Psychosomatisch therapeut SOLKNet Op weg naar meer PST

Psychosomatisch therapeut SOLKNet Op weg naar meer PST kracht Je eigen naam Plaats en datum Toolkit PST SOLKNet Versteeg, 2017

Inhoud presentatie 1. Overeenkomsten PSFT -PSOT Krachtenbundeling psychosomatisch fysio- en oefentherapeuten 2. SOLK Prevalentie, lijdensdruk, kosten Verklaringsmodellen SOLK & SCEGS SOLK behandeling PST Toolkit PST SOLKNet

Inhoud presentatie 1. Overeenkomsten PSFT – PSOT Krachtenbundeling psychosomatisch fysioen oefentherapeuten Toolkit PST SOLKNet

Samen sterk in een netwerk Toolkit PST SOLKNet

Positionering: Doelgroep PST Toolkit PST SOLKNet Mulders et al. , 2009; Versteeg et al. , 2010; Vv. OCM, 2015

Positionering PST a. h. v. het biopsychosociale model PST Toolkit PST SOLKNet Engel, 1977

Bio-psycho-sociale benadering Psyche Gevoel Sociaal Kerndomein PST: SOLK in relatie tot - psychosociale factoren - psychologische stressoren Lichaam Toolkit PST SOLKNet Mulders et al. , 2009; Versteeg et al. , 2010; Vv. OCM, 2015

Vertaling in SCEGS S Somatisch C Cognitief E Emotioneel G Gedragsmatig S Sociale Context Van Spaendonk & Bleijenberg, 1999 Toolkit PST SOLKNet

Complexiteitsniveau’s Vier complexiteitsniveaus Cx 1: ongecompliceerd: geen stressoorzaak Cx 2: licht gecompliceerd: enkelvoudige stressoorzaak Cx 3: matig gecompliceerd: meervoudige stressoorzaken, verwevenheid, negatief zelfbeeld Cx 4: zwaar gecompliceerd: psychiatrie Toolkit PST SOLKNet Mulders et al. , 2009; Versteeg et al. , 2010; Vv. OCM, 2015

NHG Standaard SOLK. Milde SOLK Matig-ernstige SOLK PST Clusters: bewegingsapparaat, hyperventilatie, paniek, moeheid, uitputting, duizeligheid Ernstige SOLK Olde Hartman et al. , 2013 Toolkit PST SOLKNet

Klinimetrie Toolkit PST SOLKNet Terluin, 1998 Terluin & Duijsens, 2002 Maslach et al. , 1996 Downie et al. , 1978

Evidentie PST Literatuuronderzoek Heuvel et al. , 2010 Twee observationele onderzoeken: Van Ravensberg & van Berkel, 2011; Klaver, 2013 - Significante en klinisch relevante afname van klachten - Significante afname van medicatiegebruik & ziekteverzuim RCT pilot: Wortman et al. , 2016 - Significant en klinische relevante afname ernst klachten, mate van somatisatie en HV symptomen Toolkit PST SOLKNet

Inhoud presentatie 2. SOLK Prevalentie, lijdensdruk, kosten Verklaringsmodellen SOLK & SCEGS SOLK behandeling PST Toolkit PST SOLKNet

Prevalentie SOLK Toolkit PST SOLKNet Khan, et al. , 2003; Nimnuan et al. , 2001; Perquin et al. , 2000; Rimes et al. , 2007; van der Horst et al. , 2005; Zane et al. , 2003

Lijdensdruk SOLK Toolkit PST SOLKNet Blankenstein et al. , 2010; Joustra et al. , 2015

Kosten SOLK Toolkit PST SOLKNet Barsky et al. , 2005; Verhaak et al. , 2006; Sonneveld et al. , 2013

Sleutelartikel SOLK Wessely et al. , 1999 Toolkit PST SOLKNet Wessely et al. , 1999

Rug- en nekklachten & psychologische factoren Toolkit PST SOLKNet Linton, 2000 Pincus et al. , 2002

SOLK Lichamelijk onverklaard Psychologisch te verklaren? U hebt helemaal niets Zit pijn in het brein? Toolkit PST SOLKNet

Stress? ? Toolkit PST SOLKNet

SOLK & Stress: Life Events & Daily Hassles Stress: v geen universele voorspeller van SOLK v individuele verschillen Toolkit PST SOLKNet Van Gils et al. , 2014

Stressverklaring General Adaptation Syndrome (GAS) Selye, 1956, 1976 ALARM – SPANNING COMPENSATIEFASE DECOMPENSATIE FASE EVENWICHTS LIJN ONT – SPANNING Toolkit PST SOLKNet Selye, 1956, 1976 Visueel bewerkt door Meijer & Versteeg, 2009

SOLK & Life Events sterkte Toolkit PST SOLKNet Holmes & Rahe, 1967 Villalonga et al. , 2010 Steinbrecher & Hiller, 2011 Versteeg, 2014

SOLK & Daily Hassles Toolkit PST SOLKNet Kanner et al. , 1981; De. Longis et al. , 1988; De. Benedittis & Lorenzetti, 1992; De Benedittis & Lorenzetti, 1992; Fernandez & Sheffield, 1996; Bottos & Dewey, 2004; Hesketh et al. , 2010; van Houdenhove et al, 2002; Libby & Glenwick, 2010; Blockhorst et al. , 2002

Coping Emotie Coping Toolkit PST SOLKNet Lazarus & Folkman, 1984; Endler & Parker, 1990; Rasmussen et al. , 2010

SOLK & Hints naar live events & daily hassles Hint! Toolkit PST SOLKNet Cegala, 1997; Salmon et al. , 2004; Kappen & van Dulmen, 2008; olde Hartman & van Ravesteijn, 2008 ; olde Hartman et al. , 2009; olde Hartman, 2011; olde Hartman et al. , 2013

