PROCJENA POJEDINIH SPOSOBNOSTI KOD DJETETA SA POSEBNIM POTREBAMA

PROCJENA POJEDINIH SPOSOBNOSTI KOD DJETETA SA POSEBNIM POTREBAMA -defektološka procjena

Opservacija djece sa posebnim potrebama - defektološki pristup: Dok medicinska i psihološka dijagnostika analiziraju pojave koje ih interesuju u odnosu na stanje bioloških i psihičkih funkcionalnih sistema ličnosti, dotle defektološka dijagnostika svoju procjenu usmjerava u odnosu na očekivane mogućnosti ličnosti u socijalnom polju. Na taj se način sva tri dijagnostička metoda nadopunjuju. U okviru potrebe za uključivanjem u širu društvenu sredinu neophodno je da svako dijete bude «obradjeno» u okviru medicinske, defektološke, psihološke i pedagoške dijagnostike radi usmjeravanja jednih prema drugima, a u zajedničkom cilju da se na najbolji mogući način pomogne djetetu koje ima probleme. U defektološkoj opservaciji, «obradi» djece sa poteškoćama u razvoju treba ići sljedećim redom:

1. Opšti podaci (ime i prezime, pol , mjesto rođenja. . . ) 2. Inspekcija (spoljnji izgled, način govora, način ponašanja. . . ) 3. Anamneza i upitnici (trudnoća, porod, vrijeme nakon rođenja. . . ) 4. Procjena pojedinih sposobnosti – odrediti nivo zrelosti djeteta u odnosu na uzrast i postojeće stanje, a obavlja se naprijed navedenim redom psihomotorika, lateralizacija, praksija, gnozija, govor, saznajna organizovanost, motivacija i ponašanje djeteta (testovne defektolške procedure) 5. Nakon dobijenih rezultata defektolog daje mišljenje, preporuke i predlaže mjere za tretman i obrazovno-vaspitni rad (edukaciju i rehabilitaciju) u saradnji sa nastavnikom, pedagogom, psihologom, roditeljima. . . 6. Otvara se dosije i ostvaruje pun saradnja sa svim učesnicima u timu.

Opisom pojedinih sposobnosti kao što su motorika, praksija, lateralizacija, gnozija, govor, ponašanje: defektolog obavlja opis određenih pojavnih oblika kojima dijete organizuje svoje aktivnosti u socijalnom polju. Preko ovih opisa uočavamo eventualne probleme kao što su neusklađenost ili nedograđenost djetotovih sposobnosti. Svaki segment u defektološkoj dijagnostici i procjeni je veoma bitan jer baš on može ukazati na probleme koje ispitanik ima. Instrumentima opšte defektolološke dijagnostike ulazi se dublje u kliničku sliku koja je neophodna za postavljanje rehabilitacionog programa ili za dublje kliničko istraživanje same pojave, kao i za struktuiranje vaspitno-obrazovnog rada i posebnih postupaka u radu prilagođenih mogućnostima djeteta.

I PROCJENA ORGANIZOVANOSTI PSIHOMOTORIKE · PROCJENA PSIHOMOTORIKE DONj. IH EKSTREMITETA - opis hoda (ujednačen, stabilan, pravolinijski) - sposobnost usklađivanja hoda po ritmu - posturalna organizovanost (skakutanje, stajanje, na lijevoj nozi - uspješnost trčanja i poskakivanja u mjestu (trčanje u mjestu uz podizanje koljena, trčanje u mjestu poskakivanje na jednoj nozi)

· PROCJENA PSIHOMOTORIKE GORNj. IH EKSTREMITETA - procjena vizuomotorne kontrole (manipulacija igrama, praćenje pogledom pokreta ruku. . . ) - manipulativna spretnost ruku (nizanje kuglica na žicu. . . navijanje matice na vijak do kraja. . . ) - diferenciranost motorike prstiju (ispitanik podiže prst koji mu se pokaže, širi prst po prst od palca do malog prsta)

· PROCJENA MOGUĆNOSTI KONTROLE MOTORIKE TIJELA U CJELINI - kontrola motorike u mirovanju stoji mirno ispruženih ruku pored tijela, zatvorneih očiju jedan minut. . . - kontrola motorike u mirovanju uz brojanje (BIŠE) kontrola motorike uz guranje

· PROCJENA MOGUĆNOSTI ODRŽAVANj. A RAVNOTEŽE TIJELA - procjena održavanja ravnoteže pri hodu i stajanju - procjena ravnoteže na jednoj nozi - procjena ravnoteže probom ''VAGA'' · PROCJENA KOORDINACIJE POKRETA - procjena koordinacije gornjih ekstremiteta - procjena koordinacije gornjih i donjih ekstremiteta po ritmu

II DOMINANTA LATERALIZACIJA - Upotreba dominantne lateralizacije gornjih ekstremiteta - Gestualna lateralizacija gornjih ekstremiteta - Dominantna lateralizacija vida - Dominantna lateralizacija sluha - Procjena dominante lateralizaicje donjih ekstrmeiteta

III PRAKSIČKA ORGANIZOVANOST - procjena melekinstičke praksije - procjena organizovanosti praksije muskulature lica - procjena organizovanosti idsmotorne praksije - procjena organizovanosti idsatorne praksije - procjena organizovanosti konstruktivne praksije procjene kvaliteta lineacije

IV GNOSTIČKA ORGANIZOVANOST (sposobnost ličnosti da prepozna oblike, simbole i značenje pojava koja se opažaju čulima) - poznavanje dijelova tijela - poznavanje lateralizovanosti na sebi i drugom - procjena doživljaja tijela u prostoru - procjena opažanja odnosa u prostoru i predstavnog prostora - test reprodukcije modela štapićima – STICK test procjena doživljavanja i opažanja vremena

V PRAKTOGNOSTIČKA ORGANIZOVANOST - test imitacije pokreta VI PISANI GOVOR - procjena grafomotornog čina - skraćena procjena pisanja kod grafomotornog čina - procjena zrelosti rukopisa - procjena disgrafičnosti rukopisa

VII SAZNAJNA ORGANIZOVANOST - rano djetinjstvo (do tri godine) - djetinjstvo (do sedme godine) - mlađi školski uzrast

VIII PROCJENA GOVORA - opis glasa - ritam i tempo - opis artikulacije - pasivni govor - aktivni govor - leksičke sposobnosti - pravopisni nivo rukopisa – disortografija - semantički nivo - procjena kognitivnog i jezičkog razvoja – test slobodnih asocija

IX PROCJENA PONAŠANj. A - porodična ponašanja u porodici - porodična anamneza i atmosfera - procjena ponašanja djece mlađeg školskog uzrasta X PROCJENA SPOSOBNOSTI PO GANZBERGU U OPŠTOJ DEFEKTOLOŠKOJ DIJAGNOSTICI (Praktikum opšte defektloške dijagnostike )