REACH BLGLENDRME SEMNER Volkan Orhan TEKN Raportr Yrd

REACH BİLGİLENDİRME SEMİNERİ Volkan Orhan TEKİN Raportör Yrd. İstanbul Kimyevi Maddeler ve Mamulleri İhracatçıları Birliği

1 Sunum İçeriği • REACH Nedir? • REACH Sürecinde Önemli Aşamalar • REACH Sürecinde Türk İhracatçılarının Durumu • REACH Konusunda Bilgi Kaynakları • REACH Bilgi Sistemi – IUCLID 5

2 Hedef Ø İhracatçılarımızın REACH hakkında bilgilendirilmesi Ø REACH kapsamında ihracatçılarımıza yol gösterilmesi

3 REACH NEDİR? Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması • 18 Aralık 2006 tarihinde Avrupa Parlamentosu. (30 Aralık 2006 tarih ve L 396 ) • 1 Haziran 2007’de yürürlüğe girdi. • AB üye ülkelerinde faaliyet gösteren ve yılda bir tondan fazla kimyasal madde üreten veya ithal eden firmaların, söz konusu kimyasal maddeleri, AB örgütlenmesi içinde yer alan Avrupa Kimyasallar Ajansı yönetimindeki merkezi bir veri tabanına kaydettirmeleri zorunlu bulunmaktadır.

4 REACH TÜRK FİRMALARINI ETKİLEYECEK Mİ? REACH Sistemi AB’ye yapılan kimyevi madde ihracatımızı doğrudan etkilemektedir. • REACH Sisteminin, Türkiye’nin henüz AB’ye ülke olmamasından dolayı, yurtiçi kimya üretimimize ve AB dışı ülkelere ihracatımıza kısa vadede doğrudan bir etkisi bulunmamaktadır. • Türkiye’den AB’ye yapılacak kimyevi madde ihracatında, ihracatçı firmalarımızın, REACH Sisteminin gerektirdiği şekilde, ihraç edecekleri ürünleri Avrupa Kimyasallar Ajansı’na (European Chemicals Agency – ECHA) kaydettirmeleri gerekmektedir. • AB’ye tam üye olmamız durumunda, REACH kapsamındaki düzenlemelerin kimya sektörümüzün tüm üretim faaliyetlerinde uygulanması zorunlu hale gelecektir. (AB Uyum süreci Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülmektedir. )

5 REACH’TE ÖNEMLİ TANIMLAR VE KAYIT ØEşya (Article) ( Ref: Article 7) ØMüstahzar (Preparation) ( Ref: Article 6) ØMadde (Substance)

6 Madde (Substance) • Doğal halde bulunan veya bir üretim sonucu elde edilen, • İçindeki, kararlılığını sağlamak üzere kullanılan katkı maddeleri ile üretim işleminden kaynaklanan safsızlıklar dahil, • İçindeki, kararlılığını ve uzaklaştırılabilen çözücüler hariç yapısını • Kimyasal elementler ve bunların bileşikleri etkilemeden

7 • Müstahzar (preparation): bir veya daha fazla maddeden oluşan karışım veya çözelti • Eşya (article): Kimyasal yapısından ziyade üretim esnasında verilen özel şekil, yüzey veya tasarım tarafından etkinliği belirlenen nesne

8 REACH UYGULAMASINDAN KİMLER SORUMLU ? • Maddeyi kendi halinde veya müstahzar içinde, üreten veya ithal eden AB’de yerleşik tüzel kişilikler • Bazı kimyasal maddeleri içeren “Eşyaları” üreten veya ithal eden AB’de yerleşik tüzel kişiler • Alt kullanıcılar • AB’de yerleşik, AB dışı üretici tarafından ithalatçıların işlemlerini yerine getirmek üzere atanmış “only representatives” tek temsilciler

9 REACH’İN ÖĞELERİ ØKayıt (Registration) ØÖn Kayıt (Pre – Registration) ØDeğerlendirme (Evaluation) Øİzin (Authorisation) ØKısıtlama (Restriction)

