QULINGILUASSAANIK ILINNIARTITSINEQ MEERAQ AVATANGIISILLU Peqqissutsimut Pitsaaliuinermullu Aqutsisoqarfik Styrelsen

QULINGILUASSAANIK ILINNIARTITSINEQ - MEERAQ AVATANGIISILLU Peqqissutsimut Pitsaaliuinermullu Aqutsisoqarfik – Styrelsen for Sundhed og Forebyggelse 2016 – © God Barndom

9. 1 Ullumikkut pisussat 1. Tikilluaqqusineq 2. Meeqqap allanut attaveqarnera 3. Angajoqqaat perorsaasutut 4. Peqatigiilluni perorsaaneq 5. Killilersuineq killiliisannginnerlu 6. Qitornannut 7. Erninermut atatillugu sulinngiffeqarnerup qaangiunerani nutaamik ulluinnaqalerneq 8. Siunissaq pillugu takorluukkat 9. ’Meeqqamut piareerneq’ naammassivoq Peqqissutsimut Pitsaaliuinermullu Aqutsisoqarfik – Styrelsen for Sundhed og Forebyggelse 2016 – © God Barndom

9. 2 Meeqqap allanut attaveqarnera Meeqqavit allanut attaveqarnera. Toqqissisimaneq, toqqissisimanngineq sinnganerlu. Peqqissutsimut Pitsaaliuinermullu Aqutsisoqarfik – Styrelsen for Sundhed og Forebyggelse 2016 – © God Barndom

9. 2 Qatanngutigiit akornanni sinngaanneq Qatanngutit angajulliit sinngappata, aappallu makku oqallisigik: • Meeraq sinngasoq peqatigalugu arlarsi arlaannik immikkut ittumik iliuuseqarsinnaava, meeqqap immikkut nuannarisaanik? Tassuunakkut qularnaassavat meeqqap malugineqarlunilu inersimasumik asasaminik qanimut attaveqarnissaa. • Arlaatigut immikkut pisoqartillugu sinnganeq annertunerulersarpa? Taama pisoqartarneri pinaveersaarsinnaavigit, imaluunniit meeqqamut arlaatigut oqinnerulersillugit? • Qanoq pisoqaraangat sinngasoqartanngila? Taama pisunit suna ilinniutigisinnaaviuk? Peqqissutsimut Pitsaaliuinermullu Aqutsisoqarfik – Styrelsen for Sundhed og Forebyggelse 2016 – © God Barndom

9. 3 Angajoqqaat perorsaasutut Illit nammineq qanoq perorsarneqarpit – tamannalu illit meeqqannik perorsaanissannut qanoq sunniuteqarpa? Peqqissutsimut Pitsaaliuinermullu Aqutsisoqarfik – Styrelsen for Sundhed og Forebyggelse 2016 – © God Barndom

9. 3 Pipalummik assersuut Panippit Pipaluup mobilit tigoqattaartuarpaa. Nerriviup qaaniippoq. Pipalullu isumaqarpoq soqutiginarnerpaajusoq. Oqarnikuuvutit Pipaluup tigussanngikkaa. Aamma aalajangersimasumik. oqarnikuuvutit NAAMIK. Kisianni tusaajumanngilaq. Tusaaniarnera ajoquteqanngilaq. Peqqissutsimut Pitsaaliuinermullu Aqutsisoqarfik – Styrelsen for Sundhed og Forebyggelse 2016 – © God Barndom

9. 4 Peqatigiilluni perorsaaneq Marluullusi angajoqqaatut qanoq-ittuuniarpisi? Peqqissutsimut Pitsaaliuinermullu Aqutsisoqarfik – Styrelsen for Sundhed og Forebyggelse 2016 – © God Barndom

9. 5 Killilersuineq killilersuinnginnerlu Killissat killeqannginnerlu qanoq misigisarpigit? Peqqissutsimut Pitsaaliuinermullu Aqutsisoqarfik – Styrelsen for Sundhed og Forebyggelse 2016 – © God Barndom

