Psychosociale aspecten van vermoeidheid Hanneke Bol GZpsycholoog Rijndam

Psychosociale aspecten van vermoeidheid Hanneke Bol GZ-psycholoog Rijndam revalidatie 31 -10 -2018

Prevalentie • 70 -90% van de patiënten heeft vermoeidheidsklachten • 20 -40% houdt op langer termijn (na 1 jaar) ook nog klachten. Cijfers van Het Nijmeegs Kenniscentrum chronische Vermoeidheid

Kenmerken • Het is er plotseling en onvoorspelbaar, zonder waarschuwing en meestal niet als gevolg van inspanning. • De vermoeidheid wordt vaak als extreem ervaren en lijkt op uitputting. • De herstelperiode is langer dan bij een “normale inspanning” • Grillig verloop

Verschijnselen • • extra energie nodig lichamelijke klachten labiel en geïrriteerd concentratieproblemen en prestatievermogen vermindert • lusteloosheid • slaapproblemen • minder zin in seks

Oorzaken • Medisch en lichamelijk • Psychisch: 1. 2. 3. 4. 5. 6. stress/spanningen/onzekerheid/angst verwerking niet helpende opvattingen verstoord slaap-waak ritme activiteiten regulatie verwachtingen van de omgeving

Onderhoudende opvattingen en gedrag • • • meer willen dan je kunt teveel moeten jezelf niet kunnen zijn emoties niet (kunnen) uiten piekeren, angst, boosheid, ergernissen teveel op de toekomst gericht zijn

• • aanvaarding, vergelijken met vroeger jezelf veroordelen gebrek aan zingeving ‘alles of niets’ aanpak, ‘eisen’ vanuit de omgeving, ‘haast gevoel’; nu het nog kan alles eruit willen halen geen ‘nee’ kunnen zeggen…

Catastroferende gedachten “Dit wordt alleen maar erger” “Ik houd dit niet meer vol” Snel beïnvloedend proces (Muller, F. 2017).

Hoe te Beïnvloeden? • Het wenselijke en het haalbare dichterbij elkaar brengen • Zinvolle en haalbare doelen stellen • Acceptatie van de realiteit • Ontspanning, inspanning en rust afwisselen • Prioriteiten stellen • Sociale netwerk verstevigen • Belemmerende gedachtes waarnemen bij jezelf • Niet alleen bewegen, maar er ook over praten

…de ander • • Te veel begrip en bescherming kan averechts werken Stop met u zelf verantwoorden en schuldig voelen Durf nee te zeggen tegen een ander en ja tegen u zelf Wees ook streng tegen u zelf: begrip komt niet vanzelf, voel u niet te snel miskend • Onderhoud ook zelf sociale contacten waar u energie van krijgt

Vermoeidheid binnen een systeem • • • Zoeken naar nieuw evenwicht Rolpatronen Hulp aanvaarden Nee-zeggen zonder schuldgevoel Bewust kiezen wat wel en wat niet belangrijk is voor jou en je systeem

Hulp en advies • Medisch specialistische oncologische revalidatie van Rijndam revalidatie in het IJsselland ziekenhuis, Franciscus Vlietland en Albert Schweitzer ziekenhuis • Helen Dowling Instituut biedt een online programma aan www. mindermoebijkanker. nl • Boekentip “Mindfulness bij kanker” (Linse & Bruining, 2015)

Rijndam revalidatie Modules Duur Informatiemodule Eenmalig 1, 5 uur Fysieke training Groep; 12 weken, 2 x p/w á 1, 5 uur Coaching en energieverdeling Groep; 6 weken á 1, 5 uur Lotgenotencontact Groep; 6 -8 weken á 1, 5 uur Psychosociale begeleiding Individueel op indicatie Arbeidsbegeleiding Op indicatie Voeding & dieet Eenmalig 1, 5 uur

Vragen? Bedankt voor uw aandacht.