10 REACH’IN AŞAMALARI Kayıt (Registration) ØAvrupa Birliği (AB) üyesi ülkelere, yılda bir ton veya fazlası kimyasal madde ihraç ediyorsanız, ihraç ettiğiniz her bir madde başına ithalatçınız veya AB’deki tek temsilciniz kanalıyla bir kayıt dosyasının (dossier) Avrupa Kimyasallar Ajansı’na (ECHA) sunulması gerekmektedir. ØKayıt işleminin yerine getirilmemesi ürünlerinizin AB’ye ihraç edilmesine engel olabilir. ØEğer AB’ye ihraç edeceğiniz madde halihazırda AB pazarında yer alan bir madde ise, ön-kayıt yapmış olmak şartı ile, 2018 yılına kadar devam edecek geçiş periyotlarından faydalanabilirsiniz.

11 Kayıt Tarihleri 1 Haziran 2007 1 Haziran 2008 1 Aralık 2008 30 Kasım 2010 31 Mayıs 2013 31 Mayıs 2018 Ön Kayıt (Faz-içi Maddeler) Avrupa Kimyasallar Ajansının Kurulması >1 ton/yıl KMÜT* >100 ton/yıl NR 50 -53** >1000 ton/yıl maddeler için son kayıt tarihi >1 ton/yıl maddeler için son kayıt tarihi * KMÜT: Kansorejen, mutajen, üreme için toksik. Kategori 1 ve 2 **NR 50 -53: Sudaki organizmalar için çok toksik, su ortamında uzun süreli olumsuz etkilere neden olabilir.

12 STANDARD KAYIT ÜCRETLERİ BİREYSEL BAŞVURU MÜŞTEREK BAŞVURU 1 -10 TON İÇİN 1 600 € 1 200 € 10 -100 TON İÇİN 4 300 € 3 225 € 100 -1000 TON İÇİN 11 500 € 8 625 € >1000 TON İÇİN 31 000 € 23 250 € İşletmenin büyüklüğüne göre de indirimler yapılmaktadır.

13 REACH’IN AŞAMALARI Ön Kayıt (1): ØREACH düzenlemesi 1 Haziran 2007 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. Ancak 1 Haziran 2007’den 1 Haziran 2008’e kadarki süreçte fiili olarak gerçekleştirilmesi gereken bir yükümlülük bulunmamaktadır. ØFiili ilk uygulama 1 Haziran 2008 - 1 Aralık 2008 tarihleri arasında gerçekleştirilecek olan “ön kayıt”tır. Ön kayıt sürecinde, firmalarımızın önümüzdeki yıllarda AB’ye ihraç etmeyi planladıkları tüm kimyasalları AKA’ya bildirmeleri gerekmektedir.

14 REACH’IN AŞAMALARI Ön Kayıt (2): Ø Son tarihler, maddenin tehlikeli bir kimyasal olup olmaması ve pazara sürülen maddenin yıllık tonajına bağlı olarak değişmekte, ön kayıt yapılması yoluyla 2010, 2013 ve 2018 yılına kadar gereken maddelerin, AB pazarına satışına ara verilmeden devam edilmesi mümkün olmaktadır. ØÖn-kayıt yapıldıktan sonra, aynı maddeler için SIEF (Substance Information Exchange Forum-Madde Bilgi Paylaşım Forumu) ler oluşturulacak. Aynı maddeyi kayıt ettirenler verileri paylaşıp MALİYETLERİ DÜŞÜRECEK. ØÖn-kayıt yapılmadığında MALİYETİ oldukça YÜKSEK olan kayıt süreci madde piyasaya sürülmeden önce yapılmak zorunda olacak.

15 HANGİ MADDELERE ÖN-KAYIT YAPILACAK (1)? SADECE Faz-içi (Phase-in) Maddelere ön-kayıt yapılacak Ø EINECS’ te yer alanlar Ø AB ülkelerinde üretilmiş ancak REACH yürürlüğe girmeden 15 sene öncesine kadar bir defa dahi pazara verilmemiş maddeler Ø “No Longer Polymer”: REACH yürürlülüğe girmeden önce AB ülkelerinde pazara verilmiş, 67/548/EEC Art. 8(1)’ine göre bildirimi yapılmış ancak REACH’ teki tanıma göre polimer olmayan maddeler.

