PRZEZSKRNA ENDOSKOPOWA GASTROSTOMIA PERCUTANEOUS ENDOSCOPIC GASTROSTOMY Klinika Chirurgii

PRZEZSKÓRNA ENDOSKOPOWA GASTROSTOMIA PERCUTANEOUS ENDOSCOPIC GASTROSTOMY Klinika Chirurgii Ogólnej CM UMK

Przezskórna endoskopowa gastrostomia lata 70 -te XX w. –wprowadzenie żywienia pozajelitowego narastające zainteresowanie żywieniem dojelitowym i metodami dostępu do przewodu pokarmowego

Przezskórna endoskopowa gastrostomia pierwsze zastosowanie PEG-a w roku 1980 --Ponsky i Gauderer -redukcja chorobowości i śmiertelności związanej z gastrostomią wśród dzieci

żywienie drogą przewodu pokarmowego jako najbardziej fizjologiczna forma odżywiania powinno być stosowane zawsze wtedy, jeśli tylko to możliwe…

PEG- wskazania do założenia Kiedy pomimo sprawnego przewodu pokarmowego (żołądek – dwunastnica – jelito) nie możemy dostarczyć, jego drogą, wystarczającej ilości kalorii potrzebnych do zaspokojenia potrzeb metabolicznych organizmu

PEG- wskazania do założenia kryterium czasu jeżeli przewidywany okres żywienia będzie dłuższy niż 3 -4 tygodnie sugerowane jest założenie PEG w okresie krótszym niż 4 tygodnie możliwe jest żywienie poprzez zgłębnik dożołądkowy

PEG- wskazania do założenia Jeżeli schorzenie jest nieuleczalne, szybko postępujące – rozważyć zgłębnik dojelitowy

PEG- wskazania do założenia

Wskazania neurologiczne � � � � � Urazy głowy Udary mózgu SLA Choroba Alzheimera Demencja starcza Stany wegetatywne Zespół rzekomoopuszkowy Choroba Parkinsona Miasthenia gravis Zapalenie skórno-mięśniowe

Wskazania onkologiczne zwężające światło przewodu pokarmowego guzy ucha, nosa, gardła, przełyku, wpustu W przypadkach paliatywnych Ø Przed leczeniem celem wczesnego rozpoczęcia żywienia Ø • operacja • radioterapia • chemioterapia

Traumatologia Urazy okolicy ustno gardłowej Urazy krtani i tchawicy Ciężkie urazy twarzy

Inne wyniszczenie w przebiegu AIDS, po chirurgicznych zabiegach twarzoczaszki, zespół krótkiego jelita, mukowiscydoza, choroba Lesniowskiego-Crohna, anomalie wrodzone (np. przetoki, niedorozwój umysłowy) paliatywne odprowadzenie soków żołądkowych

PEG- przeciwwskazania do założenia Bezwzględne: obecność dużych zmian uniemożliwiających założenie gastroskopu do żołądka procesy zapalne w jamie brzusznej ropiejące rany skóry brzucha Wodobrzusze znaczna otyłość przebyte prawie całkowite usunięcie żołądka

PEG- przeciwwskazania do założenia Względne: koagulopatie megacolon długotrwała sterydoterapia uprzednie duże zabiegi operacyjne w obrębie jamy brzusznej znaczna interpozycja narządów (hepatomegalia, megacolon)

Przezskórna endoskopowa gastrostomia Jeśli kwalifikacja jest prawidłowa u blisko 99% chorych można założyć gastromię PEG

TECHNIKA Pull –najczęściej stosowana Push – mniej powikłań związanych z zakażeniem rany

PEG ZABIEG Czas trwania zabiegu od 15 do 45 minut Znieczulenie miejscowe / analgosedacja / znieczulenie ogólne W razie konieczności zabieg może być wykonany na „krawędzi łóżka” Niewielki odsetek powikłań Dobry efekt u ponad 95% pacjentów

PRZYGOTOWANIE 8 godzin przed zabiegiem – na czczo Analgosedacja (zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych minimum 8 h) Antybiotyk – jedna dawka (np. 2 g Cefazolinu) Golenie okolicy nadbrzusza Sterylne, chirurgiczne warunki

Opieka okres wczesny Pierwsze 12 godzin mniejszy ucisk elementu mocującego Jałowa gaza pod elementem fiksującym Maść antybiotykowa Jałowy opatrunek przez 1 -2 doby Plaster fiksujący zestaw do brzucha Mankiet elastyczny - podkoszulek

Kiedy rozpocząć żywienie ?

� � Według wskazań klinicznych Od 1 godziny do 24 godzin po zabiegu Doświadczenia własne - po 2 -4 godzinach Wielkość porcji zależy również od komponenty klinicznej (ból, zarzucanie treści, stawianie się żołądka itd. )

Jak używać PEG-a Diety gotowe - wiadomo Dieta ogólna, zmiksowana – pokatmy gęste/leki mieszać z wodą, sokiem, mlekiem Pozycja siedząca lub półsiedząca Używać strzykawki Coca-cola ?

POLIURETAN Bezpieczny i obojętny dla organizmu Wytrzymały na rozciąganie i rozerwanie Średni czas użytkowania materiałów medycznych 3 -5 lat Odporność na powszechnie dostępne dezynfekcyjne środki wodne i alkoholowe

Pielęgnacja Używać łagodnych mydeł i miękkich ściereczek/gazy Myć ręce wodą z mydłem w płynie przez 1 -2 min. Woda z mydłem do mycia skóry wokół drenu – (woda utleniona) – zabieg 1 -3 x dziennie lub według potrzeb

Pielęgnacja Obrócić i delikatnie pociągnąć dren Kontrola ułożenia (plaster / atrament) Przepłukać dren 20 -30 ml ciepłej wody w strzykawce – delikatnie - 2 x dziennie – najlepiej po każdym posiłku Osuszyć ! Nie wymaga opatrunku

PEG TRWAŁOŚĆ Czas przeżycia zestawu – średnio od 3 -6 miesięcy 2 -3 lata

POWIKŁANIA POWAŻNE (0, 5%) Perforacja Krwawienie Zapalenie otrzewnej

POWIKŁANIA Zakażenie rany Ból Zaciekanie Krwawienie Ziarnina Zatkanie GERD

Buried Bumper Syndrome Gdy „zderzak”cewnika migruje między warstwy ściany żołądka Ból podczas i po karmieniu Nudności Wymioty gorączka Wykładniki zapalenia Leczenie endoskopowe

Pneumoperitoneum Wystepuje w około 50% przypadków Nie jest uważane za powikłanie

Usuwanie PEG-a � � � Nie wcześniej niż 10 dni od założenia Ze stolcem – drogą naturalną Przy pomocy endoskopu- u dzieci obowiązkowo, u dorosłych metoda z wyboru, zalecana przez ESPEN i producentów

Wskazania do wymiany Nieszczelność stomii – wyciek treści – większy rozmiar Pęknięcie drenu Zatkanie drenu Stwardnienie drenu

Przyszłość…