Prof As Dr Milika Dhamo KUADRI EUROPIAN I

Prof. As. Dr. Milika Dhamo

KUADRI EUROPIAN I KUALIFIKIMEVE EDUKIMI GJINOR NE KEK Edukim demokratik Edukim ligjor Edukim qytetar Inteligjence emocionale Edukim mjedisor Kognicion Edukim globalt Zhvillim psikomotor Sjellje Integrimi europian Shprehite per jeten Edukim gjinor Edukim me dhe per te drejtat

Dukurite aktuale të zhvillimit të shoqërisë shqiptare: Hapja drejt shoqërisë demokratik e e civile; Barrierat nënkulturore Lëvizja e popullsisë drejt zonave urbane Krijimi i "shoqërise periferike" Pritshmëritë dhe stereotipet sjellore "Braktisja e fshehtë" Dramat sociale Keqkuptimet bashkëshoqërues e gjinore

PAMJA E EDUKIMIT GJINOR NE SHKOLLE NIVELI POLITIK DOC LOKALE DOC GLOBALE KORNIZAT KURRIKUL ARTE STANDARD ET INPUTE… KURIKULA: TEKSTET, PLANE PUNE… NIVELI PROFESIONAL 1 2 3 4 5 MESUESI: NXENESI E PERDITSHMJA 3 1 2 4

Forma te ushqimit te identitetit androgjenik teksti shkollor Seksizmi bashkëveprimi skema konteksti social e kulturor

VECORITE PSIKOLOGJIKE TE FEMIJEVE NE SHKOLLEN E MESME VENDI I IDENTITETIT GJINOR NE ZHVILLIMIN FIZIK SOCIAL KOGNITIV E MORAL

REALITETI GJINOR NE MENDJEN E NXENESIT ATY KU NDODH TE NXENIT! BARAZIA SOCIALE ANDROGJINI A PERVOJA DHE KURRIKULA ROLET SOCIALE PARAGJYKI MI APRIORISTIKA DISKRIMINIMI STEREOTIPET VITET E SHKOLLIMIT MOSHA

QELLIMI INDETITETI GJINOR konstrukt social që formësohet nën ndikimin e konteksteve sociale e kulturore dhe një metodologjie edukative me shtrirje të gjatë në kohë. .

Ku? Perceptimet, të kuptuarit dhe qëndrimet gjinore modelohen në shkolle dhe tekste. Seksizmi ne tekst eshte faktor i fshehtë tinzar modeldhenieje

Identiteti dhe rolet gjinore Femijet 14 -18 vjec jetojnë stadin e operacioneve te larta mendore. Të menduarit bazohet në hipoteza dhe racionalizime Të kuptuarit thjeshtohet nga cilesia e input, perpunimit te informacionit dhe output Identiteti: 4 korsite e tij!! J. Marcia

14 -18 vjecaret: Adoleshentet identifikohen dhe bashkëpunojnw me ata që kanë status social të lakmuar. Adoleshentet kopjojnë të fuqishmit, të suksesshmit, të rriturit. Konstruktet gjinore dominante gëlltiten siç serviren.

Zhvillimi gjinor ne moshen 14 -18 vjec të menduarit objektiv, klasifikimi serializimi, krahasimi inversioni, reciprociteti raporti i pjesës me të tërën

IDENTITETI GJINOR Faktoret e rrezikut Shkak Faktoret vetjak PERVOJA Integritet Paaftesia Faktoret mjedisore LOKUSI Aftesia Paaftesia Nderveprimi Zakonet Jetesore DILEMAT GJINORE KURRIKULA GRUPI

TEKSTET PER GJININE Autoriteti Skemat Iniciativa Ilustrimet, Aparati didaktik i teksteve, Sjelljet e stereotipizuara, Rolet sociale, Autoriteti gjinor, Skemat e te menduarit, Profesionet Raportet Klasa 9 -12

• Përmbajtje femërore Ok, jo metodologji feministe; • Objektivitet dhe art interpretimi gjinor; jo përshtypje personale; • Përqasshmëri me mentalitetin e moshes, jo sterilitet; • Jo gjykime, jo artifice dhe arkaizma; • Interpretim interaktiv, jo autoritet. .