16 HANGİ MADDELERE ÖN-KAYIT YAPILACAK? (2) Ø Madde (≥ 1 ton/yıl ise) Ø Karışımı oluşturan maddeler (≥ 1 ton/yıl ise) Ø Eşya içerisindeki madde Eğer madde, Ø Normal veya öngörülebilen şartlarda eşyadan salınıyorsa Ø Eşyadaki toplam miktarı yılda 1 tondan fazlaysa Bu iki koşul sağlanıyorsa ve maddenin o kullanım koşulu için kaydı yapılmamışsa Ø Ayrıca ECHA bazı şartlarda kayıt isteyebilir! Ø Polimer içindeki maddeler (monomerler ve diğer kimyasal maddeler) Ø Polimerin içerisindeki monomer maddeler veya diğer kimyasal olarak bağlanmış maddelerin ağırlıkça oranları %2 veya daha fazla ise Ø Bu monomer maddelerin ve diğer kimyasal olarak bağlanmış maddelerin toplam miktarı 1 ton/yıl veya daha fazla ise Bu iki koşul sağlandığında

17 Önkayıt/Kayıt Nasıl Yapılacak? Firmalarımızın REACH Sistemine kaydolabilmeleri ve AB’ye ihracat yapabilmeleri için iki alternatif mevcuttur: Ø Birinci alternatif, AB’de yerleşik bir ithalatçı, Türkiye’den ithalatını yaptığı kimyasal maddeleri bizzat kendisi REACH sistemine kaydedecektir. Ø İkinci alternatif ise Türk üretici/ihracatçılarının Tek Temsilci (Only Representative) atamalarıdır. Tek temsilci AB’de yerleşik bir gerçek veya tüzel kişi olmalıdır.

18 Her İthalatçı Ayrı Kayıt Yaptırdığında TÜRKİYE ÜRETİCİ AVRUPA BİRLİĞİ İTHALATÇI İTHALATÇI Avrupa Kimyasallar Ajansı

19 Üretici, bir “Tek Temsilci” atadığında TÜRKİYE ÜRETİCİ AVRUPA BİRLİĞİ KULLANICI TEK TEMSİLCİ Avrupa Kimyasallar Ajansı

20 REACH’IN AŞAMALARI Ön kayıtta istenen bilgiler : ØBaşvuranın (kişi/firma) ismi veya temsilcinin ismi. ØKimyasal maddeye ilişkin temel bilgiler: İsim, CAS and EINECS numaraları. ØGelecek üç yılda satışa sunulması öngörülen ortalama miktar. ØKayıt tarihi. ØMaddenin Read-across yaklaşımı veya (Q)SAR yöntemiyle değerlendirilme durumu. Ön-kayıt işlemi gerçekleştirilecektir. bilgisayar ortamında

21 REACH’IN AŞAMALARI Değerlendirme (Evaluation): • Ayrıca bazı kimyasallar, insan sağlığı ve çevre üzerinde risk taşıması şüphesiyle Ajans tarafından değerlendirmeye tabi tutulabilir.

22 REACH’IN AŞAMALARI İzin (Authorisation): • İzin işlevi, çok tehlikeli kimyasalların (ör: kanserojen maddeler, veya doğada biriken maddeler gibi) kullanım veya pazara sürülmesi durumunda gündeme gelmektedir. • Bir kimyasal madde “İzne Tabi Maddeler” listesinde yer alırsa, söz konusu maddenin piyasaya sürülme aşamasında Ajans’tan izin alınması zorunludur. • “İzne Tabi Maddeler” listesi REACH Tüzük metninde Ek 14’te (ANNEX 14) yer almaktadır. Söz konusu liste şu anda boştur ve ön-kayıt sürecinin tamamlanmasından sonra ECHA tarafından kamuoyuna duyurulacaktır.

23 REACH’IN AŞAMALARI Kısıtlama (Restriction): • Bazı kimyasal maddelerin AB pazarında kullanılması ve/veya pazara sürülmesi, ECHA tarafından yapılacak değerlendirme sonucu kısıtlanabilir veya tamamıyla yasaklanabilir.