9. 5 Paninnguaq aamma Johannes, angajoqqaanik assersuut Johannes aamma Paninnguaq erneqarput Sofusimik atilimmik qulingiluanillu qaammatilimmik. Sofus alussaammik nerilluartalernikuuvoq suullu tamaasa alapernaalluni uuttorniartarlugit. Ullut ilaanni aanaata immiartorfimmut colamik tunivaa. Mamarsaqaaq. Paninnguup anaanani oqaluttuuppaa, isumaqaramik Sofus colatornissaminut mikivallaartoq. Aqaguani ilaqutariit katerisimaarput, nerriviullu qaaniippoq cola puiaasaq angisooq. Sofusip tikkuarpaa nuannaangaarlunilu nillialluni. Paninnguup cola toqqorpaa. Sofusilu qissaserpoq. Maliup issiavimmit kivippaa oqarlunilu: ”Kakkaak aliasungaaravit, kisianni colatornissamut suli mikivallaarputit”. Maliup Sofus suli qiasoq natermut ingeqatigaa oqarlunilu: ”Takuuk, arsaq aappaluttoq … Sofus, tigusinnaaviuk? ”. Kinguninngua Sofusip cola puigorlugu illariallattaannguaq arsaq aappaluttoq assakaateqattaalerpaa. Peqqissutsimut Pitsaaliuinermullu Aqutsisoqarfik – Styrelsen for Sundhed og Forebyggelse 2016 – © God Barndom

9. 5 Killiliineq Meeqqavit killilernissaanut ajornakusoortissinnaasannik assersuutaasinnaasumik eqaarsaateqarit. • Qanoq iliorpit? • Aappat qanoq isumaqarpa – immaqalu aamma ilaquttatit (soorlu aanaa/aataakkut) tamanna pillugu qanoq • isumaqarpat? • Qanoq iliorsimanissat kissaatigingaluarpiuk? – immaqaluunniit iliuuserisimasatit ajorinngilatit. Peqqissutsimut Pitsaaliuinermullu Aqutsisoqarfik – Styrelsen for Sundhed og Forebyggelse 2016 – © God Barndom

9. 6 Qitornannut ajornartoqaraangat Pissutsit meeqqannut oqitsuinnaasanngillat – taavami qanoq iliussavit? Peqqissutsimut Pitsaaliuinermullu Aqutsisoqarfik – Styrelsen for Sundhed og Forebyggelse 2016 – © God Barndom

9. 6 Natuk pillugu assersuut Natuup nulluni kivippai pinngussallu tungaanut paarngoriaraluarluni, nissuni iluaqutsiullugit. Kisianni nateq quasappoq, taamaammat tunumooriaannarpoq, pinnguarlu pilerigisani ungasilliartuinnartoq takuaa. Nutaamik periuseqarluni misiliivoq, naammagittaalliukujullunilu nipiliorluni. Maanna talini atorpai, pinnguarlu arriitsumik qanilliartulerlugu. Iluatsitsinerata kajuminnerulersippaa. Takusinnaavaa eqqannguaminiittutit. Qiimmassarpat oqarlutit: ”Natuk pikkorik” – kaammattorlugulu qungujullugu. Panippit sanianut pallorputit. Assannik isigaasigut ikiorserpat, tukerfissillugu. Tamannalu assut iluaqutaavoq. Maanna Natuup pinnguaq qalipaatigissaartoq pilerigisani anguaa. Ingerlaannaq oqummiuppaa, kingornalu nipiliortillugu aalateqattaarlugu. Nuannaarpaseqaaq. Peqqissutsimut Pitsaaliuinermullu Aqutsisoqarfik – Styrelsen for Sundhed og Forebyggelse 2016 – © God Barndom

9. 7 Erninermut atatillugu sulinngiffeqarnerup qaangiunnerani nutaamik ulluinnaqalerneq Erninerup kingorna ulluinnarisaq nutaaq tamanut atuutilersarpoq. Peqqissutsimut Pitsaaliuinermullu Aqutsisoqarfik – Styrelsen for Sundhed og Forebyggelse 2016 – © God Barndom

9. 8 Siunissaq pillugu takorluukkat Suut takorluugarivigit? Peqqissutsimut Pitsaaliuinermullu Aqutsisoqarfik – Styrelsen for Sundhed og Forebyggelse 2016 – © God Barndom

9. 9 Inuulluaritsi, maannamullu qujanaq Peqqissutsimut Pitsaaliuinermullu Aqutsisoqarfik – Styrelsen for Sundhed og Forebyggelse 2016 – © God Barndom