SOLK & Persoonlijkheid perfectionist Bonvanie et al. , 2015 piekeraar Brosschot, 2002; Brosschot et al. , 2006 Toolkit PST SOLKNet neuroot Rosmalen et al. , 2007 Tak et al. , 2015

SOLK & Affect Relatie dagelijks negatief affect & SOLK Inverse relatie positief affect & SOLK Toolkit PST SOLKNet Houtveen et al. , 2015

Zit SOLK tussen de oren? Toolkit PST SOLKNet

Zit SOLK tussen de oren? Tussen de oren zitten de hersenen en daar zitten de ontregelingen Toolkit PST SOLKNet Gracely et al. , 2002, Staud et al. , 2008; Jensen et al. , 2009; Staud, 2011; Tillisch et al. , 2011; Balliki et al. , 2006; Hashmi et al. , 2013; Klaver, 2015

Lichaam en geest ontmoeten elkaar in het limbisch systeem in het brein Geest Lichaam Toolkit PST SOLKNet Wager et al. , 2008 Vogt, 2009 Ochsner et al. , 2009 Craig, 2010 Klaver, 2015

Limbisch Systeem functies disfuncties • • Pijnregulatie Motivatieregulatie Emotieregulatie Stemming Aandacht Geheugen Ademhaling Gevoel chronische pijn vermoeidheid prikkelbaarheid angst, depressie concentratiezwakte vergeetachtigheid hyperventilatie gespannenheid Toolkit PST SOLKNet Vogt, 2009 Klaver, 2015

Limbische disfuncties spierspanning geheugenzwakte concentratiezwakte chronische pijn verdrongen emotie vermoeidheid hyperventilatie buikklachten hartkloppingen Toolkit PST SOLKNet Nieuwenhuys et al. , 1978 Klaver, 2015

IJsberg & het slimme onbewuste Toolkit PST SOLKNet Brosschot et al. , 2005 Dijksterhuis & Nordgren, 2006; Dijksterhuis, 2007; Dijksterhuis & Strick, 2016 Brosschot et al. , 2016

Evidence Centrale sensitisatie Toolkit PST SOLKNet Gracely et al. , 2002; Brosschot 2002; van Wilgen & Keizer, 2004; Baliki et al. , 2006; Nijs et al. , 2011; Tillisch et al. , 2011; Hashmi et al. , 2013; Klaver, 2015

SCEGS Klacht CEG Probleem CEG Soma Cognities Emoties Gedrag Sociaal Toolkit PST SOLKNet Kern. CEG Soma Cognities Emoties Gedrag Sociaal

In stand houdende CEG over de klacht Cognities over klachten Ziektepercepties Somatische attributie; klacht = schade Catastroferen, hypervigilantie Emoties over de klachten Angst, ongerustheid Boosheid, onmacht, verdriet Klachtcoping Vermijden, vluchten, forceren, vechten Externe locus of control Dokter shoppen, dokter google Reattributie, uitleg Toolkit PST SOLKNet

Uitlokkende CEG over life events of daily hassles Cognities over probleem Disfunctionele probleem cognities Emoties over probleem Angst Boosheid, krenking Verdriet Coping van probleem en emoties Disfunctioneel PCoping ECoping Bewustwording, PCoping, ECoping Toolkit PST SOLKNet

Predisponerende Kern CEG Kerncognities Negatief zelfbeeld Problemen in mentaliseren/ introspectie Moetisme Kernemoties Negatief zelfgevoel Onzekerheid, faalangst, angst voor afwijzing Kerngedrag Perfectionisme, neuroticisme, zelfopoffering, onderwerping/ subassertiviteit, afhankelijkheid Bewustwording, PCoping, ECoping Toolkit PST SOLKNet

Behandeling PST S: aarden, ademhaling, ontspanning, bewustwording C: klachtverklaring, reattributie, psychoeducatie, RET, kerncognities E: bewustworden eigen emoties G: handelen naar eigen emoties flow, zelfsturing, Coping P & E S: reϊntegratie, hervatten van IK Toolkit PST SOLKNet Mulders et al, 2009 Heuvel et al. , 2010 Versteeg et al. , 2010 Ravensberg & van Berkel, 2011. Vv. OCM, 2015

Adem- & Ontspanningstherapie Mindfulness Toolkit PST SOLKNet Heuvel et al. , 2010

Aarden in eigen ontspankracht Aarden/ wortelen Aarden in eigen kracht Aarden Ademhaling Ontspanning Toolkit PST SOLKNet Heuvel et al. , 2010

Klachtverklaring Reattributie Klacht = weefselschade Klacht = spierspanning Toolkit PST SOLKNet Goldberg et al. , 1989 Klaver, 2015

Cognitief Gedragstherapeutische Interventies (CGT) Gedachten Gevoelens Gedrag Toolkit PST SOLKNet Kroenke, 2007 Sumathiplala, 2007 Van Dessel et al. , 2015

Emotie gerichte CGT interventies Toolkit PST SOLKNet Kleinstäuber et al. , 2016

Coping interventies Toolkit PST SOLKNet Lazarus & Folkman, 1984; Endler & Parker, 1990; Rasmussen et al. , 2010

PST behandelt de Kern van het Probleem. Toolkit PST SOLKNet

PST slaat de Brug tussen Lichaam & Geest. Toolkit PST SOLKNet

SOLK Boeken Toolkit PST SOLKNet Houtveen, 2009. Blankenstein et al. , 2010 Van der Fetlz- Cornelis, van der Horst, 2010 Blok & Houtveen, 2011 Van der Feltz-Cornelis, 2014

Boeken PST bij SOLK. Toolkit PST SOLKNet

Relaties SOLKNet Toolkit PST SOLKNet