Projekt ACCESS IT Intensyfikacja obiegu kultury poprzez wymian

Projekt ACCESS IT – Intensyfikacja obiegu kultury poprzez wymianę umiejętności z zakresu technologii informacyjnych Adam Dudczak, Marcin Werla Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe {maneo, mwerla}@man. poznan. pl

Plan prezentacji • Opis projektu ACCESS IT • Kilka słów o założeniach i opracowanych materiałach • Opis zawartości kursu “Digital repositories for small memory institutions” • Opis zawartości kursu “Cooperation with Europeana” • Demonstracja • Podsumowanie i plany rozwoju 2

Projekt ACCESS IT • ACCESS IT to dwuletni (2009 – 2011) projekt finansowany z programu Culture 2007 -2013 – Strona projektu: http: //access-it. org • W projekcie biorą udział: – Veria Central Public Library (Grecja) – Belgrad City Library (Serbia) – Hacettepe University (Turcja) – MDR Partners (Wielka Brytania, koordynator) – Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe (Polska, główny partner merytoryczny) 3

Projekt ACCESS IT (2) • Cele projektu – Propagacja wiedzy i umiejętności w zakresie cyfryzacji dziedzictwa kulturowego – W szczególności kwestie związane z budową repozytoriów, agregacją metadanych i przekazywaniem zasobów do Europeany • Projekt adresowany do małych i średnich instytucji kultury z krajów biorących udział w projekcie (Grecja, Serbia i Turcja) 4

Projekt ACCESS IT (3) • Projekt ma być podstawą dla zbudowania programu szkoleń i powołania ośrodków kompetencyjnych w docelowych krajach • W praktyce działania te powinny pośrednio doprowadzić do stworzenia bibliotek cyfrowych gotowych do współpracy z Europeana • Szczególny nacisk na udostępnianie materiałów regionalnych 5

Rola PCSS • PCSS jako główny partner techniczny i merytoryczny był odpowiedzialny za: – Przeprowadzenie trzydniowego szkolenia „Building and maintaining local/regional digital libraries and metadata aggregators” dla ekspertów z krajów docelowych – Zorganizowanie wyjazdu szkoleniowego w czasie którego przedstawiciele krajów docelowych mogli odwiedzić wybrane polskie ośrodki zajmujące się digitalizacją 6

Rola PCSS (2) • PCSS jako główny partner techniczny i merytoryczny był odpowiedzialny za: – Opracowanie materiałów e-learningowych, które będą wykorzystywane przez partnerów dla stworzenia ich bazy szkoleniowej • Więcej o naszych działaniach w projekcie można poczytać tutaj: – http: //dl. psnc. pl/tag/access-it/ 7

Podstawowe założenia • Materiał adresowany do lokalnych instytucji kultury – Biblioteki publiczne, regionalne muzea i archiwa • Praktyczne wprowadzenie w tematykę związaną z cyfryzacją i udostępnianiem dziedzictwa kulturalnego • Ograniczone zasoby zarówno ludzkie jak i finansowe • Co przyszły uczestnik kursu już wie? – Instytucje w Serbii, Grecji i Turcji prezentują bardzo zróżnicowany poziom wiedzy – Jak dobrać wymagania podstawowe? 8

Szkolenie • W lutym 2010 wspólnie z naszymi partnerami przygotowaliśmy trzydniowe szkolenie • Wzięli w nim udział przedstawiciele wszystkich krajów docelowych • W czasie tych trzech dni, wygłosiliśmy ponad 20 h wykładów, obejmujących m. in. tematykę: – Dobrych praktyk w zakresie digitalizacji – Przygotowania metadanych 9

Szkolenie (2) • W czasie tych trzech dni, wygłosiliśmy ponad 20 h wykładów, obejmujących m. in. tematykę: – Tworzenia bibliotek cyfrowych – Agregacji metadanych – Współpracy z Europeaną i innymi tego typu usługami 10

