REHBERLK DERS r Gr DDEM MGE SYEZ DERSN

REHBERLİK DERSİ Öğr. Gör. DİĞDEM MÜGE SİYEZ

DERSİN İÇERİĞİ 04. 07. 2007 Rehberlik, Eğitim ve Rehberlik İlişkisi, Rehberliğin İlkeleri, Rehberlik Türleri 09. 07. 2007 Eğitsel, Kişisel ve Mesleki Rehberlik 10. 07. 2007 Bireyi Tanıma Teknikleri 11. 07. 2007 Özel Eğitim ve Rehberlik 16. 07. 2007 Ara sınav 17. 07. 2007 PDR’de Program Geliştirme, 23. 07. 2007 Okullarda Önleyici Rehberlik Çalışmaları 24. 07. 2007 Okullarda Önleyici Rehberlik Çalışmaları 30. 07. 2007 Okullarda Önleyici Rehberlik Çalışmaları 31. 07. 2007 Final sınav. I

Rehberlik ve Eğitim Arasındaki İLişki Geleneksel Eğitim Anlayışı Çağdaş Eğitim Anlayışı l l Öğretim ve l Yönetim Öğretim l Yönetim l Öğrenci Kişilik Hizmetleri

Sağlık Hizmetleri Rehberlik Hizmetleri Öğ. Kiş. Hiz. Özel Yetiştirme Hizmetleri Sosyal Yardım Hizmetleri Sosyokültürel Hizmetler

rehberlik l Bireyin en verimli şekilde gelişmesini ve doyum verici uyumlar sağlamasında gerekli olan tercihlerini, yorumları planları yapmasına ve kararları vermesine yarayacak bilgi ve becerileri kazanması ve bu tercih ve kararları yürütmesi için bireye yapılan sistemli ve profesyonel bir yardımdır (Tan, 1992). l Bireye kendini anlaması, çevredeki olanakları tanıması, ve doğru kararlar vererek özünü gerçekleştirebilmesi için yapılan sistematik ve profesyonel yardım sürecidir (Kuzgun, 1992) l Kendini anlaması, problemlerini çözmesi gerçekçi kararlar alması kapasitesini geliştirmesi çevresine dengeli ve sağlıklı bir uyum yapması ve böylece kendini gerçekleştirmesi için uzaman kişilerce yapılan psikolojik yardımlardır (Koğlu, 1994)

REHBERLİK TANIMINDAKİ ORTAK ÖĞELER q Reh. Hiz. Öğrencinin gelişmesini ve uyumunu sağlamaya yöneliktir. q Bu yardım sistemli olarak ve profesyonel düzeyde sunulmalıdır q Rehberlik bir süreçtir. Çeşitli aşamaları içerir ve süreklilik gösterir.

REHBERLİĞİN AMACI Rehberliğin en temel amacı bireyin kendini gerçekleştirmesine yardımcı olmaktır. v Bu amaca ulaşabilmek için ise; v v Bireyin kendini tanımasına (ben kimim? Özelliklerim nelerdir? Güçlü ve zayıf yanlarım? İlgi ve eğilimlerim? İhtiyaç ve problemlerim neler) Kendini anlaması ve kabul etmesi v Bulunduğu çevreyi ve ortamı tanıma v Ben ne yapabilirim? Ne yapmalıyım? v KENDİNİ GERÇEKLEŞTİRME v

Kendini Gerçekleştirme süreci (Maslow’un Gereksinimler Hiyerarşisi) Kendini Gerçekleştirme Saygı Ait olma Sevgi Güvenlik Fizyolojik Gereksinimler

Rehberliğin ortaya çıkmasını sağlayan nedenler A- Sosyo-Kültürel ve ekonomik etmenler 1. Hızlık değişmeler sonucu topluma uyumun güçleşmesi Bilimde ve teknolojide gelişmeler, Kültürel alışverişin hızlanması İnançlar ve değerlerindeki değişmeler, Nüfüs artışı ve göç Kuşaklararası çatışmalar, Suç işleme oranının artması Ruhsal boz. , hastalıklarının artması 2. Aile yapısının değişmesi Çekirdek aileye geçiş, çocuk eğitiminde ailenin rolünü etkileyen çevresel etmenlerin artması, Ailenin fonksiyonlarından bazılarının okula kayması, Kadının çalışma hayatına katılması 3. Toplumun nitelikli insangücüne ihtiyacının Artması Bu ihtiyacın kabul edilmesi, iş hayatındaki değişmeler, meslekelrin çeşitlenmesi B- Felsefi ve Psikolojik Etkenler 1 - Toplumda demokratik fikir ve düşüncenin gelişmesi; bireye verilen değerin artması, şeçme özgürlüğünün verilmesi, ilerici eğitim anlayışının benimsenmesi 2 - Demokrasinin eğitime etkisi; Eşit eğitim hakkı ve toplu öğretime geçiş, öğrenci merkezli eğitim anlayışının gelişmesi, 3 - Psikoloji ve psikometrideki gelişmeler; bireyin kişilik özelliklerinin ölçülmesi ve tanınması, bireysel farklılıkların eğitimde dikkate alınması, Eğitimde bireyin duygularına verilen önemin artması

