Przywdztwo 1 EGZAMIN 16 grudnia godz 12 45

Przywództwo 1

EGZAMIN • 16 grudnia, godz. 12. 45

Przywództwo - władza i wpływ Webber (1984) • władza obejmuje cechy osobiste lub związane z pozycja, które są podstawą potencjalnego wpływu • władza rozumiana jest jako identyfikacja podwładnych z przełożonym-przywódcą • władza ekspercka – przywódca postrzegany jako ktoś obdarzony szczególną wiedzą lub doświadczeniem • władza przedstawicielska – delegowanie uprawnień przez grupę, z akceptacją podporządkowania się • podstawa wywierania wpływu: zdolność odwoływania się do ludzkich potrzeb • kontinuum wywierania wpływu: lęk-nadzieja -> tradycja -> ślepa wiara -> racjonalna wiara ->racjonalne przekonanie -> wspólne ustalenia

Źródła władzy

Przywództwo Stogdill (1974) Przywództwo – proces i właściwość. Niewymuszone ukierunkowywanie i koordynowanie działań grupy dla osiągnięcia celu, ale także zbiór cech osobowości. Doktór (1983) władza, która na podstawie osobistych cech lidera prowadzi do uznania jego zwierzchności, przywódca staje się współuczestnikiem działania, relacja oparta jest na wzajemnym zaufaniu, kierowany czuje się zobowiązany do przestrzegania norm z tytułu zaspokojonych potrzebach Stoner proces kierowania i wpływania na działalność członków grupy związany z jej zadaniami - wiąże się z innymi ludźmi, - oparty jest na nierównym podziale władzy, - oparty jest na różnorodnych postaciach władzy i wpływu, - ma związek z wartościami etycznymi

Przywództwo Tannenbaum, Wechsler (1961) wpływ interpersonalny - relacja między grupą a przywódcą Przywództwo jako układ trójelementowy: element pierwszy – wypełnianie funkcji wykonawczych w grupie element drugi – warunkowany przyjęciem odpowiedzialności za strukturalizację zachowań w grupie element trzeci – proces kierowania decyzjami aby osiągnąć cel Leigh, Maynard (1995) Warunki zaistnienia przywództwa: osoba – sytuacja – czas – inni ludzie (zwolennicy stronnicy) Ridgeway (2001) stosunek psychospołeczny – bo dostarcza uczestnikom przeżyć psychicznych, bo jest zawsze realizowany w grupie

Przywództwo a zarządzanie Jacobs (1970) management – oparcie na relacjach pomiędzy stanowiskami, określonych rolach na danym stanowisku leadership – interakcja pomiędzy osobami, władza polega na tym, że jest możliwość pozbawienia kogoś satysfakcji, narzucenia mu “kosztów” w wypadku nie podporządkowania się Katz, Kahn (1979) każdy akt wpływu jest aktem przywódczym, ale przywództwo organizacyjne związane jest z wyniesieniem się ponad rutynę, powtarzalne mechanizmy organizacyjne Bennis, Nanus (1985) przywództwo – znajdowanie ścieżki, robienie właściwych rzeczy, przywódca ma wizje przyszłości zarządzanie – podążanie ścieżką, robienie rzeczy właściwie, menedżer realizuje plany i strategie

P Z relacja wpływu relacja władzy przywódcy i zwolennicy menedżerowie i podwładni zamierzone prawdziwe zmiany produkcja i sprzedaż dóbr i usług zamierzone zmiany odzwierciedlają wspólne cele dobra/usługi są wynikiem skoordynowanych działań (Rost, 1998)

P wprowadzanie konstruktywnych lub adaptacyjnych zmian utrzymywanie spójności i porządku wyznaczanie kierunku planowanie i opracowywanie budżetu pozyskiwanie ludzi motywowanie i inspirowanie (Kotter, 1990) organizowanie i podział pracy kontrolowanie i rozwiązywanie problemów Z

Ewolucja profilu kierownika Źródło: Strategic Planing to Strategic Management, red. H. Ansoff, A. Declerk, R. Mayes, J. Wild, za: B. Wawrzyniak, Odnawianie przedsiębiorstwa na spotkanie XXI wieku, Warszawa, 1999, s. 141.

