REHBERLK ETM KADEMELERNE GRE REHBERLK OKUL NCESNDE LKRETMDE

REHBERLİK

EĞİTİM KADEMELERİNE GÖRE REHBERLİK OKUL ÖNCESİNDE İLKÖĞRETİMDE BİRİNCİ KADEMEDE REH. İLKÖĞRETİM İKİNCİ KADEMEDE REH. ORTA ÖĞRETİMDE REH. YÜKSEK ÖĞRETRİMDE REH.

OKUL ÖNCESİNDE REHBERLİK • Rehberlik hizmetleri gelişim görevlerini daha rahat gerçekleştirebilmeleri için verilir. • Kişisel rehberlik; kendini kabul, özgüven geliştirme, benlik kavramı oluşturma, sosyalleşmeyi sağlamak için verilir. • Eğitsel açıdan; okula uyum, ilköğretime hazırlık, okulu sevmesi, okula ve eğitime güdülenmesi, temel becerileri kazanmasını sağlama için verilir. • Mesleki açıdan; meslek kavramını anlaması mesleklerin farkına varması, mesleğin gerekliliğini anlaması için yapılır.

• Tüm bu çalışmalar oyun, drama benzeri faaliyetlerle yapılır. • Aile ilişki ve işbirliği bu dönemde en üst düzeydedir. • Oyun oynama, merakını giderme, hayal ve isteklerini açığa vurma, bağımsızlığını kazanma gibi hizmetleri karşılamak için rehberlik hizmetleri verilir. • Okul öncesinde rehberlik hizmetleri öğretmen merkezli olarak sunulur.

İLKÖĞRETİMDE BİRİNCİ KADEMEDE REH. • Bu kademede rehberlik; (7– 11) – – – – Kendini tanıması Kendini kabul etmesi Toplumsallaşmasını sağlama Problem çözme ve karar verme becerileri kazanma Olumlu benlik geliştirme İnsan ilişkilerinde beceri edinme Okul içi dışı etkinliklere yönelme gibi amaçlar doğrultusunda verilir. • Sınıf öğretmeni ile işbirliği önemlidir. • Grup rehberliği ağırlıkldır.

İLKÖĞRETİM İKİNCİ KADEMEDE REH. • ergenlik dönemi özellikleri dikkate alınmalıdır. • Önleyici çalışmalar ağırlıklıdır. • Önceki dönemde kendini tanıyan öğrenci bu dönemde çevresel imkânları tanır. • 8. sınıflarda yöneltme hizmeti ağırlıklıdır. – – – – – Bedensel değişimlerle ilgili bilgi vermek, Ergenlikle ilgili bilgi vermek, Başarı için ortam sağlama İletişim ve sosyal beceri geliştirme Arkadaşlık, paylaşma v. b. duyguları geliştirme Eşitlik ve bireysel farklılıkları anlamasını yarımcı olma Aile işbirliği Karşı cinle iletişim kurma becerilerine yardımcı olma Erinlik ve ergenlik hakkında bilgi verme Spor ve sosyal etkinliklere yönlendirme

ORTA ÖĞRETİMDE REH. • • • • Bu dönemde , ilköğretimde kendini tanıdığından, çevresel imkânları fark etmesine yönelik çalışmalara ağırlık verilir. Bireyin eğitsel, mesleki ve kişisel sorunlarının çözümüne yardımcı olmak Bireyin kendisini tanıyarak olumlu kimlik kazanmasına yardımcı olmak Gizil yeteneklerinin ortaya çıkarılması ve sanat spor gibi faaliyetlere yönlendirme Yükseköğretime hazırlama Akran gruplarının olumlu yönlerinden faydalanma Eleştirel ve analitik düşünceyi destekleme Uygun özdeşim modelleri sunma İlgi-tutum v. b. özelliklerinin farkına varmasını yardımcı olma Kapasitesini fark etmesini sağlama (fiziksel, zihinsel v. b. ) Bu dönemde yoğun olarak psikolojik danışma hizmetine ihtiyaç duyulur. Aynı zamanda akranlarından daha yoğun etkilenen ergen için akran danışmanlığı çalışması uygulanabilir. – Akran danışmanlığı; üst sınıflardaki öğrencilerden gerekli desteği sağlayacak olanların seçilip psikolojik danışman tarafından eğitime tabi tutulması ve bu öğrencilerin kendi yaşıtlarına ve alt sınıftaki öğrencilere danışmanlık ya da modellik yapması şeklinde yapılır. Aynı zaman da bu dönemde mesleki rehberlikte yoğun olarak verilir. Tüm rehberlik hizmetlerinin yoğun olarak sunulduğu eğitim kademesidir.