Rehberliğin Tarihsel Gelişimi ABD’de l 1908 ABD’de frank parson tarafından iş arayanlara yardım hizmeti verilmeye başlanması. İşe yerleşme isteği ile başvuran adayların niteliklerini yetenek ve ilgilerini saptayarak sahip oldukları özelliklere uygun bir işe yerleştirme hizmetini başlatmıştır. l 1910 bu alanda çalışanların örgütlenmeye başlaması l 1913 ABD’de rehberlik hizmetlerinin eğitim sistemine alınması Türkiye’de 1950’Lİ yıllarda türk-amerikan işbirliği kapsamında çalışmalar başlamıştır. o 1954 de lisans programlarına ders olarak konması o 1970’de okullarda rehberlik uygulamalarının başlaması o 1983 yılında MEB bünyesinde ÖZel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Daire Başkanlığı Kuruldu. o

REHBERLİK İLE İLİŞKİLİ ALANLAR l Psikoloji l Sosyoloji l Ekonomi l Antropoloji

Rehberliğin İlkeleri l l l l l Birey şeçme özgürlüğüne sahiptir. İnsan saygıya değer bir varlıktır Gönüllülük esasına dayanır. Öğrenciyi merkez alan bir eğitim sistemi öngörür. İşbirliği esastır Öğrenciyi her yönü ile tanımak gerekir. Gizlilik esastır Tüm öğrencilere yönelik bir hizmettir. Okulun amaç ve ihtiyaçları belirleyicidir. Rehberlik hizmetleri, planlı programlı, örgütlenmiş ve profesyonel düzeyde sunulur.

REHBERLİK ile ÖĞRETİM ARASINDAKİ FARKLAR l 1. Öğretim Gruplara akademik alanla ilgili bilgi ve beceri kazandırma l 1. 2. Ölçme değerlendirme vardır 2. 3. 4. 5. Disiplin vardır Bireyin dış dünyasına yönelik Toplumsal değerler 3. 4. 5. 6. 7. 8. Zorunluluk Gizlilik yoktur Öğretmenler tarafından tek başına sınıfta yapılabilir 6. 7. 8. Rehberlik Bireylerin sosyal ve duygusal gelişimlerine destek olma, ayrıca gruplara yönelik çalışma Bireyin kendini anlaması ve değerlendirmesi vardır. Öz disiplin Bireyin iç dünyasına yönelik Yargılama yerine algılama esastır Gönüllülük Gizlilik vardır İşbirliği gerekir

Rehberlik Hizmetleri ¡ Psikolojik Danışma ¡ Oryantasyon Bireyi Tanıma Bilgi toplama ve yayma Yöneltme ve yerleştrme İzleme ve değerlendirme Konsültasyon Araştrıma geliştirme ¡ ¡ ¡ Yöneltme ve İzleme yerleştirme. Oryantasyon değerlendirme Bilgi toplama ve yayma Ar – Ge Psikolojik danışma Müşavirlik Çevre / veli İle ilişkiler Bireyi tanıma

Rehberliğin Başlıca Türleri l Hizmet Alanlarına Göre l Öğretim Basamaklarına Göre l Birey sayısına göre l Temel işlevlerine göre l Problem Alanlarına Göre

Hizmet Alanlarına Göre Eğitim Endüstri Sosyal Yardım Sağlık

Öğretim Basamaklarına Göre Yükseköğretim Okul Öncesi Ortaöğretim İlköğretim

Birey Sayısına Göre l Bireysel Psikolojik Danışma /Rehberlik l Grupla Psikolojik Danışma / Rehberlik

Temel İşlevlerine Göre Önleyici Ve Gelişimsel Krize Müdahale İyileştirici / Çare Bulucu

Problem Alanlarına Göre l Eğitsel Rehberlik l Kişisel Rehberlik l Mesleki Rehberlik