Funkcje kierownicze PLANOWANIE ORGANIZOWANIE PRZEWODZENIE KONTROLOWANIE Wankel, 1994) (Stoner i FORMUŁOWANIE CELÓW I CELÓW CZĘŚCIOWYCH UTRZYMANIE KOMUNIKACJI ORGANIZACYJNEJ EGZEKWOWANIE PODSTAWOWYCH USŁUG ZE STRONY JEDNOSTEK (Barnard, 1997)

Szczeblowy rozkład funkcji zarządzania

Funkcje organiczne kierownika • czynności, w których realizacji nie może go zastąpić inna osoba, podstawa delegowania zadań

Funkcje lidera (tradycyjnie) • pomoc zespołowi w realizacji zadań • utrzymywanie zespołu jako funkcjonującej całości

Funkcje lidera (współcześnie) • kierowanie zespołem: wyznaczanie jasnych celów, precyzyjne określanie ról członków zespołu, przydzielanie indywidualnych zadań, ocena wkładu jednostek w pracę zespołową, przekazywanie informacji zwrotnych na temat poziomu wykonywania pracy przez zespół oraz weryfikacja procesów, strategii i celów zespołu • coaching (prowadzenie jednostek): słuchanie, rozpoznawanie i ujawnianie uczuć, przekazywanie informacji zwrotnych i uzgadnianie celów • leading (przewodzenie zespołowi): stwarzanie zespołowi warunków, które sprzyjają wysokiemu poziomowi wykonania zadania, budowanie i podtrzymywanie zespołu jako efektywnej całości. (Markiewicz, West, 1997; za: Chmiel, 2003)

Funkcje lidera (Hill, 2003)

Modele ról kierowniczych • ROLA – wiąże się z określonym miejscem w strukturze formalnej organizacji, z oczekiwaniami i wymaganiami odnośnie zachowań wysuwanymi wobec osoby przez organizację, współpracowników i zewnętrzne podmioty, jest rezultatem dostosowania się do wymagań, jej ramy określają normy społeczne i wzorce zachowań o różnym stopniu sformalizowania.

Aspekty roli • przepisy roli – JAK DZIAŁAĆ– strukturalnie narzucone kulturowe wzorce zachowań • stereotypy roli – JAK JA POWINIENEM DZIAŁAĆ – tworzone przez jednostkę indywidualne koncepcje roli • oczekiwania roli – wobec osoby zajmującej pozycję przeciwległa oraz oczekiwania roli przeciwległej • sposoby pełnienia roli (Szmatka, 1989) WYRAZISTOŚĆ i OKREŚLONOŚĆ ROLI – jakie rola ma dla mnie znaczenie, jaka dokładnie rola jest STATUS ROLI – siła, prestiż, szacunek

Role menedżera wg Mintzberga ROLE MENEDŻERA ROLE INTERPERSONALNE reprezentowanie organizacji (wewnątrz i zewnątrz) przewodzenie kierowanie motywowanie utrzymywanie stosunków między firmą, a otoczeniem zewnętrznym dbanie o atmosferę pracy REPREZENTANT (figurehead) PRZYWÓDCA (leader) ŁĄCZNIK (liaison) ROLE DECYZYJNE ROLE INFORMACYJNE poszukiwanie informacji rozprzestrzenianie informacji wśród członków organizacji przesyłanie informacji o firmie środowisku zewnętrznemu EKSPERTSPECJALISTA (nerve center, monitor) EKSPEDYTOR (disseminator) RZECZNIK FIRMY (spokeperson) Źródło: Penc, J. (2000). Kreatywne kierowanie. Warszawa, s. 189 analizowanie możliwości rozwoju firmy wprowadzanie zmian reagowanie na konflikt eliminowanie negatywnych zjawisk w działaniu firmy ustalanie priorytetów rozprowadzanie zasobów reprezentowanie firmy w negocjacjach STYMULATOR ROZWOJU – PRZEDSIĘBIORCA (entepreneur) ARBITER (disturbance handler) ALOKATOR ZASOBÓW (resource allocator) NEGOCJATOR (negotiator)

Skuteczny przywódca Badania prowadzone wśród oficerów policji w USA • czuje się odpowiedzialny za jakość służby oferowanej społeczeństwu i wspiera podwładnych w osiąganiu tego celu (11%) • prezentuje wysoki poziom właściwości osobistych oraz zawodowych (19%) • docenia i wspiera rozwój podwładnych (44%) • jego wiedza i umiejętności są odpowiednie do stanowiska (26%) Źródło: Dobby, J. , Ansombe, J. , Tuffin, R. (2004). Police leadership: expectations and impact. Home Office Online Report, http: //www. homeoffice. gov. uk/rds/pdfs 04/rdsolr 2004. pdf

Oczekiwania wobec przełożonego Badania prowadzone wśród oficerów policji w USA (c. d. ) • wspieranie w wykonywaniu poleceń • stosowanie właściwych strategii • sprawne zarządzanie (delegowanie, dostosowywanie, budowanie zespołu itd. ) • bycie świadomym (wiedza, wsłuchiwanie się w otoczenie i głos podwładnych) Źródło: Dobby, J. , Ansombe, J. , Tuffin, R. (2004). Police leadership: expectations and impact. Home Office Online Report, http: //www. homeoffice. gov. uk/rds/pdfs 04/rdsolr 2004. pdf