 30” SES GÖRÜNTÜ Bir mezarlık. Yakın planda bir mezar taşı. Önünde bir demet kırmızı çiçek. Üzerinde yazı: Elizabeth Wilkins. Klasik bir melodi.

Türlerine Göre Reklam Filmleri � � � İmaj – prestij filmleri Satış – kampanya filmleri Masaüstü filmler Montaj filmleri Problem çözme filmleri Testimonial filmler Adaptasyon filmler Teaser Slice of life Tv altbant Tanıtım filmleri

Shubuo Teaser

Yayınlanan İlk Reklam Filmi ADMİRAL SİGARALARI

Admiral Sigaraları � 1897 yılında, Fransa, İngiltere ve ABD'de çevrildi. � Amerika'da çekilen film, 5 Ağustos 1897'de New Jersey'deki West Orange Edison stüdyolarında gerçekleştirildi.

İlk Televizyon Reklam Filmi (1941) � Televizyon tarihinin ilk reklam filmi New York’ta yapılmakta olan Brooklyn Dodgers. Philedephia Phillies arasındaki beyzbol maçı sırasında WNBT kanalında yayınlanan yirmi saniyelik filmdi. � Reklam filminin konusu Bulova saatleriydi. � Firma bu reklam için kanala 9 dolar ödemişti. � Bulova aynı zamanda uzaya giden ilk saattir.

America Runs on Bulova Time