PSKOLOJK SALAMLIK Dr r yesi Okan BLGN Zonguldak

PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK Dr. Öğr. Üyesi Okan BİLGİN Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Anabilim Dalı @okanbilginpdr 1

• SALGIN-DEPREMHAYAT NORMAL BİR DURUMA VERİLEN KOŞULLARI / ANORMAL TEPKİ / ANORMAL BİR KAYGI DURUMA VERİLEN NORMAL TEPKİ • UÇAK METAFORU • ENDİŞE BİREYİN KENDİSİ İLE SINIRLI DEĞİL; AİLESİ, SEVDİKLERİ VE ÇEVRESİ İÇİN DE GEÇERLİ. . 2

• YENİ BİR BİLİM: POZİTİF PSİKOLOJİ. . - MARTİN SELİGMAN: ‘’ Pozitif Psikolojinin Bütünüyle Yeniden Kurgulanmasına ihtiyaç yoktur çünkü PP sadece hayatta kötü gidenin ne olduğu ile ilgilenen yaklaşımın, hayatta en iyi olanın ne olduğuna dair ODAK DEĞİŞTİRMESİDİR. . ’’ 3

• SELİGMAN: Bu zamana kadar psikoloji ve psikiyatri patolojilere ve hastalıklara eğilmiş ve bunların nasıl giderileceğine odaklanmıştı. • AMAÇ: «ÇOK MUTSUZ İNSANLARI DAHA AZ MUTSUZ HALE GETİRMEK» • BAŞARI: SEMPTOMLARI GİDERMEK- DANIŞANI OLUMSUZ RUH HALİNDEN 4

POZİTİF PSİKOLOJİ BİR PSİKOLOĞUN KAPISINDA YAZAN SÖZ: - ‘Bir sorununuz var ise gelin bize anlatın. . Sorununuz yoksa yine gelin ve bunu nasıl başardığınızı bize anlatın. . ’ Pozitif psikoloji, esas olarak yaşamda mutlu olmayı başarabilen ruh sağlığı yerinde insanın psikolojisini de inceleyen bilim dalıdır. 5

POZİTİF PSİKOLOJİ Klasik psikoloji temel bilim olarak insanın ruhsal ve zihinsel dinamikleri ile ilgilenir ve patolojiyi düzeltmeye yönelik bilgi üretir. Pozitif Psikoloji ise insanın mutlu olması için nasıl yaşaması gerektiği konusuna odaklanır. • EKSİYİ SIFIRA GETİRMEK DEĞİL; SIFIRI ÇIKARMAK DA BİLİMİN ALANI OLMALI!!! ARTIYA - Ruh sağlığı açısından sağlıklı olmak hasta olmamak ile aynı şey değildir. . Sağlığın göstergesi patolojinin olmamasının yanı sıra iyi oluşa da sahip olmaktır. . (İYİ OLUŞ BİLİMİ) 6

BİR ARAŞTIRMA!!! • 1887’den beri psikoloji alanında yazılan akademik makalelerin özetleri elektronik ortamda tarandığında; - Depresyon üzerine: 70. 856 makale - Anksiyete üzerine 57. 800 makale - Öfke üzerine: 8. 072 makaleye ulaşılmış… 7

• Memnuniyet üzerine: 851 makale • Mutlulukla ilgili: 2. 958 makale • Hayattan alınan tatmin- doyum: 5. 701 makale. . • Olumsuz Duygular – Olumlu Duyguları 14/1 oranında ezip geçiyor. . (Myers, 2000). 8

• RAHİBELERLE YAPILAN BİR VE SONSUZA KADAR ÇALIŞMA!! (Danner, MUTLU Snowdon&Friesen, YAŞADILAR… 2001) * Duygusal tatminin uzun yaşam üzerindeki etkisi? • 22 yaşlarında 180 Katolik Rahibe. . • Günlük otobiyografik kayıtlar. . • Erken yaşlarda deneyimlenen olumlu duygular • Ölüm riskinde 2. 5 kat fark. . 9

• ÇÖZÜM ODAKLI YAKLAŞIM - İstisnai Anları Odaklan) Yakala (Olumlu Geleceğ e - İşe Yaramıyorsa Israr Etme - İşe Yarayanı Bul ve Daha çok Yap - Lastik Metaforu - Tarla Metaforu 10