Podstawowe założenia (2) • W czasie szkolenia i po nim udało nam się zebrać liczne uwagi dotyczące zarówno zawartości szkolenia jak i sposobu jego przeprowadzenia • Na podstawie tych informacji i naszych doświadczeń z Polski rozpoczęliśmy pracę nad stworzeniem materiałów e-learningowych 11

Podstawowe założenia (3) • Kurs powinien być: – Praktyczny – tylko niezbędna teoria, zilustrowana licznymi przykładami – Nie techniczny – kurs jest adresowany do bibliotekarzy, a nie do programistów i administratorów systemów IT • Proste rozwiązania dla złożonych problemów? – To nie zawsze jest możliwe! 12

Podział materiału • Cały materiał został podzielony na dwie części (kursy) – „Digital repositories for small memory institutions” – „Cooperation with Europeana” • Inny zakres tematyczny • Różne wymagania względem uczestników 13

Podstawowe statystyki W sumie udostępniamy: • 40 modułów – Artykuły – materiały do poczytania – Bardziej interaktywne „lekcje” • Ponad 200 pytań zebranych w 12 quizach • Nie tylko tekst, ale również materiały audiowizualne 14

Opis zawartości “Digital repositories for small memory institutions” • Kurs składa się z 27 modułów pogrupowanych w 9 tematach • Na końcu każdego tematu znajduje się quiz • Uczestnicy kursu powinni posiadać podstawową wiedzę nt. obsługi i zasad działania komputerów oraz Internetu • W czasie kursu omawiane są następujące zagadnienia: – Przebieg procesu digitalizacji – Digitalizacja różnego rodzaju materiałów – Tworzenie opisów dla zdigitalizowanych obiektów 15

Opis zawartości “Digital repositories for small memory institutions” (2) • W czasie kursu omawiane są następujące zagadnienia: – Przygotowanie cyfrowych treści do publikacji w sieci – Jak można uzyskać dostęp do biblioteki cyfrowej, czy zawsze trzeba tworzyć własną? – Promocja obiektów w sieci – Zapewnienia dostępności obiektów w dłuższej perspektywie czasowej 16

Opis zawartości “Digital repositories for small memory institutions” (3) • W czasie kursu omawiane są następujące zagadnienia: – Ocena dostępności (ang. accessibility) i użyteczności (ang. usability) biblioteki cyfrowej – Współpraca z innymi usługami np. Europeana 17

Opis zawartości “Digital repositories for small memory institutions” (4) • Przygotowaliśmy serie praktycznych instrukcji obejmujących następujące operacje: – Obróbkę materiałów graficznych (GIMP) – Skanowanie, obróbkę i udostępnianie obiektów wielkoformatowych (Zoomify, Google Image Cutter) – Konwersja plików graficznych między formatami (GIMP, Irfan. View) – Tworzenie pełnotekstowej reprezentacji na podstawie skanów obiektów tekstowych (Fine. Reader) 18

Opis zawartości “Digital repositories for small memory institutions” (4) • Przygotowaliśmy serie praktycznych instrukcji obejmujących następujące operacje: – Tworzenie dokumentów PDF i Dj. Vu na potrzeby udostępniania materiałow tekstowych (Fine. Reader, pdf 2 djvu) – Przygotowanie materiałów audio-wideo (Audacity, Virtual Dub) – Konwersja plików audio-wideo między formatami – Publikacja materiałów audio-wideo w bibliotece cyfrowej 19

Opis zawartości “Digital repositories for small memory institutions” (5) • Przygotowaliśmy serie praktycznych instrukcji obejmujących następujące operacje: – Przygotowanie i publikowanie zdjęć panoramicznych i innych form prezentacji zabytków (Microsoft Photosynth, Hugin i inne) – Opublikować obiekty cyfrowe przy pomocy różnego oprogramowania do budowy bibliotek cyfrowych (Greenstone, DSpace, d. Libra) – Ocenić użyteczność, dostępność i wykorzystanie stron biblioteki cyfrowej 20