YÜKSEK ÖĞRETRİMDE REH. • Üniversite işleyişi hakkında bilgi verme • Burs, barınma, ulaşım kredi gibi konularda bilgi verme ve yardımcı olma • Yeni çevreye uyum sağlamasına yardımcı olma • Kulüp ve sosyal gruplara yönlendirme ve gerektiğinde psikolojik danışma hizmeti verme • Bu dönemde ki öğrencilerde ağılıklı olarak psikolojik danışma hizmeti ve kişisel sosyal rehberlik hizmetleri verilir.

GELİŞİMSEL REHBERLİK:

GELİŞİMSEL REHBERLİK: • Gelişimsel rehberlik anlayışı, normal bireylerin kapasitelerini tam olarak kullanabilmeleri, kendilerinden beklenen gelişimsel görevlerini yerine getirebilmeleri için uygun koşulları sağlamayı hedeflemektedir. • Bireylerin içinde bulundukları gelişim dönemlerine uygun olarak kazanmaları gereken özelliklere ulaşmalarında yardımcı olmayı amaçlar. • Gelişimsel yaklaşım; rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin, akademik başarıyı arttırma ya da meslek seçimi gibi sorunlar ile sınırlandırılmasına ve bunalım durumlarında düzeltici, çare bulucu yardımlar sağlamaya ağırlık vermesine bir tepki olarak gelişmiştir.

• Gelişimsel rehberlik, bireyin sürekli gelişim halinde olduğu, bir gelişim basamağını başarı ile geçirenlerin daha sonraki gelişim basamağının gelişim görevlerini de daha iyi başaracağı gerçeğine dayanmaktadır. • Gelişimsel yaklaşıma göre rehberlik hizmetleri, öğrencinin gelişimini sağlıklı sürdürebilmesi için her eğitim kademesinde verilmesi gereken hizmetler olarak sunulurlar. • Çünkü rehberlik hizmetleri, bireyin farklı dönemlerdeki gelişim ihtiyaçlarını gerçekleştirmesini kolaylaştırma gibi bir işlev üstlenir.

Kapsamlı PDR programları; • Gelişimsel rehberlik temelli olarak ortaya çıkmış bir modeldir. • Amaç meslek, program seçimi, kriz anları dışında da öğrencinin ihtiyaçlarını karşılamaktır.

• Tüm öğrencilere yöneliktir. • Planlı, düzenli bir müfredatı vardır. – Müfredat içeriği kendini ve çevresini tanıma, başkalarını anlama, karar verme – problem çözme becerisi, ilişki ve iletişim becerileri, akademik başarı, mesleki farkındalık…. • Program ardışık ve esnek yapıdadır. • Eğitim programları ile birbirini tamamlar ve etkileşim halindedir. • İşbirliği vardır • Öğrencilerin kişisel gelişim ve potansiyellerine odaklanmıştır. Akademik başarılarıda dikkate alınır.

• Psikolojik danışmanlar özel olarak bazı öğrencilerle de ilgilenir. • Okul rehberlik programının bir parçasıdır. • Programda yer alan etkinlikler rehberlik saatinde sınıf rehber öğretmeni tarafından , uzmanlık gerektiren uygulamalar ise PDR uzmanı tarafından yapılır. • Etkinliklerin uygulanması sınıf rehber öğretmenin sorumluluğundadır. • Sınıf rehber öğretmenleri etkinlikleri yönergeler doğrultusunda uygular.

