Prqasjet pr kuptimin e emocioneve Msc Armela Xhaho





























































- Slides: 61
Përqasjet për kuptimin e emocioneve Msc. Armela Xhaho
Ceshtjet kryesore 1. Nocioni dhe definimi i emocioneve 1. 1 A janë të lindura emocionet apo nevojitet që t'i mësojmë? 1. 2 Historik i perkufizimit te emocioneve 2. Karakteristikat e emocioneve 3. Manifestimet fiziologjike të emocioneve 3. 2 Ndikimi i emocioneve 3. 2 Llojet e emocioneve 4. Cfare mendon se shkakton emocionin, pasojat? 5. Funksionet dhe rendesia e emocioneve 6. A mund ti fshehim emocionet? Detektori i gënjeshtrës – poligrafi
Koncepti per emocionin?
Koncepti per emocionin • Prejardhje - gjuha dhe kultura frenge • Emocioni eshte kosnideruar si nje gjendje e ngacmuar ose e trazuar e ndergjegjes se individit dhe per pasoje provokon ne menyre te vazhdueshme larmi ndjenjash.
Studimet me te hershme , filozofe te kultures antike Impuls sjellor uniform (Aristoteli)
(Spinoza) • Nje modifikim i brendshem i fuqise te te vepruarit • Percaktime te njeanshme dhe mekanike
Fundi i shekullit XIX • Levizje e vogel e brendshme (Berkli)
(Psikologjia analitike e Humit) • Si nje ndjesi e thjeshte apo si nje lloj ndjenje • Identifikime me habine
Fillimi i shekullit te XX • Shkarkime fiziologjike qe shfaqen te individi ne formen e ndjenjave (Frojdi, 1915)
• Model reagimi te trasheguar , te lidhur ngushte me sistemin e organeve (Watson, 1924)
Mesi i shekullit te XX • Reagim trupor i modeluar shkaktuar ngacmues te ndryshem te brendshem apo te jashtem (Plutchik)
(Carrol Izard, 1972) • Aspektet neurofiziologjike , levizore dhe sjellore
Dekada e fundit • Konstrukte psikofiziologjike te nderlikuara me permasa shume dimensionale
Emocioni • Emocioni një shtytje nervore që shkakton një organizëm të veprojë. • Emocioni është një gjëndje mendore e fuqishme (e ndergjegjshme/pandërgjegjshme )që shoqërohet shpesh nga ndryshime fiziologjike si gëzimi, dashuria, keqardhja, urrejtja, nderimi, etj. • Emocioni është edhe një gjëndje mendore ngacmuese apo shqetësuese dhe ndijuese.
Mund te permendni disa emocione baze te njeriut?
Llojet e emocioneve • Emocionet parësore, sipas një përkufizimi të Robert Plutchik janë tetë, të ndara në katër palë: • zemërimi dhe frika • pikëllimi dhe gëzimi • befasia dhe pritja • neveria dhe pranimi
Zhvillimi i emocioneve • A janë të lindura emocionet apo nevojitet që t'i mësojmë? • Ndryshimi midis shoqerive kolektiviste ( Korea e Veriut, Kuba, Irani, Siria, Kina dhe shoqerive individualiste (USA, Europa Perendimore kryesisht UK, Gjermania, Hollanda?
Shprehja e emocioneve • Charles Darwin (1872) “Emocionet e njerëzve dhe të kafshëve janë të ngjashme dhe kanë evoluar për të ndihmuar mbijetesën e tyre” “Shprehja e emocioneve te njeriu dhe kafsha’
A jane emocionet te mesuara?
Shprehja e emocioneve • Megjithëse shumë shprehje emocionale duket se janë universale, përgjegjëse për ndryshimet nga kultura në kulturë janë ndryshimet në të mësuar. • A jane emocionet universale?
Ndryshimet kulturore • Klineberg (1938) Kinezet Amerikanet • Sot pranohet se emocionet janë pjesë përbërëse e përvojave njerëzore. • Kultura te ndryshme. . emocione te ndryshme? ?
Pro apo kunder shprehjes se emocioneve ne publik? • Anet pozitive dhe negative
Perkufizimi shkencor bashkekohor Pergjigje komplekse ose nje menyre reagimi shumepermasore. Emocionet janë reagimet tona komplekse ndaj ndodhive të jetës, të cilat mund të jenë të gëzuara ose të trishtuara.
Cfare mendoni se shkaktojn gjendjet emocionale, Pasojat te individi?