• ARABA Kısa bir yolculuğun başında olmaktansa, YIKAMA biraz yol alınmış ama uzun yolculukta olmayı neden daha motive edici buluruz? ? - Sekiz damga : 1 bedava yıkama - On damga: 2’si önceden vurulmuş - Yüzde 19 / Yüzde 34 (hem de daha kısa sürede) 11

• POZİTİF PSİKOLOJİ TEMEL OLARAK SORULARA CEVAP BULMAYA ÇALIŞIR; - AŞAĞIDAKİ İyi yaşam nedir? Ruh sağlığı yerinde insan kimdir? Hayatı yaşamaya değer kılan şeyler nelerdir? İnsanların güçlü özellikleri nelerdir? Daha mutlu bir yaşam mümkün müdür? * İyi oluş * Mutluluk * Yaşam amacı * Olumlu Duygular • İyimserlik * Özgüven * Diğerleriyle Olumlu İlişkiler PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK 12

PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK - KENDİNİ TOPARLAMA GÜCÜ / YILMAZLIK / ESNEKLİK • Psikolojik Sağlamlık temel olarak; bireyin esnek olmasını, zorluklar karşısında güçlü kalabilmesini ve yaşanan sarsıntıdan sonra toparlanabilmesini ifade eder. Psikolojik Sağlamlık; her şey yolundayken ortaya çıkan, harekete geçen bir kavram değildir. Tehdit ve olumsuzluk durumuna maruz kalındığında 13

PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ** HACIYATMAZ METAFORU ** BAMBU KAMIŞINDAN YAPILMIŞ OLTA 14

PSİKOLOJİK SAĞLAMLIĞI YÜKSEK İNSANLARIN ÖZELLİKLERİ - Zeki İçten Denetimli / Özerk Özsaygı düzeyleri yüksek Problem çözme becerileri yüksek - Mizah anlayışları yüksek - Kolay iletişim kurabilen - Sosyo ekonomik düzeyi iyi 15

PSİKOLOJİK SAĞLAMLIĞI DÜŞÜK İNSANLARIN ÖZELLİKLERİ - Aile İlişkileri Olumsuz (Otoriter- Koruyucuİlgisiz Ebeveyn Tutumları) Sosyo Ekonomik Düzeyi Düşük Ebeveyn Eğitim Durumları Düşük Madde Kullanan Ya Da Kullanılan Bir Ailede Büyüyen Kronik Veya Ruhsal Bir Rahatsızlığı Olan Kalabalık Ailelerde Büyüyen 16

• PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK – GENETİK YÖNLERİ DE OLSA- BÜYÜK ORANDA GELİŞTİRİLEBİLECEK ÖZELLİKLER BÜTÜNÜDÜR. • PEKİ ÖZELLİKLE PANDEMİ DÖNEMİNDE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIĞI ARTIRMAK İÇİN NELER YAPMALIYIZ? 17

1 - Güvenilir Bilgilere Ulaşmak – Tedbir Davranışlarını Belirlemek- 2 Sosyal Medya Bilgi Kirliliğinden Uzaklaşmak (sürekli salgın haberleri izlemekten uzak dur) 3 Gerçekliği Kabul Etmek (Yaşantılara Açık Omak)Riski Kabul Etmek ama Süreci Sağlıklı Atlatabileceği İnancı Taşımak 4 Fiziksel İzalosyonu – Sosyal İzalasyona Döndürmemek 5 - Pandemi koşullarında (ev içerisinde) keyif alabilecek etkinlikler planlamak 18

6 Mizahın İyileştirici Gücünden Yararlanmak 7 Enerjiyi kontrol edilebilecek alanlara yönlendirmek (uyku-beslenme-çalışma düzeni) 8 Gevşeme ve nefes egzersizi çalışmaları 9 - Fiziksel egzersizler / spor 10 - Kendine zaman ayır (Hobi edin- yeni hobi)19

• • • PERMA MODELİ (SELIGMAN) Positive Emotions (Olumlu Duygular) Engagement (Yaşama Bağlılık) Relationships (İlişkiler) Meaning (Hayatın Anlamı) Accomplishment (Başarı) • 201 Positif Psikoloji Uygulaması (Fredrike Bannink) 20

Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği 21

BU TOPLANTIDAN EVİNİZE NE GÖTÜRECEKSİNİZ? l • UMARIM HARCADIĞINIZ ZAMANA DEĞMİŞTİR… • İYİ Kİ VARSINIZ… 22

23