• Etkinliklerde yapılacak sıra değişikliği yada yeterlilik alanındaki değişiklikler PDR uzmanının onayını gerektirir. • Programda önemli olan uzmanın görevleri değil programın içeriğine önem verilir. • Etkinlikler gelişimsel ve önleyici rehberlik anlayışı temel alınarak hazırlanmış ve öğrencilerin gelişimsel özellikleri dikkate alınmıştır.

• Sınıf rehber öğretmenleri tarafından gerçekleştirilecek etkinliklerden oluşan grup rehberliği hizmetleri içerisinde, bazı etkinliklerin uygulamaları özel bilgi ve deneyim gerektirdiği için okul rehber öğretmeni veya RAM’lardan gelecek uzmanlar tarafından gerçekleştirilecektir. • Bunun sağlanamadığı ya da kalabalık okullarda rehber öğretmenin yetişemediği durumlarda ilgili etkinlikler yerine öğrencilerin gelişim özellikleri ve ihtiyaçları, okulun özellikleri göz önünde bulundurularak farklı kazanımlara yönelik etkinlikler uygulanabilir.

• Yapılacak olan değişiklikler sınıf öğretmenleri tarafından değil, sınıf öğretmenlerinin önerileriyle rehber öğretmen, yoksa Okul Rehberlik Hizmetleri Okul Yürütme Kurulu veya RAM'dan görevlendirilen Rehber Öğretmenler tarafından okulun ve öğrencinin ihtiyaçları göz önünde bulundurarak yapılmalıdır. • ORTAÖĞRETİM ETKİNLİK KİTABI. doc

Kapsamlı rehberlik programının hazırlanmasında izlenecek adımlar ; • Programın temel yapısını tanımla • Rehberlik ihtiyaçlarını belirleme • Alanlara göre öğrenci yeterliliklerini ve göstergelerini oluşturma • Yeterliliklerin kazanılmasında kullanılacak etkinlikleri seçme ve geliştirme • Görevleri belirleme • Zaman planlama • Programı hazır hale getirme

Kapsamlı rehberlik programının ögeleri ; • İçerik • Yapısal ve süreçsel öğeler; kendi içinde yapısal ve süreçsel olmak üzere ikiye ayrılır; – Yapısal öğeler; tanım , gerekçe ve sayıltılar – !! Süreçsel öğeler ; rehberlik müfredatı, bireysel planlama, müdahale hizmetleri, sistem desteği olmak üzere • Kaynaklar • Zaman

Süreçsel öğeler ; • rehberlik müfredatı ; amacı tüm öğrencilerin normal büyüme ve gelişim bilgisi sağlamak, yaşam becerileri kazanmasına ve kullanmasına yardımcı olmaktır. Sınıf yada grup etkinlikleri düzenlenir. ( GENEL) • bireysel planlama; öğrencilerin kişisel ve mesleki gelişimleriyle birlikte kendi öğrenmelerini planlama ve yönetmelerine yardımcı olmaktır. Birey tanıma, bilgi verme, yerleştirme, izleme hizmetleri verilir. (ÖZEL) • müdahale hizmetleri; öğrencilerin acil sorunlarını gidermeye ve gereksinimlerini karşılamaya yönelik hizmetlerdir. Müşavirlik, psikolojik danışma, kriz danışmanlığı, sevk hizmetleri verilir. (ACİL) • sistem desteği; programın oluşturulması sürdürülmesi ve geliştirilmesini sağlayacak yönetimsel ve eğitsel kaynaklardır. Çevre ilişkiler, müşavirlik, danışma kuralları, topluma ulaşma, program yönetimi ve yürütülmesi ARGE çalışmalarını içerir. (İŞBİRLİĞİ)