EMOCIONI: Reagim ose pergjigje ndaj nje stimuli ose ngacmuesi i cili shkakton: Eksitim fiziologjik Ndjenje subjektive Interpretim konjitiv- Sjellje te dukshme-
Deri tani 120 lloje te frikave dhe 200 lloje fobish • Akrofobia – frika nga vëndet e larta Aereofobia – frika nga ajri ose korentet e ajrit. Agorafobia – frika nga vëndet e hapura Ailurofobia – Frika nga macet. Algofobia – frika nga dhimbjet. Androfobia – frika nga burrat Astrafobia – frika nga yjet Autofobia – frika nga makinat Bibliofobia – frika nga librat Kanofobia – frika nga ligjet, rregullat, dogmat. Klaustrofobia – frika nga vëndet e mbyllura Koitofobia – frika nga mardhëniet seksuale Ergofobia – frika nga puna Frigofobia – frika nga të ftohtët Gamofobia – frika nga martesa Hafefobia – frika nga të të prekurit Hematofobia – frika nga gjaku Homofobia – frikë nga homoseksualët
• Hidrofobia – frika nga uji Hipegiafobia – frika nga përgjegjësitë Hipnofobia – frika nga gjumi Logofobia – frika nga fjalët Majeusofobia – frika nga shtatzania Mizofobia – frika nga kontaminimi Monofobia – frika nga vetmia Nitofobia – frika nga errësira ose nata Ornitofobia – frika nga zogjtë Pantofobia – frika nga gjithçka Peniafobia – frika nga varfëria Fasmofobia – frika nga fantazmat Fotofobia – frika nga dritat Pirofobia – frika nga zjarri Shofobia – frika nga hijet Tripanofobia – frika nga injeksionet Ksenofobia – frika nga të huajt Zoofobia – frika nga kafshët
2. Manifestimet fiziologjike të emocioneve • • • • Luhatje ne frekuencat e zemres �Presioni i gjakut �Ndryshime ne muskulaturen e fytyres �Gjeste te vecanta �Pozicione te ndryshme te trupit �Bronket zgjerohen �pështyma thahet �Bebja e syrit zgjerohet, �djersitja bëhet më e shpejtë, �Enët e gjakut zgjerohen, �Rritet sasia e sheqerit në gjak �Tretja në stomak zvogëlohet, �Gjaku mpikset më shpejt
• Mund te jene : Britma Dridhje zeri Ndjesi ne te ftohte Zverdhje ne fytyre Skuqje ne fytyre Zjarrmi
3. Karakteristikat e emocioneve 1. Emocioni shoqerohet me modifikime specifike trupore 2. Reagime te tjera sjellore dhe motorike 3. Ragime motorike te pavetedijshme 4. Ka elemente te mesuara
Shoqerohet me modifikime specifike trupore • Merr shkas nga reagime funksionale tonike trupor • Cdo emocion ka skemen e tij karakteristike te aktivizimit trupor
Mund te me shpjegoni disa reaksione qe perjetoni ndaj nje situate ku keni frike?
Frika : • Dridhje te muskulatures • Pozicione karakteristike te trupit • E qeshura /habia: Levizje dhe modifikime specifike te muskulatures se fytyres • Zmadhimi i bebeve te syrit • Rrullosje e ballit • Shterngim i dhembeve • Perplasja e duarve • Shterngimi i grushtave
Pergjigje ndaj frikes
Reagime te tjera sjellore dhe motorrike • Karakter personal • Shprehen ne formen e te qeshurit, te qarit , te kafshuarit, te gelltiturit , te qelluarit, te ikurit me vrap.
Reagime motorike te pavetedijshme gjeste dhe vokalizma te tjera mimika e ndryshuar, Reagime motorike-
Mbijetesa Pervojat vetjake Gjenetika
Ka elemente te mesuara • Elemente autonome te vetedijshem – burojne nga te mesuarit dhe pervetesimi i pervojave emocionale te rrethit social • Emocionet evolojne dhe behen me te kontrolluara
5. Funksionet dhe rendesia e emocioneve:
Emocioni komunikon informata apo informacione rreth qellimeve dhe sjelljeve te mundshme Funksion sinjalizues, paralajmerues ose prognostik Synon te rrise mundesine e mbijeteses se individit ne situata qe jane emergjente apo te rrezikshme per te. Funksion adaptues Kontribuojne per te mbajtur gjalle nje shendet te mire mendor dhe fizik
Jean Poul Sartre “ Kur me ndja nuk i ben dot botes, nj balle eriu reag o n n e menyre emotive dhe vete eshte nje e menyre m mocioni agjike pe transform uar boten r te ”
Surprised
Frustrated
Identifikoni emocionet
Ushtrim identifiko emocionet