Mbi mesimdhenien Analiza e permbajtjes analiza e njësisë së plotë mësimore Integrimi horizontal lendet Analiza semiotike copëzimi i permbajtjes deri në nivelin më të imët, pa prekur kuptimin

Dy shkolla te ndertimit te mjedisit formal edukativ: • Parashtrimi sistematik i informacionit: përshkrimi i drejtpërdrejt i tij • Parashtrimi problemor: nxënësit e ndërtojnë vetë dijen/rolin gjinor

Instrumenti i mbledhjes së fakteve gjinore ne programe (1) Mohimi i gruas Vendi 1 2 3 Përmbajtja e programit a. Stereotipat gjinorë b. Rolet gjinore c. Profesionet Aparati pedagogjik a. Stereotipat gjinorë b. Rolet gjinore c. Profesionet Ilustrimet a. Stereotipat gjinorë b. Rolet gjinore c. Profesionet Kundërshtimi i gruas Gruaja në role tradiciona le Kanalizimi drejt të menduarit të deformuar gjinor

Instrumenti i mbledhjes së fakteve gjinore në tekste(2) KONCEPTET GJINORE 1 2 … VENDI NE TEKST BRENDIA APARATI …. PEDAG. .

INTEGRIMI I DIMENSIONIT GJINOR NEPER PROGRAMET E NJE VITI Kurrikul e integruar Horizontalisht RENDITJA KONSEKUITIVE E KONCEPTEVE GJINORE

LE TE BEJME ATE QE KEMI BERE PERHERE! • THERRASIM BLOOM! • TAKSONOMIA E OBJEKTIVAVE KOGNITIVE • TAKSONOMIA E OBJEKTIVAVE EMOCIONALE • TAKSONOMIA E OBJEKTIVAVE PSIKOMOTORIKE

OBJEKTIVA SPECIFIKE TE EDUKIMIT GJINOR ROBERT MAGER: • CILI ESHTE DESTINACIONI I NDERHYRJES? • SPECIFIKO REPERTORIN E SJELLJES SE DESHIRUAR! ( OBJEKTIVAT E ARRITJES) • SPECIFIKO MASEN E SUKSESIT! • SPECIFIKO KOHEN/RRETHANAT E KRYERJES SE SJELLJES!

Mola e edukimit gjinor Mohimi Kundershtimi Kanalizimi drejt te menduarit te stereotipizuar Tradicionalizmi

Totalitarizmi i fshehte • • Vrasja e personit juridik tek i riu/e reja Vrasja e personit moral tek I riu/ e reja Prenotimi i dështimit ne jete: i teperti Gelimi i totalitarizmit

Deformimet emocionale • Aktivizimi i mekanizmave negative mbrojtes • Panopticizmi i te rriturve: e drejta e privatesise dhe krijimtaria • Kultivimi i vetmisw • dhe izolimit gjinor

Inhibitore te te nxenit • Objektifikimi i sjelljes gjinore te nxenesit dhe pasojat e bërjes objekt • Rolet gjinore • Cungimi i interesave ne gjini te ndryshme • Prioritetet e te rriturve

OBJEKTIVA SPECIFIKE SOCIALE, PSIKOLOGKIE E EDUKATIVE TE EDUKIMIT GJINOR NORMAN GRONLUND: • IDENTIFIKO ELEMENTE TE SJELLJES SE DESHIRUAR! • PROGRAMOJI ATO SI SEKUENCA TE NDERHYRJES!