24 REACH DÜZENLEMESİNDEN ETKİLENECEK MİYİM? • REACH, sadece ana kimya sanayiinde faaliyet gösteren ihracatçılarımızı etkilememekte, kimyasal madde içeren bazı ürünlrin AB’ye ihracatında, kimyasal madde miktarının yılda bir tonu aşması kaydıyla, söz konusu kimyasal maddenin kaydedilmesi gerekmektedir.

25 REACH Kapsamında Olup Olmadığınızı Belirleyin Kapsam Dışı Olan Maddeler Ø Radyoaktif maddeler (96/26/Euratom) Ø Gümrük Kontrolü Altında Olan Maddeler Ø İzole Edilmemiş Ara Ürünler Ø Tehlikeli Madde Taşımacılığı Ø Atıklar (2006/12/EC) Ø Üye Ülkelerin Savunma İçin Getirdiği İstisnalar

26 Kayıt Kapsamında Olup Olmadığınızı Belirleyin Kayıt ve Değerlendirmeden Muaf Olan Maddeler Ø Kendine ait Kuralları Olan Maddeler (Art. 2) Ø Polimerler (Monomerler kapsamdışı değildir) Ø REACH Tüzüğü ANNEX IV + ANNEX V Ø Avrupa Birliğinden ithal edilmiş (Kayıt Ettirilmiş) ve yeniden Avrupa Birliği’ne ihraç Edilen Maddeler Ø Geri Kazanılmış Kayıtlı Maddeler

27 Maddenizin Kayıt Edilmiş Olarak Kabul Edilip Edilmediğini Kontrol Edin Kayıt Edilmiş Sayılan Maddeler: Ø 91/414/EEC Bitki Koruma Ürünleri Ø 98/8/EC Biyosidal Ürünler (sadece aktif maddeler !) Ø 67/548 EEC’ye göre Bildirim’de bulunulmuş olanlar (sadece bildirim yapan için geçerlidir !)

28 REACH VE TÜRK KİMYA SANAYİİ HAZIRLANMAYA ŞİMDİ BAŞLAYIN ! (1) ØREACH mevzuatı hakkında, yardım masaları ve özellikle internet aracılığıyla yeterli bilgi sahibi olun, yeni yönerge ve talimatları takip edin. ØBir müstahzar içinde olsun veya olmasın, firmanızca üretimi ve/veya ihracatı yapılan tüm kimyasal maddelerin envanter listesini hazırlayın. ØHer bir kimyasal maddenin halihazırdaki ve gelecek yıllardaki tonajını tespit edin. ØKimyasal maddelere ilişkin CAS, EINECS veya ELINCS numaralarını tespit edin. EC: 2 ile başlayan EINECS EC: 4 ile başlayan ELINCS EC: 5 ile başlayan NLP

29 REACH VE TÜRK KİMYA SANAYİİ HAZIRLANMAYA ŞİMDİ BAŞLAYIN ! (2) ØHer bir kimyasal madde için tehlike sınıflandırmasını yapın ve mevcut tehlike verilerini derleyin. ØEnvanterinizdeki her bir kimyasal madde için hangi konumda olduğunuzu (ihracatçı, üretici-ihracatçı) belirleyin. ØHer bir madde için tedarikçilerinizi ve AB içindeki ithalatçılarınızı listeleyin. ØÖn-Kayıt yaptırmanız gereken maddeleri tespit edin. Olası maddeleri de listeye ekleyin.

30 REACH VE TÜRK KİMYA SANAYİİ HAZIRLANMAYA ŞİMDİ BAŞLAYIN ! (3) ØKurumunuzda REACH’den sorumlu, İngilizcesi yeterli, en az bir çalışan atayın ve RIP’lere (REACH Implementation Projects) yönlendirin. ØÖNEMLİ: Sektörel işbirliği yapın. Sektörel kuruluşlar çatısı altında ortak kimyasal madde envanteri oluşturun.

