Prof Dr Sedat Akdeniz Dicle niversitesi Tp Fakltesi

Prof. Dr. Sedat Akdeniz Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı

Olgu • • • 18 aylık 6 aydır devam eden Yüzünde kızarıklık Kaşıntı şikayeti var Gece artıyor Bazı ilaçlar kullanmış İyileşme ve kötüleşme Çocuğu öpmek yasak Aile gergin ve tepkisel

Tanı • Atopik dermatit

Amaç • • • Atopik hastalıklar hangileridir? Atopik hastalıklar arasındaki ilişki nasıldır? Atopik dermatitin toplumdaki sıklığı, Kimleri etkiler, Klinik bulguları Nedenleri Ayırıcı tanı Tedavi Özet

Tanım • Ekzema= ekzein=kaynayıp taşmak • Atopik: Yer anlamına gelen topos kelimesinden türemiştir ve “yersiz” anlamını vermektedir • Atopen: alerjen • Dermati = ekzema = egzema

Atopik hastalıklar hangileridir?

E: Ekzema, S: Saman nezlesi, A: Astım

Atopik hastalıklar arasındaki ilişki nasıldır?

Atopik dermatit • Ortalama insidans %10 -15 • Orta Asya ve doğu Avrupa ülkelerinde %5’in altındadır • Kırsal / tarımsal bir toplumdan sanayi toplumuna göç edilmesi hastalık insidansının artması eşlik ediyor görünmektedir • Kentsel alanlarda insidans yüksek

Epidemiyoloji • Son 10 yıl içinde daha çok yapılmış • Hastalığın varlıklı, küçük ailelerde daha sık görüldüğü anlaşılmış (enfeksiyon teorisi, ileri yaşta doğum yapma, endoparazitler…) • Atopik dermatitin sık görüldüğü bölgelere göç edenlerde de sıklık artıyor • Genetik yatkınlık ve çevresel faktörler

Büyüyen global bir problem Geçen yüzyılın ikinci yarısında 7 yaşındaki çocuklarda yaşamboyu atopik dermatit prevalansı

Atopik dermatitin nedeni nedir? Allerjenler Epidermis Langerhans hücreleri Dermis Mast hücreleri İnflamatuar Sitokinler Th 1 Ig E İnterferon Th 2 Nöropeptidler Seramidler Ig. A Ig. G

Atopik dermatitte tanı sırasında yaş (Leung DYM. Clin Exp Immunol. 1997; 107 (suppl 1): 25) < 1 yaş 1 -5 yaş >5 yaş

Atopik dermatit tanı?

Tanı • Klinik bulgularıyla konur

Tanı için spesifik laboratuar bulgu var mı?

Ig. E • Ig. E yüksekliği ? • Çünkü %75 olgu’da yüksek • %25 olguda normal

Tanı: Modifiye edilmiş Hanifin ve Rajka kriterleri Major Kriterler – Kaşıntı – Deri lezyonlarının morfolojisi ve dağılımı • Adult: fleksural bölgelerde likenifikasyon • İnfant: Yüz ve ekstansör bölge tutulumu – Kronik seyir, alevlenme atakları

Atopik dermatit: kişilik • • • Gergin Sinirli Nörotik Stres Çocukluk dönemi aile problemleri

Kaşıntı • En önemli semptom • Hastalık morbiditesinin en önemli sebebi • Sadece hasta değil, aile bireylerini de rahatsız eder, uykusuz bırakır

• Alevlenmeler • Remisyonlar • Deri değişiklikleri (Çoğunlukla kaşımaya bağlı Akut semptomlar Alevlenme Remisyon Aralar günler, haftalar ya da aylar olabilir

Atopik Dermatit: Minor kriterler (1) • Xerozis • İktiyozis/palmar hiperlinearite/keratozis pilaris • Yüksek Ig. E • Hastalığın erken yaşta başlaması • Deri enfeksiyonlarında artma eğilimi ( S. Aureus, H. Simplex enfeksiyonalrı)/ hücresel immün defekt

Atopik Dermatit: Minor kriterler (2) • • • El ve ayaklarda spesifik olmayan dermatit Meme başı ekzeması Keilitis Tekrarlayan konjunktivit Dennie-Morgan infraorbital kıvrım Beyaz dermografizm/ pitiriazis alba

Bakteriyel ve viral enfeksiyonlar • Stafilokok • Streptokok • HSV enfeksiyonları

Atopik dermatit mikrobiyal flora • Staph. aureus – Lezyonlu der : %93 – Sağlam deri : %76 – Nazal pasaj : %79

Ayrıcı Tanı Konjenital hastalıklar – Netherton Sendromu – Familyal keratozis pilaris Kronik dermatozlar – Seboreik dermatit – Kontakt dermatit – Numuler dermatit – Liken simplex kronikus

Ayrıcı tanı (2) Enfeksiyon ve enfestasyonlar – Scabies – HIV – Dermatofitozis Malignensiler – CTCL – Letterer-Siwe hastalığı

Ayrıcı tanı (3) İmmünyetmezlik • Wiskott-Aldrich Sendromu • Hiper Ig E sendromu Metabolik hastalıklar • Zn eksikliği • Pridoksin eksiklği • Fenilketonüri

Tedavi yaklaşımı • • Eğitim, tetikleyici faktörlerden uzaklaşma Derinin nemlendirilmesi Antihistaminik Topikal tedaviler Kortikosteroid kullanımı Takrolimus, Pimekrolimus Sistemik tedavi Fototerapi

Tetikleyici faktörler • • Kuru hava Yünlü giysiler Aşırı banyo yapma Stres Terleme Ev tozu akarları Alerjen yiyecekler

Özet (1) • Atopik dermatit prevalansı artıyormu? • Atopik dermatit tanısı özel laboratuar bulguları ile konur • Atopik dermatit sıklığı sosyal gelişmişlik düzeyi ile ilişkisizdir • Atopik dermatit tedavi edilebilir bir hastalıktır • Atopik dermatit çocukluk yaş grubu hastalığı olmasına rağmen erişkin dönemde görülebilir

Özet (2) • Atopik dermatiti tetikleyen faktörlerden korunmak gerekir • Atopik dermatitli olgularda deri kuru olduğundan nemlendirmek gerekir • Antihistaminik kullanılmamalıdır • Kaşıntı önemli bir semptomdur • Hastalık kronik seyirli olup akut alevlenmeler gösterir