EDUKIMI GJINOR SI FAKTOR UNIFIKUES Komunitete te paintegruara ? ? Komunitete te integruara Komunitete pjeserisht te integruara

Rekomandime: 1. Me shume qellim ne sjelljet gjinore ne tekste 2. Gjej plotinw e identitetit gjinor ne tekste 3. Thekso tiparet e identitetit androgjenik 4. Respektimi i paradigmes se zhvillimit kognitiv, social, emocional e moral te femijeve. 5. Pershtat metodologjine e mesimdhenies

Djale a vajze? • Disleksia dhe miopia hasen tre herë më shpesh tek djemtë Vajza nuk vuajnë shpesh nga disleksia dhe miopia • E përqendrojnë vëmendjen për një kohë mw të shkurtër • E përqendrojnë vëmendjen për një kohë më të gjatë • Hemisferat e trurit i kanë më të diferencuara në funksione • Hemisferat e trurit nuk janë qartazi të specializuara • Hemisferën e djathtë e kanë më të zhvilluar • Hemisferën e majtw e kanë më të zhvilluar • I zgjidhin ushtrimet në heshtje • Preferojnë të flasin kur zgjidhin problema • Janë më të interesuar për objektet; luajnë më shpesh me to • Janë më të interesuara për njerëzit dhe fytyrat dhe jo aq pwr objektet

Inputi dhe fiziologjia • Nuk i dallojnë mirë aromat – I dallojnë shumë mirë aromat, sidomos para ovulimit • Ndodh më shpesh të jenë mëngjarashë • Nuk ndodh shpesh të jenë mëngjarashe • Ndërhyjnë për të prezantuar çështje të reja • Ndërhyjnë për të bërë sqarime dhe mbështetur dikë në bisedë • Nuk e kanë të zhvilluar kontaktin me sy – E kanë të zhvilluar kontaktin me sy • Preferojnë distanca më të mëdha më bashkëmoshatarët meshkuj • Ndjehen mirë kur nuk ka distancë me bashkëmoshataret femra • Preferojnë të kripurat • Preferojnë ëmbëlsirat,

Ne dhomat e tyre • Dwgjojnë mirw me veshin e djathtë – Dëgjojnë mirë me të dy veshët • Reagojnë ndaj dhimbjes mw ngadalë – Reagojnë ndaj dhimbjes më shpejt, por e durojnë më gjatë • Shikojnë më mirë drejt përpara – Shikojnë mirë edhe anash • Shikojnë më mirë kur ka shumë dritë, nuk shikojnë mirë natën – Shikojnë mirë edhe natën • Shkrimin e dorës e realizojnë me hemisferën e majtë – Shkrimin e dorës e realizojnë me të dyja hemisferat duke siguruar një paraqitje më estetike • U pëlqen shahu – U pëlqejnë gjuhët e huaja • U vjen goja më vonë (arrijnë të flasin mirë rreth moshës 4 vjeç) – U vjen goja më shpejt (arrijnë të flasin mirë rreth moshës 3 vjeç) • Zemërohen më lehtë. – Zemërimi u vjen më ngadalë, por i fortë.

Pritshmerite e stereotipizuara • Pranojnë të tjerët nëse kanë interes – • Identifikohen mw shpesh me të fortët – • Luajnë lojra kooperuese, ku qëllimi është mirësia dhe ndihma Parapëlqejnë të luajnë me lodra, sa mw të shtrenjta më të mira – • Kur luajnë, preferojnë të rrafshtat Luajnë lojra konkurruese, ku qëllimi është fitorja – • Kukullat i përdorin për të ndërtuar mjedise familjare, për t’u kujdesur për to Kur luajnë, ndërtojnë objekte të larta – • Janë dëgjuese të mira Kukullat i përdorin si silurë, gjuajnë me to, por nuk kujdesen – • U pëlqen të përshëndesin dhe sajdisin mysafirët Janë më të mirë në përdorimin e shqisës së të parit dhe orientimit në hapësirë – • Identifikohen më shpesh me viktimat Janë indiferent ndaj mysafirëve – • I pranojnë të tjerët nëse janë të bukur Parapëlqejnë të luajnë më shokët e shoqet e tyre, t’i ndihmojnë në lojë a veprimtari Preferojnë histori/aktivitete më aventura, ngjarje të ndodhura jashtëpisë – Preferojnë histori/aktivitete me ndjenja, brenda ose afër shtëpisë