PRINSIP DEMOKRASI BERPARLIMEN Raja Berperlembagaan Parlimen Perlembagaan Sistem

PRINSIP DEMOKRASI BERPARLIMEN • Raja Berperlembagaan • Parlimen • Perlembagaan • Sistem pemerintahan • Kebebasan asasi

PARLIMEN • diperkenalkan pada 1909 • perhimpunan perundingan bagi tujuan membuat undang-undang rasmi negara

KERAJAAN BERPARLIMEN • Satu sistem kerajaan • Diwakili ahli-ahli eksekutif • Hasil pilihanraya umum

LATARBELAKANG PARLIMEN 1. Majlis Persekutuan 1909 2. Crown Colony 3. Malayan Union 4. Majlis Perundangan Persekutuan 1948 5. Sistem Ahli (Member System) – 1951 6. Dewan Undangan Persekutuan 1955 7. Parlimen – 19 Ogos 1959

1. MAJLIS PERSEKUTUAN 1909 - Diperkenal dalam tahun 1909 (ketika Majlis Persekutuan ditubuhkan) - 1927 – dikeluarkan Sultan Ahli majlis terdiri dari: 1. Penduduk tempatan yang dilantik 2. Pegawai-pegawai British yang mengetuai sektor pentadbiran dan perkhidmatan

2. CROWN COLONY • diperkenal di Negeri-Negeri Selat • diketuai oleh seorang Gabenor • Majlis Eksekutif sebagai penasihat • Majlis Perundangan

3. MALAYAN UNION • diperkenal selepas Perang Dunia ke-2 • menggantikan Crown Colony • mendapat tentangan daripada orang Melayu

4. MAJLIS PERUNDANGAN PERSEKUTUAN 1948 Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu, 1 Feb, 1948 yang mewujudkan: i) Majlis Perundangan Persekutuan 1948 (Federal Legislative Council) ii) Majlis Raja-Raja Melayu (Conference of Rulers)

i) MAJLIS PERUNDANGAN PERSEKUTUAN 1948 • 1 Pesuruhjaya Tinggi British • 1 Setiausaha Kewangan Majlis Raja-Raja Melayu • 9 Yang Dipertua Dewan Undangan Negeri-Negeri Melayu

i) MAJLIS PERUNDANGAN PERSEKUTUAN 1948 • 1 wakil dari Melaka & Pulau Pinang • 11 ahli rasmi • 50 ahli tidak rasmi

5. SISTEM AHLI (MEMBER SYSTEM) • diperkenalkan pada 1 Feb, 1951 • mini-kabinet • mengetuai beberapa jabatan • di bawah bidang kuasa Pesuruhjaya Tinggi British

6. DEWAN UNDANGAN PERSEKUTUAN 1955 • Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1948 dipinda • terdiri dari 98 orang ahli (dipilih - 52 dan dilantik – 46) • Ahli yang dilantik termasuk 9 Menteri Besar Negeri- Negeri Melayu

PARLIMEN • wujud hasil pilihanraya umum 19 Ogos 1959 (selepas pembubaran Dewan Undangan Persekutuan pada 27 Jun, 1959) • terdiri dari 104 orang ahli yang dipilih

STRUKTUR PARLIMEN 1. Unikameral - 1 dewan 2. Bikameral - 2 buah dewan contoh: Malaysia - Dewan Negara & Dewan Rakyat Amerika - House of Representatives & House of Senate Britain - House of Commons & House of Lords

STRUKTUR & KEANGGOTAAN PARLIMEN • Yang di. Pertuan Agong • Dewan Negara • Dewan Rakyat

1. DEWAN NEGARA Keanggotaan: • 69 ahli atau senator • 2 dari setiap negeri • anggota dari Wilayah Persekutuan dilantik oleh Agong (KL – 2; Labuan – 1) • 40 ahli dari wakil pelbagai bidang

1. DEWAN NEGARA Setiap ahli: • tempoh – 3 tahun • tidak melebihi 2 penggal • berumur melebihi 30 tahun dilantik sebagai senator

2. DEWAN RAKYAT • Berjumlah 193 orang ahli. • 21 tahun ke atas. • Hilang kelayakan apabila: q. Menjadi gila. q. Menjadi bankrap. q. Memegang jawatan bergaji. q. Mungkir hantar penyata perbelanjaan pilihanraya 33 hari selepas pilihanraya. q. Dipenjara 1 tahun atau didenda RM 2000. q. Kewarganegaraan asing.