31 İMMİB FAALİYETLERİ • REACH Web sitesi http: //reach. immib. org. tr hizmete girmiştir. • REACH Broşürlerinin basımı tamamlanmıştır. • REACH Resmi metninin. Türkçe tercümesi tamamlanmış ve Birliğimiz web sitesine konulmuştur. • İhracatçılarımızın sorumluluklarını ve bunları nasıl yerine getireceklerini öğrenmelerine yardım edecek bir yönlendirme programı olan REACH Navigator – yardımcı bilgisayar programının Türkçe’ye aktarımı çalışmaları tamamlanmıştır. • AB’nde REACH yönetmeliğinin uygulanmasının sorunsuz gerçekleşmesi için AB’nin ilgili birimlerince ön kayıt, bilgi paylaşımı gibi REACH Sisteminin temel aşamaları için yol gösterici özellikte rehberler (REACH Implementation Projects (RIPs)) hazırlanmakta ve bu rehberler de güncellendikçe Kimyasallar Ajansı’nın ağ sayfasına konulmaktadır. Yardım Masası olarak söz konusu rehberlerin Türkçe tercümeleri devam etmektedir. • REACH Seminerleri düzenlenmektedir.

32 REACH Bilgi Kaynakları • REACH hakkında nereden bilgi alabilirim? – REACH Yardım Masaları • Türkiye’deki yardım masaları – İMMİB – TKSD – Sektörel Dernekler • AB bünyesindeki yardım masaları (komisyon, özel) – REACH Web Siteleri

34 REACH Bilgi Kaynakları • İstanbul Kimyevi Maddeler ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (İMMİB) http: //reach. immib. org. tr • Türkiye Kimya Sanayicileri Derneği (TKSD) http: //www. tksd. org. tr/ • Navigator - REACH Yardım Programı http: //reach. jrc. it/ • Avrupa Kimyasallar Ajansı Resmi Web Sitesi http: //ec. europa. eu/echa/home_en. html • Avrupa Komisyonu REACH Ana Sayfası http: //ec. europa. eu/enterprise/reach/index_en. htm

35 REACH Bilgi Kaynakları • REACH Uygulama Rehberi – REACH Implementation Projects (RIPs) http: //ec. europa. eu/environment/chemicals/preparing/implementation. htm • Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan REACH Rehberi – Türkçe http: //www. dtm. gov. tr/dtmadmin/upload/AB/Sanayi. Sektor. Db/REACH_rehberi. doc • REACH Nedir? – Dış Ticaret Müsteşarlığı Bilgi Notu http: //www. dtm. gov. tr/dtmadmin/upload/AB/Sanayi. Sektor. Db/REACH. doc • REACH Yardım Masalarına İlişkin DTM Tarafından Hazırlanmış Bilgi Notu http: //www. dtm. gov. tr/dtmadmin/upload/AB/Sanayi. Sektor. Db/reach_yardim_masalari. doc

36 REACH Bilişim Sistemi ve IUCLID 5 International Uniform Chemical Information Database (Uluslararası Tekdüzen Kimyasal Bilgi Veritabanı)

37 IUCLID 5 Madde 111 -Ajansa bilgi iletilmesi için gerekli olan formatlar ve yazılımlar • Ajansa bilgi iletilmesi için gerekli olan tüm formatlar ve yazılım paketleri, Ajans tarafından web sitesinde belirtilecek ve ücretsiz olarak sunulacaktır. Tescil amaçlı olarak, Madde 10(a)’da değinilen teknik dosyaların formatı IUCLID olacaktır. Ajans, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı ile birlikte bu formatın daha fazla geliştirmesi ve tam uyumlaştırılmasının sağlanması için koordinasyon halinde olacaktır.

REACH ve IUCLID 5

39 IUCLID 5 – Temel Özellikler • Kayıt dosyasına ilişkin standart format. • Kayıt dosyasına ilişkin tüm konu başlıklarına veri girişi imkanı. • Kimyasal maddelere ilişkin hazır veriler. • Maddelere ilişkin bilgilerin firmalar arası transfer imkanı.

40 IUCLID 5 • Programı Bilgisayarıma Nasıl Yükleyebilirim? • http: //ecbwbiu 5. jrc. it

REACH ve IUCLID 5

49 IUCLID 5 TEKNİK DOSYA HAZIRLAMA

REACH ve IUCLID 5 Teşekkürler. . Volkan Orhan TEKİN Raportör Yrd. İstanbul Kimyevi Maddeler ve Mamulleri İhracatçıları Birliği reach@immib. org. tr tekinv@immib. org. tr 0212 4540990 http: //reach. immib. org. tr