Opis zawartości “Digital repositories for small memory institutions” (6) • Zagadnienia które nie zostały omówione w kursie: – Jak zainstalować i skonfigurować bibliotekę cyfrową • Jest z tym związane zbyt wiele zagadnień technicznych, nie da się tego omówić w skrócie i zarazem na odpowiednim poziomie 21

Opis zawartości „Cooperation with Europeana” • Ten kurs jest krótszy, 13 modułów pogrupowanych w trzech tematach • Na końcu każdego z tematów znajduje się quiz • Inicjatywa unikalna na skalę europejską, wstępne zainteresowanie Europeany szerszym wykorzystaniem kursu • Uczestnicy kursu powinni posiadać wiedzę nt. tworzenia i utrzymania biblioteki cyfrowej – W odróżnieniu od pierwszego kursu wymagana jest wiedza techniczna 22

Opis zawartości „Cooperation with Europeana” (2) • W kursie uczestnicy znajdą odpowiedzi na następujące pytania: – Czym jest Europeana? – Dlaczego i jak została zbudowana? – Czy warto współpracować z Europeaną? – Co Europeana oferuje swoim użytkownikom? – Co to jest agregacja metadanych? – Co należy wiedzieć o Europeana Semantic Elements (ESE) ? 23

Opis zawartości „Cooperation with Europeana” (3) • W kursie uczestnicy znajdą odpowiedzi na następujące pytania: – Jak znormalizować i przekształcić metadane, tak aby były zgodne z ESE? – Jak wygląda procedura przekazania metadanych do Europeany? 24

Opis zawartości „Cooperation with Europeana” (3) • Oprócz tego kurs zawiera również dodatkowe informacje nt. – Zaawansowanych zagadnień związanych z agregacją metadanych – Krótkie opisy projektów związanych z rozwojem Europeany • Zagadnienia które nie zostały omówione w kursie: – Budowa własnego agregatora metadanych 25

Demonstracja kursu 26

Dodatkowe zasoby • Access IT – baza zasobów: – http: //dl. psnc. pl/moodle/mod/data/view. php? id=130 – Odnośniki do ponad 80 zasobów, które zostały wykorzystane podczas tworzenia kursu • Slajdy z szkolenia które odbyło się w lutym 2010 – http: //dl. psnc. pl/biblioteka/publication/286 • Lista mailingowa projektu Access IT – http: //groups. google. com/group/access-it – Stworzona jako forum wymiany informacji oraz narzędzie wsparcia technicznego 27

Dostępność kursów • Kursy zostały przygotowane w oparciu o szeroko wykorzystywane oprogramowanie Moodle • Wzorcowa wersje kursów dostępna są pod adresem: http: //dl. psnc. pl/moodle/ • Każdy może zarejestrować się w systemie i przyjrzeć się przygotowanym przez nas materiałom 28

Dostępność kursów (2) • Każdy z partnerów projektu udostępnia swoją własną wersję kursów – Dzięki temu możliwe jest dostosowanie kursów do lokalnych warunków – Pozwala zebrać lokalną społeczność w jednym miejscu • Istniejące instancje kursów: – Serbska: http: //e-ucionica. nb. rs/moodle/ – Grecka: http: //accessit. libver. gr/ – Turecka: http: //193. 140. 238. 102/moodle 29

Podsumowanie • Zawartość kursu została przejrzana przez uznanych polskich i zagranicznych ekspertów • Wszystkie materiały edukacyjne ACCESS IT dostępne są na licencji Creative Commons BYSA-NC • W przyszłości planujemy tłumaczenie kursu na język polski 30

Pytania? • Adam Dudczak – maneo@man. poznan. pl Ten program prac został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Program lub publikacja odzwierciedlają jedynie stanowisko ich autora i Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za umieszczoną w nich zawartość merytoryczną 31

Dziękuje za uwagę!