RADYASYONUN HEREDTER ETKLER HCREDE BYOLOJK ETKLER Radyasyonun dozuna

  • Slides: 12
Download presentation
RADYASYONUN HEREDİTER ETKİLERİ

RADYASYONUN HEREDİTER ETKİLERİ

HÜCREDE BİYOLOJİK ETKİLER § Radyasyonun dozuna, § Dozun verilme hızına, § Radyasyonun türüne, §

HÜCREDE BİYOLOJİK ETKİLER § Radyasyonun dozuna, § Dozun verilme hızına, § Radyasyonun türüne, § Radyasyonun enerjisine, § Dozun dokularda dağılımına, § Dokuların ışımaya karşı duyarlılığına bağlı olarak ortaya çıkar.

RADYASYONUN BİYOLOJİK ETKİLERİ

RADYASYONUN BİYOLOJİK ETKİLERİ

RADYASYONUN BİYOLOJİK ETKİLERİ • Işınlama dozunun vücudun herhangi bir doku veya organında fonksiyon kaybına

RADYASYONUN BİYOLOJİK ETKİLERİ • Işınlama dozunun vücudun herhangi bir doku veya organında fonksiyon kaybına neden olacak sayıda hücrenin ölümü ve üremesinin durması sonucunda ortaya çıkan DETERMİNİSTİK ETKİLER Doz bağımlı etkidir. Eşik değer üstünde maruz kalınan radyasyon, belirli bir biyolojik hasara yol açar. Erkeklerde bir defada 3. 5 - 6 Gy ( 3 500 - 6000 m. Gy) dozun, Kadınlarda bir defada 2. 5 - 6 Gy ( 2 500 - 6000 m. Gy) dozun kısırlık yapması, Bir defada alınan 5 Gy ( 5000 m. Gy) dozun gözde katarakt yapması • Hücrede meydana gelen sabit değişikliklerin hücre bölünmesi ile yeni hücrelere geçmesi sonucunda kişinin kendisinde veya bu olayın üreme hücrelerinde meydana gelmesi halinde gelecek kuşaklarda ortaya çıkması olası STOKASTİK ETKİLER Düşük dozlarda ortaya çıkması olası etkilerdir. Etkinin ortaya çıkması için bir eşik değer söz konusu değildir. Stokastik etkiler nedeniyle kanser olma olasılığının saptanmasında belirsizlikler vardır. Düşük dozlara maruz kalmış kişilerde kanser ortaya çıkması halinde, bunun radyasyon nedeni ile olup olmadığını belirlemek mümkün değildir. Bunu ortaya koyacak somut veriler yoktur.

 • Kalıtımsal hastalıklar üç ana kategoriye ayrılır: 1 - mendelian, 2 - kromozomal,

• Kalıtımsal hastalıklar üç ana kategoriye ayrılır: 1 - mendelian, 2 - kromozomal, 3 - multifaktöryel

 • Mendelian: • Otozomal dominant: Hastalığa, bir kromozomda tek bir gendeki bir mutasyon

• Mendelian: • Otozomal dominant: Hastalığa, bir kromozomda tek bir gendeki bir mutasyon neden olur. • Otozomal resesif: Hastalığa her bir ebeveynden gelen aynı genin kusurlu bir kopyası neden olur. • Seks bağlantılı: Erkekler bir X kromozomuna sahiptir, bu nedenle bir mutasyon hastalığa neden olabilir; dişilerde iki Xs vardır, bu nedenle hastalığa neden olmak için iki mutant gen gereklidir.

Kromozomal: • Kromozomal hastalıklar, kromozomların yapısında ya da kromozom sayısında (çok fazla ya da

Kromozomal: • Kromozomal hastalıklar, kromozomların yapısında ya da kromozom sayısında (çok fazla ya da çok az) brüt anormalliklerden kaynaklanır. Ör: Down Sendromu

Multifaktoryel: • Multifaktöriyel terimi, genetik bir bileşene sahip olduğu bilinen, ancak iletim şekilleri basit

Multifaktoryel: • Multifaktöriyel terimi, genetik bir bileşene sahip olduğu bilinen, ancak iletim şekilleri basit mendelian olarak tarif edilemeyen bir hastalığa verilen genel bir tanımdır. • Doğumda mevcut olan yaygın konjenital anormallikler (örn. , Nöral tüp defektleri, yarık damak yarıkları olan veya olmayan yarık dudak) ve diyabet, esansiyel hipertansiyon ve koroner kalp hastalığı gibi erişkin başlangıçlı birçok kronik hastalık, çok faktörlü hastalıkların örnekleridir.

 • ICRP, kalıtsal radyasyon riskinin, genel nüfus için sievert başına yaklaşık% 0. 2

• ICRP, kalıtsal radyasyon riskinin, genel nüfus için sievert başına yaklaşık% 0. 2 ve çalışan bir popülasyon için sievert başına yaklaşık % 0, 1 olduğunu tahmin etmektedir.

 • Bozulan ya da bozulmuş yaşam yıllarında ifade edilen zarar açısından, konjenital anomaliler

• Bozulan ya da bozulmuş yaşam yıllarında ifade edilen zarar açısından, konjenital anomaliler (yani gelişmekte olan embriyo ve fetus üzerindeki etkilerden kaynaklanan) kalıtımsal bozukluklardan çok daha önemlidir. • Atom bombası kazazedelerinin birinci jenerasyon çocukları, çeşitli yaygın poligenik multifaktöriyel hastalıklar dahil olmak üzere çeşitli uç noktalar için çalışılmıştır, ancak bunların herhangi birinin insidansının, baba veya anne radyasyon dozu ile ilişkili olduğuna dair bir kanıt yoktur.

 • 1950'lerden beri, radyasyonun kalıtsal etkileri konusundaki endişeler sürekli olarak azaldı ve yerini

• 1950'lerden beri, radyasyonun kalıtsal etkileri konusundaki endişeler sürekli olarak azaldı ve yerini düşük doz radyasyonun başlıca etkisi olarak karsinojenez aldı. • Epigenetik, DNA dizisinde bir değişiklik olmaksızın gerçekleşen gen ifadesindeki değişiklikleri ifade eder. • En çok çalışılan mekanizmalar arasında, DNA metilasyonu ve kromatin ambalajında, translasyon sonrası histon modifikasyonu ile değişiklikler yer alır.

 • Hayvan çalışmalarından, radyasyona maruz kalma da dahil olmak üzere doğum öncesi ve

• Hayvan çalışmalarından, radyasyona maruz kalma da dahil olmak üzere doğum öncesi ve erken doğum sonrası çevresel faktörlerin, sonraki yaşamda hastalık geliştirme riskinde sonraki değişiklikler ile epigenetik programlamayı değiştirebileceğine dair kanıtlar vardır.