FUNGSI PARLIMEN • Kuasa perundangan (membuat, meminda atau memansuhkan undang-undang) • mengenakan cukai-cukai baru, tambahan atau memansuhkan cukai • meluluskan belanjawan negara

KUASA PARLIMEN 1. Senarai Persekutuan (keadilan, kewangan, pertahanan, hal ehwal luar negara dan pendidikan) 2. Senarai Negeri (tanah, perlombongan, pertanian, perhutanan, hal ehwal agama Islam dan adat resam) 3. Senarai Bersama (kebajikan masyarakat, biasiswa, perlindungan hidupan liar)

KEISTIMEWAAN PARLIMEN • Perjalanan di dalam Dewan tidak boleh didakwa di mahkamah. • Tidak boleh didakwa terhadap ucapan dalam Parlimen. • Hanya kalau menimbulkan isu 2 sensitif boleh didakwa di bawah Akta Hasutan 1948. • Tidak boleh dibicarakan di mahkamah terhadap apa yang diterbit dalam Dewan Parlimen.

PROSEDUR PERUNDANGAN Bacaan Pertama Rang undang-undang dikemukakan Peringkat Jawatanku asa Bacaa n Ke-2 Rang dibahaskan

PROSEDUR PERUNDANGAN Peringkat Jawatankuasa Rang diubah Bacaan Ke-3 1. Diluluskan oleh Dewan Parlimen 2. Diperkenan oleh Yang di-Pertuan Agong Undang-undang diwartakan

JENIS-JENIS UNDANG-UNDANG Undang-undang Dibuat oleh Akta - Parlimen Enakmen - Dewan Undangan Negeri - Pihak Berkuasa Negeri Melayu

JENIS-JENIS UNDANG-UNDANG Undang-undang Ordinan Dibuat oleh - Dewan Undangan Negeri Sarawak - Diisytiharkan oleh Agong - Majlis Perundangan Persekutuan (dari 1946 – Merdeka) - Pihak Berkuasa Perundangan Sabah & Sarawak (sebelum Hari Malaysia)

JENIS-JENIS UNDANG-UNDANG Undang-undang Dibuat oleh Perisytiharan Pentadbiran Tentera British (BMA) (antara 1945 – 1946)

PILIHANRAYA Takrifan oleh A. Rashid Rahman: • merupakan pemilihan umum ke atas seseorang untuk sesuatu jawatan • dibuat menerusi undi sebuah perkumpulan

PILIHANRAYA • diadakan setiap 5 tahun • 60/90 hari (Semenanjung/Sabah & Sarawak) dari Pembubaran Parlimen/Dewan Undangan • satu undi bagi setiap pengundi • pengundian secara rahsia

PILIHANRAYA • kempen adalah terhad kepada cara yang dibenarkan oleh pihak polis. • petisyen pilihanraya: • iaitu satu bentuk tindakan undang-undang yang boleh diambil oleh seseorang calon, agen pilihanraya, atau pengundi dalam mana-mana pilihanraya, jika mereka tidak berpuas hati dengan keputusan pilihanraya yang telah dijalankan.

SURUHANJAYA PILIHANRAYA (SPR ) ( • Dilantik oleh Agong • Terdiri daripada: - pengerusi dan timbalan pengerusi - 3 orang ahli • Ahli tidak boleh dilucut jawatan • Ahli memegang jawatan sehingga usia 65 tahun • Ahli tidak muflis • Tidak pegang jawatan bergaji lain • Bukan ahli Parlimen atau ADUN

FUNGSI SPR • Persempadanan bahagian pilihanraya (1995 - 192; 1999 - 193) • Pendaftaran pemilih • Pilihanraya umum/kecil • Mendaftarkan calon 2 • Memastikan calon 2 memenuhi kriteria

SYARAT PENGUNDI • • Telah mendaftar. Mencapai umur 21 tahun. Bermastautin di kawasan p/r. Gugur hak mengundi apabila: – Tidak sempurna akal. – Menjalani hukuman di penjara. – Dijatuhi hukuman mati oleh mahkamah.

UNDI MELALUI POS • • Anggota perkhidmatan awam. Pegawai SPR bertugas. Anggota polis. Pegawai tentera bertugas di perbatasan. • Pelajar 2 Malaysia di luar negara.

SYARAT CALON • • Warganegara Malaysia. Sempurna akal. 21 tahun ke atas. Taat pada negara sepenuhnya. Tidak memperoleh kewarganegaraan asing. Tidak muflis. Tidak pernah dipenjarakan lebih 1 tahun. Tidak pernah didenda lebih RM 2000.

PROSES PILIHANRAYA

KESIMPULAN • Malaysia mengamalkan sistem demokrasi berparlimen. • Sistem ini mendapat sokongan dan penglibatan pihak pemerintah dan rakyat jelata. • Sistem Parlimen dan pilihanraya di Malaysia akan terus kekal dan bertambah mantap pada masa hadapan.