PRIRODNE I DRUTVENE NAUKE l Koje su prirodne

PRIRODNE I DRUŠTVENE NAUKE

l Koje su prirodne (sciences), a koje društvene nauke (humanities)? l Razlika između prirodnih i društvenih nauka ?

Dva osnovna gledišta o njihovom odnosu: Dva osnovna gledišta o odnosu prirodnih i društvenih nauka: • Pozitivizam – egzaktno utvrđivanje činjenica i njihovih uzročnih objašnjenja; nije bitna unutrašnja, motivaciona strana ljudskog ponašanja; nema suštinskih razlika između prirodnih i društvenih nauka; prirodne nauke su uzor. • Istorizam – razlike su suštinske ili korenite, istorija je uzor (pa se društv. nauke sinonimno zovu istorijske, duhovne ili kulturne); bitna je unutrašnja, motivaciona strana ljudskog ponašanja.

POZITIVIZAM l Šta je pozitivizam?

l Empirizam i racionalizam su filozofski osnovi pozitivizma. l Neki smatraju da Kont nije osnivač ni pozitivizma ni sociologije – kao osnivač pozitivizma pominje se Hjum a kao osnivači sociologije Sen Simon i Ferguson.

l Dve vrste pozitivizma: Klasični i Ø Neopozitivizam Ø

Klasični pozitivizam

Neopozitivizam (Logički pozitivizam) l Klasični pozitivisti govore o opštim a neopozitivisti o posebnim zakonima. l Osnovna ideja neopozitivizma – u nauci samo dve vrste iskaza imaju smisla: Ø Ø Apriorni, analitički sudovi matematike i Aposteriorni sudovi, iskustveno proverljivi sudovi (po načelu verifikacije).

ISTORIZAM I HERMENEUTIKA l Šta je istorizam?

l Šta je Hermeneutika? Osnovni pojam hermeneutičke metode je razumevanje kao tumačenje smisla ili značenja ljudskog delanja.

MAKS VEBER Veberova sociologija razumevanja – srednje rešenje između pozitivizma i istorizma. l To se vidi po tome što pojave najpre treba razumeti a potom ih uzročno objasniti (smisaona i uzročna adekvatnost). l Šta je smisaona (pozitivan stav prema privrednoj delatnosti) a šta uzročna adekvatnost (uporednoistorijsko proucavanje svetskih civiliyacija I religija)? l